II SA/Sz 497/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-10-04
Skład orzekający: Maria Mysiak, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy otrzymanie przez osobę pobierającą świadczenia z funduszu alimentacyjnego zaległych alimentów od dłużnika alimentacyjnego, wyegzekwowanych przez komornika sądowego, stanowi podstawę do uznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane, nawet jeśli te zaległe alimenty nie były alimentami bieżącymi?Ratio decidendi
Otrzymanie przez osobę pobierającą świadczenia z funduszu alimentacyjnego zaległych lub bieżących alimentów od dłużnika alimentacyjnego, niezależnie od okresu, za który te alimenty zostały otrzymane, stanowi podstawę do uznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane, do wysokości otrzymanych alimentów. Osoba taka ma obowiązek powiadomić organ o otrzymaniu tych środków, a brak takiego zawiadomienia, mimo prawidłowego pouczenia, skutkuje uznaniem świadczeń za nienależnie pobrane.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o uznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane i zobowiązaniu do jego zwrotu. Skarżąca pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz swoich synów, jednocześnie otrzymując od komornika sądowego wyegzekwowane od dłużnika alimentacyjnego kwoty, które według skarżącej stanowiły alimenty zaległe. Organy uznały te świadczenia za nienależnie pobrane, ponieważ skarżąca otrzymała alimenty w okresie pobierania świadczeń z funduszu, nie informując o tym organu. Skarżąca kwestionowała tę decyzję, argumentując, że otrzymane środki były zaległymi alimentami, a nie bieżącymi, i że nie jest jej winą zaistniała sytuacja.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 października 2018 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego oraz zobowiązania do zwrotu ww. świadczenia I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata K. C. kwotę [...] złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a.", art. 2 pkt 7 lit. d, art. 2 pkt 10 w zw. z art. 12 ust. 1, art. 9, art. 20 ust. 2, art. 23 ust. 1, art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016 r., poz. 169 ze zm.), zwanej dalej: "u.p.o.u.a.", Prezydent Miasta S. orzekł o uznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego, pobranego na rzecz A. i B. F. przez R. S., w okresie od 1 listopada 2016 r.do 31 listopada 2016 r. i od 1 grudnia 2016 r. do 31 grudnia 2017 r. w wysokości [...] zł, za świadczenie nienależnie pobrane. Jednocześnie organ orzekł o zwrocie przez stronę nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego za ww. okres w kwocie [...]zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w wysokości [...] zł, wyliczonymi na dzień wydania decyzji.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w dniu [...] r. wydał decyzję orzekającą o przyznaniu stronie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych A. F. i B. F., na okres od 1 października 2016 r. do 30 września 2017 r. Zauważył, że stosownie do art. 19 u.p.o.u.a., w decyzji tej strona została pouczona, o obowiązaniu do niezwłocznego powiadomienia organu o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w tym o otrzymywaniu w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego kwot od dłużnika alimentacyjnego lub komornika sądowego niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28 u.p.o.u.a.
Organ wskazał, że w dniu 20 stycznia 2017 r. wpłynęło zaświadczenie komornika sądowego o dokonanych wpłatach przez dłużnika alimentacyjnego. W trakcie trwania egzekucji prowadzonej na wniosek wierzycielki przeciwko P. F. wyegzekwowano i przekazywano wierzycielce w dniach [...] r. kwotę [...]zł oraz w dniu [...] r. kwotę [...]zł. Organ zaznaczył, że w tym czasie wierzycielka pobierała również świadczenie z funduszu alimentacyjnego.
Powyższa informacja stała się powodem wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania przez organ I instancji decyzji z dnia [...] r.
o uznaniu nienależnie pobranego świadczenia przez stronę z funduszu alimentacyjnego oraz o zobowiązaniu do zwrotu przedmiotowego świadczenia.
Na skutek rozpoznania odwołania strony, decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło ww. decyzję z dnia [...] r. i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Ponownie prowadząc sprawę organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy. Oprócz dotychczas poczynionych ustaleń organ wskazał, że na dzień 10 listopada
2017 r. należności zaległe dłużnika alimentacyjnego wyniosły [...] zł, natomiast na dzień 9 grudnia 2017 r. [...] zł. Strona otrzymała w dniu 23 listopada 2016 r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionych dzieci w wysokości
[...] zł, a w dniu 21 grudnia 2016 r. również [...] zł.
Uznając, pobranie przez stronę ww. kwot alimentów w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, z pominięciem kolejności zaspokajania należności określonej w art. 28 u.p.ou.a., organ I instancji uznał świadczenie z funduszu alimentacyjnego pobrane na rzecz dzieci strony w wysokości [...] zł, za nienależnie pobrane i orzekł o jego zwrocie wraz z odsetkami.
R. S. złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] r. Wskazała, że łączna kwota pobranych alimentów, przekazanych przez dłużnika alimentacyjnego – [...] zł (w listopadzie i grudniu 2016 r.), nie była alimentami bieżącymi, ponieważ te strona otrzymuje z funduszu alimentacyjnego. Były to alimenty zaległe, należne synom strony od 29 sierpnia 2014 r. Podniosła, że nie jest jej winą, że organ podpisał ugodę dotyczącą spłaty zobowiązań dłużnika alimentacyjnego, z których się on nie wywiązał. W związku z tym, postępowanie komornicze zostało zawieszone, a komornik przekazał wyegzekwowaną kwotę alimentów do odwołującej się. Podkreśliła, że dłużnik alimentacyjny nie interesuje się synami, nie łoży na ich utrzymanie, a cały obowiązek wychowania i utrzymania dzieci spoczywa na stronie. Strona podniosła, że zwrot kwoty [...]zł wraz z ustawowymi odsetkami to bardzo duże obciążenie dla jej rodziny i wniosła o umorzenie kwoty wraz z odsetkami.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 2 pkt 7 lit. d, art. 28 ust. 1 u.p.o.u.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r.
Kolegium w uzasadnieniu swej decyzji, oprócz przedstawienia ustaleń poczynionych przez organ I instancji podniosło, że ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym [...] w S. VIII Wydział Rodzinny
i Nieletnich sygn. akt VIII RC [...] z dnia [...] r. na rzecz A. F. i B. F., ustalono od ich ojca P. F. rentę alimentacyjną w kwocie po [...] zł miesięcznie na każdego z małoletnich, poczynając od 1 września 2013 r. Na mocy tej ugody podwyższono alimenty ustalone ugodą zawartą przed tym Sądem dnia 4 października 2013 r., sygn. akt VIII RC [...], na której podstawie – od 1 sierpnia 2013 r. – alimenty wynosiły po [...] zł na każdego z synów miesięcznie.
W ocenie Kolegium, w przedmiotowej sprawie spełniona została przesłanka
z art. 2 pkt 7 lit. d u.p.o.u.a., albowiem w okresie świadczeniowym od dnia 1 listopada 2016 r. do 31 grudnia 2016 r., strona pobierając świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione, na podstawie decyzji z dnia [...] r. w kwotach comiesięcznych po [...] zł, otrzymała od dłużnika alimenty w dniu 10 listopada 2016 r. – kwotę [...]zł oraz w dniu 9 grudnia 2016 r. - kwotę [...]zł (pismo komornika sądowego z dnia 9 października 2017 r.). Równolegle z pobieraniem świadczenia z funduszu alimentacyjnego w listopadzie i grudniu 2016 r., strona pobrała alimenty w kwocie łącznej [...] zł.
W tej sytuacji, świadczeniami nienależnie pobranymi są – zgodnie z art. 2 pkt 7 lit. d ww. ustawy, świadczenia z funduszu alimentacyjnego, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów. W przedmiotowej sprawie w miesiącu listopadzie 2016 r.dot. kwoty [...]zł ([...] zł x 2= [...] zł – kwota świadczeń z funduszu alimentacyjnego; kwota alimentów od dłużnika [...] zł). W grudniu 2016 r. – [...] zł (świadczenie z funduszu alimentacyjnego [...] zł, zaś kwota alimentów od dłużnika [...] zł). Łączna kwota świadczeń z funduszu alimentacyjnego nienależnie pobranych wynosi [...] zł ([...] zł + [...] zł).
Kolegium podkreśliło, że w decyzji przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego z dnia [...] r. strona została pouczona o treści art. 19
ust. 1 u.p.o.u.a. Zauważyło, że zakwalifikowanie wypłaconego świadczenia z funduszu alimentacyjnego do świadczeń nienależnie pobranych, w rozumieniu art. 2 pkt 7 lit. d u.p.o.u.a., nie wymaga spełnienia dodatkowej przesłanki w postaci świadomości czy zawinienia osoby uprawnionej w pobraniu zawyżonej należności. Istotny jest sam fakt, że strona w okresie, w którym otrzymuje świadczenie z funduszu alimentacyjnego otrzymuje również alimenty bez względu na to, czy są one wypłacane za miesiące bieżące, czy za miesiące poprzednie.
W związku z tym, że strona złożyła w odwołaniu wniosek o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego (art. 23 ust. 8 u.p.o.u.a.), Kolegium zobowiązało organ I instancji do przeprowadzenia w tym przedmiocie postępowania i wydania w tym zakresie decyzji. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji dopuścił się oczywistej omyłki pisarskiej, wskazując w swej decyzji okres graniczny, za jaki uznał świadczenie za nienależnie pobrane, tj. okres "1.12.2016 r. do 31.12.2017 r.", podczas, gdy chodzi o okres "1.12.2016 r. do 31.12.2016 r." Zdaniem Kolegium, uchybienie to nie miało wpływu na ustalenie wysokości kwoty świadczeń nienależnie pobranych.
R. S. wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r.
Skarżąca argumentowała, że kwota łączna [...] zł, otrzymana w listopadzie
i grudniu 2016 r., nie była alimentami bieżącymi (ponieważ alimenty bieżące jej synowie otrzymują z funduszu alimentacyjnego), a kwotą alimentów zaległych, należną synom skarżącej od dnia 29 sierpnia 2014 r., z okresu przed przyznaniem świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
Ponadto skarżąca podniosła, iż nie jest jej winą, że organ podpisał ugodę dotyczącą spłaty zadłużenia dłużnika alimentacyjnego, z której ten się nie wywiązał,
a przez co postępowanie komornicze zostało zawieszone. Powyższe spowodowało,
że komornik prowadzący postępowanie przekazał wyegzekwowaną kwotę skarżącej na rzecz jej synów, jako, że organ odmówił przyjęcia wyegzekwowanej kwoty z powodu podpisanej ugody. W związku z powyższym oraz tym, że dłużnik alimentacyjny nie interesuje się dziećmi, nie łoży na nie, nie pomaga, to cały obowiązek wychowania spoczywa na skarżącej. Zwrot wymaganej kwoty [...]zł wraz z odsetkami, powoduje duże obciążenia dla rodziny skarżącej. Dlatego skarżąca zwróciła się o umorzenie żądanej kwoty wraz z odsetkami w całości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 4 października 2018 r., pełnomocnik skarżącej będący adwokatem, wyznaczonym na zasadzie prawa pomocy, podtrzymał wniesioną skargę
i wskazał na naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 7 lit. d oraz art. 23 ust. 1 u.p.o.u.a. Podkreślił, że w rozumieniu tych przepisów, nienależne świadczenie nie jest tożsame ze świadczeniem nienależnie pobranym. Nadto pełnomocnik wyjaśnił,
że alimenty wyegzekwowane przez komornika przekazane zostały do organu, który dokonał ich zwrotu komornikowi. W efekcie pieniądze te trafiły do skarżącej,
a następnie żądano od niej zwrotu. Takie działanie podważa zaufanie do organów państwa. Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji
i o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej skarżącej z urzędu, oświadczając że nie zostały one opłacone w części ani w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Sądowa kontrola sprawy nie potwierdziła zasadności wniesionej skargi.
Przedmiot sprawy objętej skargą dotyczy decyzji wydanej przez organ w sprawie uznania pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego za świadczenie nienależnie pobrane oraz zobowiązania do zwrotu ww. świadczenia wraz z odsetkami.
Wymaga wyjaśnienia, że sąd administracyjny powołany jest do kontroli sądowej działalności organów administracji publicznej, która polega na badaniu zgodności z prawem aktów administracyjnych wydanych przez organy, bezczynności i przewlekłości organów w postępowaniu administracyjnym. Natomiast sąd administracyjny nie zastępuje organów administracji publicznej w rozpoznawaniu spraw należących do ich właściwości rzeczowej. Sąd nie jest zatem właściwy do rozpoznania wniosku skarżącej o umorzenie kwoty wraz z odsetkami ustalonej przez organ I instancji. Jak wynika przy tym z treści zaskarżonej decyzji, Kolegium skierowało do organu I instancji zobowiązanie do rozpoznania ww. wniosku, który skarżąca zgłosiła także w odwołaniu.
Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2018 r., poz. 554) zwanej dalej: "u.p.o.u.a.", osoba, która pobrała nienależne świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami.
Z art. 2 pkt 7 lit. d u.p.o.u.a. wynika, że za nienależnie pobrane świadczenia uważa się świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów.
Świadczenie z funduszu alimentacyjnego na synów A. F. i B. F. zostało przyznane skarżącej decyzją organu I instancji z dnia [...] r., na okres od 1 października 2016 r. do 30 września 2017 r., po [...] zł miesięcznie na każde dziecko. W niniejszej sprawie prawo do świadczeń powstało zatem po dniu wejścia w życie zmian w ustawie – u.p.o.u.a, tj. po dniu 1 stycznia 2012 r. Do wskazanego momentu, ustawodawca nie precyzował, czy użyte w art. 2 pkt 7 lit. d u.p.o.u.a. sformułowanie "w okresie ich pobierania otrzymała alimenty" obejmuje jakiekolwiek alimenty, czy tylko alimenty bieżące. Rozbieżności w interpretacji ww. przepisu wyeliminowała jego nowelizacja, wprowadzona przez art. 2 pkt 2 lit. b tiret pierwszy ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 205, poz. 1212). Z uzasadnienia tej ustawy wynika, że celem nowelizacji art. 2 pkt 7 lit. d u.p.o.u.a. było właśnie ujednolicenie praktyki w tym zakresie, gdyż część organów, kierując się wybranym orzecznictwem sądów administracyjnych, ustalała nienależnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego jedynie w przypadku otrzymania bieżących świadczeń alimentacyjnych. Redakcja wskazanego przepisu nie pozostawia obecnie wątpliwości, że dla uznania wypłaconych świadczeń za nienależnie pobrane bez znaczenia pozostaje okres, za jaki strona otrzymała alimenty.
W sprawie niesporne jest, że skarżąca w dniu 10 listopada 2016 r. otrzymała
od komornika sądowego, wyegzekwowaną od dłużnika alimentacyjnego, należną dla synów skarżącej A. F. i B. F., kwotę [...]zł oraz
w dniu 9 grudnia 2016 r. kwotę [...]zł. Łącznie kwota ww. alimentów wyniosła
[...] zł. W tym okresie skarżąca pobierała również świadczenie z funduszu alimentacyjnego na rzecz ww. dzieci, przyznane ww. decyzją z dnia [...] r.
Spór w sprawie dotyczy konsekwencji, jakie wyniknęły z uzyskania przez skarżącą alimentów za pośrednictwem komornika w ww. okresie. Organ uznał bowiem,
że wypłacone w tym czasie świadczenia z funduszu alimentacyjnego były nienależnie pobrane.
Skarżąca zanegowała stanowisko organu podnosząc, że ww. kwoty przekazane przez komornika sądowego nie były bieżącymi alimentami, ponieważ te jej synowie otrzymują z funduszu alimentacyjnego. Zdaniem skarżącej, środki wypłacone jej przez komornika winny być zaliczone na poczet zaległych alimentów, należnych od 29 sierpnia 2014 r. Ponadto skarżąca podniosła, iż nie jest jej winą, że organ zawarł z dłużnikiem alimentacyjnym ugodę dotyczącą spłaty zadłużenia dłużnika (z której ten się nie wywiązał). Powyższe skutkowało zawieszeniem postępowania przez komornika sądowego. Komornik przekazał wyegzekwowaną kwotę skarżącej, na rzecz jej synów, jako że organ I instancji odmówił przyjęcia tej kwoty z powodu podpisanej ugody. Z tego względu skarżąca nie zgadza się z ustaleniem zaskarżonego organu, że przedmiotowe świadczenia z funduszu alimentacyjnego były świadczeniami nienależnie pobranymi
w okresie 1 listopada 2016 r. do 30 listopada 2016 r. oraz 1 grudnia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r.
W ocenie Sądu, ww. argumentacja skarżącej nie może stanowić skutecznych zarzutów przeciwko legalności wydania zaskarżonej decyzji. W art. 28 ust. 1 u.p.o.u.a., ustawodawca przewidział kolejność zaspokojenia roszczeń z tytułu alimentów w przypadku, gdy osoba uprawniona korzysta ze świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wskazana w treści przepisu kolejność zaspokajania wierzytelności ma istotne znaczenie, zważywszy na treść art. 2 pkt 7 lit. d ustawy. Ustawodawca założył bowiem, że wszelkie wpłaty dokonywane przez dłużnika alimentacyjnego w okresie pobierania przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w pierwszej kolejności przeznaczane są na zmniejszenie długu w stosunku do funduszu, którego zadaniem jest zastępcze zaspokojenie potrzeb osób uprawnionych do alimentów, w sytuacji, gdy osoba zobowiązana nie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego. Także otrzymywanie alimentów w niepełnej wysokości od dłużnika alimentacyjnego, nie wyklucza możliwości skorzystania przez osobę uprawnioną z pomocy państwa, przy założeniu, że spełnia ona pozostałe – poza bezskutecznością egzekucji, przewidziane ustawą kryteria. W takim przypadku jednak kwota świadczeń otrzymywanych z funduszu alimentacyjnego ulega pomniejszeniu o kwotę uzyskiwaną od dłużnika alimentacyjnego.
Mając na uwadze treść art. 28 ust. 2 u.p.o.u.a., który określa kolejność zaspokojenia roszczeń z tytułu alimentów po zaprzestaniu wypłaty świadczeń,
w przypadku, gdy w okresie wypłaty świadczenia z funduszu alimentacyjnego należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej nie zostaną zaspokojone, należałoby uznać, że w okresie wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jak również i po tym okresie możliwość samodzielnego dysponowania przez osobę uprawnioną do alimentów, które z roszczeń i w jakiej kolejności mają być zaspokojone, jest wyłączona z mocy ustawy. W miejsce ogólnych zasad wchodzą bowiem regulacje szczególne, przewidziane w art. 28 u.p.o.u.a. Bez znaczenia przy tym pozostaje, czy alimenty skarżąca otrzymała bezpośrednio do dłużnika alimentacyjnego, czy też za pośrednictwem komornika sądowego. Osoba pobierająca świadczenie z funduszu alimentacyjnego ma obowiązek powstrzymywania się od bezpośredniego pobierania alimentów od dłużnika alimentacyjnego lub pobierania ich za pośrednictwem komornika sądowego.
W związku z podnoszoną przez pełnomocnika skarżącej argumentacją, wskazującą na potrzebę odróżnienia pojęcia świadczenia nienależnego od świadczenia nienależnie pobranego, Sąd wskazuje, że kluczową kwestią jest tej mierze spełnienie przez organ przyznający świadczenie obowiązku pouczenia strony o wszelkich okolicznościach mających wpływ na prawo do świadczeń.
W treści decyzji z dnia [...] r. zawarto szczegółowe informacje
w przedmiocie tego, jakie zmiany w sytuacji osoby otrzymującej świadczenia uważane są za takie, które mają wpływ na prawo do świadczeń. W punkcie 9, 10 pouczenia wskazano wytłuszczonym drukiem na te okoliczności, które dotyczą samego obowiązku alimentacyjnego, w tym konieczność poinformowania organu o otrzymywaniu przez osobę uprawnioną w okresie pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego kwot od dłużnika alimentacyjnego lub komornika sądowego, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28 ust. 1 u.p.o.u.a. Wszystkie otrzymanie od dłużnika środki wierzyciel alimentacyjny winien przekazać komornikowi sądowemu lub organowi właściwemu wierzyciela, o czym bez wątpienia skarżąca została w sposób wyraźny pouczona w treści decyzji przyznającej świadczenie.
W świetle zgromadzonych w niniejszej sprawie dowodów nie ulega wątpliwości, że skarżąca nie poinformowała organu o otrzymywaniu świadczeń od komornika sądowego wyegzekwowanych od dłużnika alimentacyjnego, z pominięciem postępowania egzekucyjnego, a takie postępowanie na podstawie art. 2 pkt 7 lit. d ustawy, kwalifikowane jest jako nienależne pobranie świadczenia.
Wbrew wywodom skargi w okolicznościach niniejszej sprawy nie można mówić o braku winy strony, którą zgodnie z ww. wywodami należy badać w odniesieniu do obowiązku poinformowania organu o okolicznościach mających wpływ na prawo do świadczeń. Strona o obowiązkach wynikających z ustawy została bowiem wyczerpująco pouczona. Nie mogły więc podważyć skutecznie legalności zaskarżonej decyzji, twierdzenia skarżącej o tym, że wyegzekwowane przez komornika sądowego kwoty zostały przekazane skarżącej bez jej winy. Skarżąca winna zawiadomić organ o powyższym fakcie i uzgodnić sposób rozwiązania powstałej sytuacji, aby uniknąć zarzutu otrzymania kwot od dłużnika alimentacyjnego z pominięciem kolejności zaspokojenia roszczeń z tytułu alimentów w przypadku, gdy jako osoba uprawniona korzysta ze świadczeń z funduszu alimentacyjnego (art. 28 ust. 1 u.p.o.u.a.). W czasie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego wierzyciel alimentacyjny nie ma możliwości zaliczenia na poczet zaległości alimentacyjnej kwoty alimentów dobrowolnie uiszczonej przez dłużnika.
Brak jest przy tym w aktach sprawy jakiegokolwiek potwierdzenia, na podnoszoną przez skarżącą i jej pełnomocnika okoliczność, że alimenty wyegzekwowane przez komornika przekazane zostały do organu, który dokonał ich zwrotu komornikowi i w efekcie tego pieniądze trafiły do skarżącej. Pełnomocnik skarżącej takiego dowodu także nie przedstawił na poparcie ww. twierdzeń na rozprawie sądowej.
W ocenie Sądu, zaskarżony organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, z którego wyciągnął prawidłowe wnioski, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako niezasadną oddalił, o czym orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. poz. 1714 ze zm.), jak w punkcie II sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło