II SA/Sz 497/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Prezydent Miasta S. (organ I instancji) wydał w dniu 8 grudnia 2022 r. decyzję nr [...]; [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.; dalej "K.p.a"), art. 2, art. 3, art. 6, art. 6a, art. 7 ust.1, 1a i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 ze zm., dalej "u.d.m."), w której przyznał R. S. (dalej "skarżący") dodatek mieszkaniowy na okres 6 miesięcy, tj. od 1 grudnia 2022 r. do 31 maja 2023 r. w wysokości [...] zł. Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu 30 marca 2023 r. decyzję nr [...], w której utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podał, że na podstawie art. 6 K.p.a. organy administracji orzekają na podstawie prawa. Organ odwoławczy wskazał, że dodatek mieszkaniowy przysługuje osobie, jeżeli w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o jego przyznanie, średni miesięczny dochód przypadający na jednego członka gospodarstwa domowego wnioskodawcy nie przekroczył w gospodarstwie: 1) jednoosobowym – 40%; 2) wieloosobowym – 30% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia wniosku z uwzględnieniem art. 6 ust. 8 i art. 7 ust. 6 u.d.m. Organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 u.d.m., wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą wydatków poniesionych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie jednoosobowym, przy czym wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem, o którym mowa w ust. 7, nie może przekraczać z zastrzeżeniem ust. 11, 70% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni (art. 6 ust. 10 u.d.m.). Organ odwoławczy podał, że z informacji Agencji Mienia Wojskowego z 7 listopada 2022 r. wynikało, iż opłaty za lokal położony w S. przy [...] wyniosły [...] zł. Dochód skarżącego w miesiącach luty, marzec, kwiecień 2022 r. wyniósł [...] zł;, tj. miesięcznie- [...] zł. Organ odwoławczy uznał, że na podstawie ww. przepisów, wydatki jakie poniosło gospodarstwo domowe wyniosły [...] zł. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji przyznał skarżącemu przedmiotowy dodatek w prawidłowej wysokości. Skarżący złożył skargę na ww. decyzję, w której wyraził swój sprzeciw przeciwko przepisom, które wprowadzają kryteria przy przyznawaniu przedmiotowego dodatku, powodując ustalenie ww. dodatku w wysokości poniżej minimum socjalnego. Skarżący kwestionuje prawidłowość rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, gdyż według niego jest ono niekonstytucyjne. Ponadto, skarżący uważa, że nieprawidłowe są przepisy, z których wynika tzw. "przymus adwokacki" przy składaniu skargi kasacyjnej do NSA . W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej "p.p.s.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje: Spór dotyczy wysokości przyznanego skarżącemu dodatku mieszkaniowego. Zgodnie z art. 6 K.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach regulują przepisy u.d.m. Zarzut skarżącego związany z wadliwymi przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156 poz. 1817) nie jest zasadny, gdyż ww. rozporządzenie zostało uchylone w dniu 30 czerwca 2021 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 75) i nie było podstawą do wydania decyzji przez organy administracyjne obu instancji. Jak wynikało z akt, skarżący złożył w dniu 3 listopada 2022 r. wniosek o przyznanie przedmiotowego dodatku. Z wniosku wynikało, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i łączne jego dochody (luty, marzec, kwiecień 2022 r.) wyniosły [...] zł. Lokal mieszkalny, zajmowany przez skarżącego, ma 22,74 m2 i jest wyposażony w centralne ogrzewanie, centralną instalację ciepłej wody i instalację gazu przewodowego. Wydatki na lokal mieszkalny za miesiąc poprzedzający złożenie wniosku wyniosły [...] zł. Zgodnie z art. 3 ust.1 pkt 1 u.d.m., dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o którym mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o jego przyznanie średni miesięczny dochód przypadający na jednego członka gospodarstwa domowego wnioskodawcy nie przekroczył w gospodarstwie jednoosobowym - 40% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia wniosku, z uwzględnieniem art. 6 ust. 8 i art. 7 ust. 6 u.d.m. Przy wydawaniu decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego uwzględnia się kwotę przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia wniosku, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 504, 1504 i 2461) (art. 3 ust.2 u.dm.). Za dochód uważa się dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390, 658 i 852) (art. 3 ust. 3 u.d.m.). Normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2 - dla 1 osoby (art. 5 ust. 1 pkt 1 u.d.m.). Wydatki na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego oblicza się, dzieląc wydatki za ten lokal przez jego powierzchnię użytkową i mnożąc uzyskany w ten sposób wskaźnik przez normatywną powierzchnię, o której mowa w ust. 1 (art. 5 ust. 4 u.d.m.). Wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą wydatków poniesionych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym (art. 6 ust.1 pkt 1 u.d.m.). Wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (art. 6 ust. 3 u.d.m.). Wydatki, o których mowa w art. 6 ust. 3 zostały wymienione w art. 6 ust. 4 i ust. 6 u.d.m. Wydatki, które nie stanowią wydatków w rozumieniu art. 6 ust. 4 u.d.m. zostały wymienione w art. 6 ust. 4a u.d.m. Zgodnie z art. 6 ust. 7 u.d.m., jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym, osobie uprawnionej do dodatku mieszkaniowego przyznaje się ryczałt na zakup opału stanowiący część dodatku mieszkaniowego, który ustala się stosownie do art. 6 ust. 7a u.d.m. Jednakże z akt wynikało, że lokal, w którym zamieszkuje skarżący jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego. Organ nie miał zatem podstaw do podwyższenia przedmiotowego dodatku o ryczałt z art. 6 ust. 7 u.d.m. Jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest wyższy od określonego w art. 3 ust. 1, a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek mieszkaniowy obniża się o tę kwotę (art. 6 ust. 8 u.d.m.). Jeżeli powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni, dodatek mieszkaniowy ustala się w wysokości różnicy między wydatkami ponoszonymi za ten lokal a odpowiednią kwotą wymienioną w ust. 1 pkt 1-3 (art. 6 ust. 9 u.d.m.). Wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem, o którym mowa w ust. 7, nie może przekraczać, z zastrzeżeniem ust. 11, 70% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni (art. 6 ust. 10 u.d.m.). W ocenie Sądu, organy prawidłowo obliczyły wysokość dodatku mieszkaniowego przyznanego skarżącemu na podstawie ww. przepisów [[...] zł (kwota dochodu miesięcznego) x 15%= [...] zł (po zaokrągleniu). Kwota [...]zł stanowi wydatki na normatywną powierzchnię użytkowa lokalu (art.6 ust.1 pkt 1 u.d.m.). [...] zł (kwota wydatków poniesionych na lokal) – [...] zł = [...] zł (kwota należnego dodatku)]. Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym w zakresie zgodności art. 6 u.d.m z Konstytucją RP na podstawie art. 193 Konstytucji RP. Jak wyżej wskazano, rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. utraciło moc i nie było podstawą do wydania decyzji przez organy administracji obu instancji, zatem nie było przesłanki do występowania do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym. Sąd nie jest uprawniony do zmiany przepisów prawnych obowiązujących na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Zmiana przepisy leży w wyłącznej kompetencji ustawodawcy. W niniejszej sprawie przepisy regulujące zasady i wysokość przyznania dodatku mieszkaniowego zawarte są w przepisach u.d.m. Zgodzić należy się ze skarżącym, że wysokość przyznanego dodatku mieszkaniowego jest niska, lecz jest ona zgodna z przepisami u.d.m. Organy administracyjne, ani Sąd nie mogą przyznać skarżącemu wyższej kwoty dodatku mieszkaniowego niż wynikająca z obliczeń dokonanych na podstawie ww. przepisów. W przepisach tych nie przewidziano przyznania ww. dodatku w drodze wyjątku w wyższej wysokości na skutek zaistnienia szczególnych okoliczności. Kwestię podwyższenia kryteriów związanych z obliczeniem ww. dodatku może rozwiązać jedynie ustawodawca, dokonując zmiany obowiązujących przepisów. Odnośnie instytucji tzw. "przymusu adwokackiego" przy składaniu skargi kasacyjnej do NSA od wyroków WSA, wskazać należy, że kwestia ta nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. W związku z tym nie było podstaw do wystąpienia przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym. Skarżący może wystąpić z petycją do właściwych organów o podjęcie inicjatywy ustawodawczej w celu zmiany obowiązujących przepisów, które według niego są krzywdzące dla obywateli. Skarżący może wystąpić z wnioskiem do Prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich o złożenia skargi kasacyjnej na jego rzecz. Wyjaśnić należy, że wykaz podmiotów, które mogą wystąpić o zbadanie zgodności przepisów ustawy z Konstytucją RP zawiera art. 191 Konstytucji RP, wśród tych podmiotów nie wymieniono wojewódzkich sądów administracyjnych. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie naruszyła przepisów praw amaterialnego, ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił.