II SA/Sz 498/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lipca 2013 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "WINB", postanowieniem z dnia [...], odmówił K. M. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nakładające grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wskazanego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Organ ustalił, że K. M. wniósł zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.. W aktach sprawy organu powiatowego znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przedmiotowego postanowienia, z którego wynika, że w dniu [...] r. zostało ono odebrane przez małżonkę skarżącego – I. M. Postanowienie organu pierwszej instancji zawiera prawidłowe pouczenie, o możliwości wniesienia zażalenia w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia (art. 141 K.p.a.). Zażalenie na ww. postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, skarżący nadał w urzędzie pocztowym w dniu [...] r. (data stempla pocztowego), a więc po terminie. W zażaleniu K. M., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, zawarł także prośbę o przywrócenie terminu podając, że jest osobą w podeszłym wieku i schorowaną, a pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia na przedmiotowe postanowienie było dla niego niejasne i dopiero po skontaktowaniu się z synami powziął wiedzę o możliwości wniesienia środka zaskarżenia. WINB stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zwanego dalej "K.p.a.", w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zdaniem organu, oznacza to, że należy przywrócić termin, jeżeli zainteresowany nie mógł wnieść środka zaskarżenia w wyznaczonym terminie z powodu zaistnienia przeszkody nie do przezwyciężenia. Zatem, strona nie będzie ponosiła winy za uchybienie terminu wyłącznie w sytuacji, w której (pomimo zachowania przez nią należytej staranności w swoich działaniach) niemożliwe było terminowe dokonanie czynności. Do wypadków takich zaliczyć należy w szczególności nagłe, nieprzewidywalne zdarzenia, które nie dały się usunąć w terminie do dokonania danej czynności (np. nagłe choroby i zdarzenia losowe). W ocenie organu, przywrócenie terminu może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonywający uprawdopodobni brak swojej winy i wykaże, że przyczyna w uchybieniu dokonania czynności w terminie istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Zdaniem WINB, K. M. nie wykazał zaistnienia wymaganych ww. przepisem art. 58 § 1 Kpa przesłanek do przywrócenia terminu. Organ zauważył też, iż z akt przedmiotowej sprawy wynika, że postępowanie w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku dawnego przedszkola, położonego przy ul. [...] , toczy się od 2006 r., podczas którego skarżący korzystał ze środków zaskarżenia przysługujących stronie, zgodnie z pouczeniami organów nadzoru budowlanego, zamieszczanymi w wydawanych rozstrzygnięciach. WINB uznał zatem, iż zainteresowany nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, co, w ocenie organu, narusza przepis art. 58 § 1 K.p.a. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez K. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył postanowienie WINB w całości i wniósł o jego uchylenie w całości, ewentualnie o jego zmianę i przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, co otworzy skarżącemu drogę do merytorycznego rozpatrzenia zażalenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił, iż wydane zostało bez wnikliwego i rzetelnego zbadania okoliczności sprawy w zakresie oceny, czy skarżący miał możliwość i rozeznanie, aby w terminie wnieść środek odwoławczy. W ocenie skarżącego uchybił on terminowi bez swojej winy. W aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru postanowienia z dnia [...] r. Dokument został odebrany przez domownika, czyli małżonkę skarżącego I. M. Zażalenie skarżący nadał [...] r., a zatem po terminie, ale wraz z prośbą o jego przywrócenie. Jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną a żona, która odebrała pismo nie przekazała go od razu małżonkowi. Pouczenie o środkach zażalenia było dla skarżącego niejasne i dopiero kontakt z synami uzmysłowił ojcu konieczność wniesienia środka zaskarżenia, ponieważ obciążono skarżącego niesłusznie tak znaczną odpowiedzialnością finansową. Uchybienie nastąpiło bez winy skarżącego i nie jest znaczne, z tych względów termin do wniesienia zażalenia winien zostać przywrócony, tym bardziej iż sprawa w swej istocie dotyczy znacznego obciążenia finansowego za brak działań, które to działania zostały w części wykonane. Osoba starsza i nieporadna życiowo, będąca właścicielem posesji ma prawo, w jej ocenie, liczyć na przychylność organu, a organy okazywać i wzbudzać zaufanie obywatela. Do skargi została dołączona kserokopia zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] r., z którego wynika, że K. M. cierpi na "[...]/...nieczytelny zapis/. Choroba zwyrodnieniowa stawów ramiennych oraz łokciowych. Obecnie zaostrzenie dolegliwości upośledzające sprawne poruszanie się." W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.). Przechodząc do motywów podjętego przez sąd rozstrzygnięcia przede wszystkim wskazać należy, iż przedmiotem skargi jest postanowienie odmawiające przywrócenia terminu, dlatego też sąd nie odnosi się do zasadności postanowienia z dnia [...]r. Dokonując natomiast oceny postanowienia dotyczącego odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na to postanowienie, na wstępie stwierdzić należy, iż niesporną okolicznością w sprawie jest złożenie przedmiotowego odwołania z uchybieniem terminu do jego wniesienia ( skarżący sam to przyznaje). W myśl art. 58 § 1 i 2 K.p.a. termin należy przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Warunkiem przywrócenia terminu jest również złożenie wniosku, w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny, z powodu której uchybiono czynności. Organ administracji publicznej jest zatem obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. W świetle przytoczonej wyżej regulacji prawnej podkreślić należy, że przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu wystąpić muszą wszystkie wskazane powyżej przesłanki łącznie, aby dopuszczalne było przywrócenie terminu. Brak jednej z tych przesłanek powoduje brak podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Pamiętać należy, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Dokonując oceny winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. W pierwszej kolejności, stwierdzić należy, że pouczenie objęte treścią postanowienia z [...] r. jest jednoznacznie sformułowane, jasne i zrozumiałe. Nie wydaje się, żeby mogło stanowić przedmiot wątpliwości, czy prowadzić do różnych interpretacji. Wymieniono w nim: - środek zaskarżenia - zażalenie, - organ, do którego można je było wnieść wraz z podanym adresem, z zaznaczeniem, że zażalenie wnosi się za pośrednictwem organu wydającego zaskarżane postanowienie, - termin wniesienia – 7 dni, liczone od daty doręczenia postanowienia. Skarżący wskazując przyczyny uchybienia terminu podał, że jest osobą starszą, schorowaną i dopiero po skontaktowaniu się z synami powziął wiedzę o możliwości zaskarżenia postanowienia. Tymczasem z akt administracyjnych (tytuł wykonawczy) wynika, że K. M. ukończył 66 lat, a więc jest w wieku do którego trudno przypisywać związane ze starością dolegliwości typu zaburzenia pamięci, czy trudności ze zrozumieniem i odczytaniem tekstu. W podobnym wieku jest też żona skarżącego, która jako domownik odebrała przesyłkę listową zawierającą postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Dodać należy, że okoliczność, że żona nie od razu oddała skarżącemu odebrane postanowienie, nie była podnoszona w zażaleniu. Podnosząc taki zarzut w skardze, skarżący nie uprawdopodobnił, że postępowanie żony było spowodowane jakąś nadzwyczajną przyczyną. W zażaleniu, zawierającym wniosek o przywrócenie terminu, skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił swoich dolegliwości zdrowotnych (nawet poprzez ich wymienienie), które uniemożliwiły mu wykonanie czynności złożenia zażalenia w zakreślonym prawem terminie. Załączone do skargi zaświadczenie lekarskie, w ogóle nie może być brane pod uwagę bowiem, co prawda wskazuje na pewne dolegliwości zdrowotne, ale zostało wydane w miesiącu kwietniu 2013 r. i dotyczy stanu zdrowia skarżącego w dniu wydania zaświadczenia, a nie w okresie poprzedzającym wniesienie zażalenia na postanowienie z [...] r. Mając na uwadze powyższe, w ocenie sądu, organ zasadnie uznał, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez jej winy, tym samym nie została spełniona jedna z przesłanek warunkujących przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.