II SA/Sz 499/13
WyrokWSA w Szczecinie2013-10-16
Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakładająca obowiązek dostosowania wysokości pomieszczeń w budynku letniskowo-gospodarczym do obowiązujących przepisów technicznych jest zgodna z prawem, w sytuacji gdy budynek został wybudowany samowolnie przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. i pełni funkcję mieszaną?Ratio decidendi
Decyzja nakładająca obowiązek dostosowania wysokości pomieszczeń w budynku letniskowo-gospodarczym do obowiązujących przepisów technicznych jest zgodna z prawem, jeśli budynek został wybudowany samowolnie przed 1 stycznia 1995 r. i pełni funkcję mieszaną. W takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe (Prawo budowlane z 1974 r.), a organ może nakazać wykonanie niezbędnych zmian i przeróbek w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, zamiast nakazywać rozbiórkę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, który z czasem zaczął pełnić funkcje mieszkalne (letniskowe). Po wcześniejszym uchyleniu przez WSA decyzji legalizującej budynek, organy nadzoru budowlanego nakazały właścicielce wykonanie prac mających na celu dostosowanie wysokości pomieszczeń do obowiązujących przepisów technicznych. Skarżąca kwestionowała możliwość legalizacji budynku, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz sprzeczność z wcześniejszym wyrokiem WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2013 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (ZWINB), po rozpatrzeniu odwołania A. M., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [..] zezwalającej na użytkowanie budynku gospodarczego wybudowanego przy ul. [...] w [..] na działkach nr [...] i [...] , bez pozwolenia na budowę - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W oparciu o zebrany materiał dowodowy organ odwoławczy stwierdził, że nie naruszono art. 37 Prawa budowlanego, bowiem organ I instancji korzystając z przepisu art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. nałożył na inwestora obowiązek wymiany belek stropowych, z którego to zobowiązania inwestor wywiązał się oraz dołączył ocenę techniczną z której wynika, że stan techniczny budynku nie budzi żadnych zastrzeżeń i może być użytkowany. W tej sytuacji stosownie do art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego organ I instancji zobowiązany był do wydania pozwolenia na jego użytkowanie.
Nie zgadzając się z przedmiotową decyzją A. M. złożyła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zarzucając naruszenie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., a także przepisów proceduralnych (art. 7- 12 Kodeksu postępowania administracyjnego) w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Wyrokiem z dnia 3 lutego 2011 r. w sprawie II SA/Sz 998/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych, stanowiących podstawę przeprowadzenia procedury legalizacji samowolnie wzniesionego budynku przez B.C. podkreślając, że ustaleń faktycznych nie można traktować jako obiektywne, jeżeli są oparte na niekompletnym materiale dowodowym.
Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie, materiał dowodowy pozwalał na ustalenie, iż budowa przedmiotowego budynku została ukończona najpóźniej w dniu
31 grudnia 1994 r. W związku z tym, na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, do procedury legalizacyjnej tego obiektu znalazły zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974 r..
Nadto, Sąd wskazał, że o przeznaczeniu budynku na cele gospodarcze winien decydować sposób jego zagospodarowania, wyposażenia oraz korzystania. Jako wewnętrznie sprzeczne stanowi przyjęcie przez organ, że budynek pełni funkcję gospodarczą, którą organ zalegalizował, stwierdzając przy tym funkcję mieszkalną budynku, wobec urządzenia w nim letnich pokoi.
Dodatkowo Sąd wyjaśnił, że inne są wymogi stawiane budynkom przeznaczonym na cele mieszkalne, a inne na cele gospodarcze. W tych okolicznościach Sąd uznał za błędną legalizację budynku gospodarczego, w sytuacji gdy budynek takiej funkcji nie spełniał. Wyjaśnienia inwestora dotyczące wybudowania przez niego budynku "w obecnej formie" w latach 1979-1980, a nadto oświadczenia osób, które w tym budynku przebywały w latach 1983, 1984, 1988 pozwalały, zdaniem Sądu przyjąć, że przedmiotowy obiekt był od początku wykorzystywany jako mieszkalny.
W wytycznych dla organu Sąd stwierdził, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy nadzoru budowlanego winny uwzględnić rzeczywistą funkcję jaką spełnia przedmiotowy obiekt i w zależności od tego przeprowadzić dalsze postępowanie.
Po zwrocie akt z Sądu postanowieniem z dnia [..] r. PINB zawiesił postępowanie do czasu przeprowadzenia postępowania spadkowego po zmarłym inwestorze – B. C., a po wskazaniu jako następcy prawnego po zmarłym inwestorze – jego córki D. R., postanowieniem z dnia r. podjął zawieszone postępowanie.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] PINB [...] nakazał obecnej właścicielce budynku – D. R. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku, czyli funkcji gospodarczej.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w oparciu
o nadesłane w toku postępowania wyjaśnienia stron ustalił, że przedmiotowy budynek w początkowym etapie został wybudowany jako gospodarczy, a następnie w warunkach samowoli budowlanej zmieniono jego funkcję na mieszkalną wprowadzając funkcję pokoi letniskowych, pomieszczenie sanitariatu oraz pomieszczenie garażu.
Rozpoznając odwołanie A. M. od powyższego rozstrzygnięcia ZWINB decyzją z dnia [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z uwagi na niewypełnienie wytycznych Sądu zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] r.
W dniu [...] r. wpłynął do organu I instancji, nadesłany przez D. R. - odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia
[...] r. oddalający powództwo A.M. przeciwko Gminie [...] oraz D. R. o wydanie nieruchomości.
Ponownie rozpoznając sprawę, PINB decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia
7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 K.p.a. w związku z przedłożeniem przez D. R. oceny technicznej przedmiotowego budynku, z której wynika, że wysokość pomieszczeń mieszkalnych (pokoi letnich) nie spełnia obowiązujących warunków technicznych – nakazał obecnej właścicielce budynku letniskowo – gospodarczego wykonanie, do dnia [...] r. - czynności mających na celu doprowadzenie przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem poprzez dostosowanie wysokości pomieszczeń pokoi letnich
w budynku do wysokości 2,2 m. wynikającej z przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r.
w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (§ 136 ust. 7 rozporządzenia) przy czym za dopuszczalne organ uznał przy stropie pochyłym obniżenie wysokości poniżej 2,2 m. w świetle na powierzchni nie przekraczającej 1/3 powierzchni podłogi.
Jednocześnie w przedmiotowym rozstrzygnięciu organ I instancji wskazał,
że opisane roboty budowlane należy wykonać pod nadzorem uprawnionej osoby,
z zachowaniem zasad bezpieczeństwa obowiązujących przy wykonywaniu tego typu robót. Z kolei przy wykonywaniu powyższych robót należy korzystać z wyrobów budowlanych dopuszczonych do obrotu i stosowania w budownictwie. Natomiast po wykonaniu nałożonego obowiązku organ wskazał, że należy przedłożyć oświadczenie uprawnionej osoby potwierdzające wykonanie robót naprawczych zgodnie ze sztuką budowlaną i przepisami techniczno – budowlanymi oraz stwierdzeniem zdatności do użytkowania budynku.
PINB uznał za bezsporny fakt, że wybudowany budynek nie jest stricte budynkiem gospodarczym, lecz budynkiem letniskowo-gospodarczym
z wydzielonymi pomieszczeniami gospodarczymi, ale również z częścią letniskową składającą się z pomieszczeń pokoi letnich, oraz przynależnych pomieszczeń sanitariatu i garażu. Potwierdza to zarówno załączona do akt sprawy inwentaryzacja budowlana, jak również oświadczenia osób załączone do akt sprawy, które zamieszkiwały budynek w sezonie letnim będąc na wczasach.
Ponadto organ I instancji za niesporny uznał fakt, że budynek nie spełniał warunków techniczno-budowlanych obowiązujących w okresie jego budowy pod względem wysokości pomieszczeń mieszkalnych wynikających z rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca
1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki,
w szczególności wynikających z § 136 ust. 7 rozporządzenia.
Zdaniem organu, wybudowany bez pozwolenia na budowę budynek został zrealizowany z naruszeniem obowiązujących przepisów, jednakże w sposób umożliwiający dokonanie jego przeróbek mających na celu doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z przepisami.
Wyjaśniając kwestię naruszenia granicy przy budowie budynku PINB wskazał,
że tego typu sprawy mają charakter cywilnoprawny i nie mogą być rozstrzygane przez organ nadzoru budowlanego podczas postępowania legalizacyjnego prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Decyzją z dnia [...] r., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. M. ZWINB uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i orzekł wykonanie obowiązku w terminie do dnia [...] r., a w pozostałej części decyzję utrzymał w mocy.
Organ odwoławczy ustalił, że obiekt będący przedmiotem postępowania został wybudowany przez B. C. niewątpliwie przed dniem 1 stycznia 1995r. bez wymaganego prawem pozwolenia.
Przyjęcie takiego okresu uzasadniały oświadczenia świadków, zeznania inwestora oraz zeznania najbliższego sąsiada inwestora, a obecnie pełnomocnika odwołującej się A. M., że obiekt gospodarczy stojący na działkach oznaczonych nr [...] i [...] rozpoczęto budować w 1990r., a zakończono około 4 lat później, zatem budowa ww. obiektu musiała zostać zakończona najpóźniej do 31 grudnia 1994r.
Przytaczając treść art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ZWINB podniósł, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
Powyższe stanowi o zastosowaniu w niniejszej sprawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane.
Zdaniem organu odwoławczego, postępowanie prowadzone przez PINB
wykazało, że przedmiot postępowania nie narusza przepisów art. 37 ustawy Prawo budowlane, bowiem obiekt letniskowo-gospodarczy znajduje się na terenie przeznaczonym pod budownictwo mieszkaniowe z dopuszczalną lokalizacją małych pensjonatów oraz nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi, mienia lub otoczenia oraz spełnia wymogi z zakresu ochrony przeciwpożarowej.
Za zasadne ZWINB uznał ustalenia organu I instancji, że wysokość pomieszczeń mieszkalnych nie odpowiada wysokościom określonym w warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, określonych w rozporządzeniu z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.
W ocenie organu odwoławczego, nałożenie obowiązku dostosowania wysokości pomieszczeń pokoi letnich do wysokości 2,2 m, jest niezbędne w celu doprowadzenia obiektu letniskowo-gospodarczego do stanu zgodnego z prawem.
Zdaniem organu drugiej instancji, skoro zaskarżona decyzja określa nie tylko zakres nałożonego obowiązku, ale również wyznacza termin ich wykonania, to zmiana terminu ma na celu umożliwienia następcy prawnemu wykonanie w wyznaczonym terminie nałożonego obowiązku.
Odnosząc się do zarzutu negatywnego oddziaływania obiektu D. R. na obiekt odwołującej się, organ odwoławczy wyjaśnił, iż obecne usytuowanie budynku należącego do D. R., będące wynikiem korekty przebiegu granicy między działkami [...] i [...] , nie jest takim oddziaływaniem negatywnym, o którym mowa w art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zarówno pod względem jego funkcji oraz usytuowania. Zwrócił przy tym uwagę, że w odległości 1,15 m od granicy z działką [...] (na której stoi budynek D. R.) A. M. także posiada budynek o funkcji letniskowej. Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii ustalenia granic organ drugiej instancji wskazał z kolei, że rozstrzyganie sporu dotyczącego granic nie należy do właściwości organów nadzoru budowlanego.
Kwestionując decyzję ZWINB z dnia [...] r. A. M. złożyła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, brak wyjaśnienia w sposób wszechstronny i wyczerpujący wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, a ponadto dowolną i wybiórczą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i niezupełne oraz nienależyte jego rozpatrzenie oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, a także przepisów postępowania – art. 7 do art. 12 Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Dodatkowo skarżąca podniosła, że w wyroku Sądu z dnia [...]r.
w sprawie II SA/Sz 998/10 sporny obiekt został określony jako mieszkalny, gdy tymczasem w decyzjach obu instancji jego funkcja została uznana jako gospodarczo – letniskowa.
Niezależnie od powyższego skarżąca zarzuciła organowi II instancji rażące naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania z uwagi na zmianę terminu wykonania nakazanych robót, pozbawiając tym samym strony możliwości odwołania się od powyższej kwestii, jednocześnie podkreślając, że zmiana tego terminu nastąpiła bez żadnego wniosku.
Skarżąca zwróciła również uwagę na przyjętą przez organy tezę dotycząca zmiany granicy między działkami nr [...] oraz nr [...] , na której posadowiona jest sporna nieruchomość, jednocześnie zaznaczając, że granica jej nieruchomości wskutek postępowań sądowych została wytyczona zgodnie z obowiązującym stanem prawno- geodezyjnym, zatem brak jest podstaw do stwierdzenia zmiany jej położenia, a na tej podstawie uznała za błędne wywody organów obu instancji w tym zakresie.
W ocenie skarżącej, organy obu instancji nie wskazywały, czy usytuowanie spornego budynku jest zgodne z obowiązującymi przepisami w zakresie odległości od granic działek sąsiednich, zatem dowolnie ustaliły, że usytuowanie spornego budynku na dwóch różnych działkach stanowiących dwie odrębne nieruchomości, dwóch odrębnych właścicieli (Gminy oraz A. M.) bez ich zgody jakoby spełnia wymagania określone w przepisach rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 1980 r.
Zdaniem A. M., decyzje obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisu art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., z uwagi na brak należytego rozpatrzenia, czy legalizowany obiekt negatywnie wpływa na obiekt posadowiony na bezpośrednio sąsiadującym, należącym do skarżącej, gruncie. W ocenie skarżącej przywołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozporządzenie z 1980 r. nie pozwala przyjąć tak bliskiego położenia budynków, jednocześnie zarzucając organom obydwu instancji brak odniesienia się do zgłoszonych przez skarżącą zarzutów.
W odpowiedzi na skargę ZWINB wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W dniu [...] r. wpłynęło do Sądu pismo skarżącej z dnia [...] r., w którym skarżąca zakwestionowała, złożone w toku postępowania, twierdzenia inwestora oraz jego następcy prawnego odnoszące się do daty powstania budynku na przełomie 1979/1980 roku. W dalszej części pisma skarżąca - powołując się na postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości [...] – wskazała, że budynek wzniesiony przez B. C., który pierwotnie miał funkcję gospodarczą winien taką funkcję zachować, bowiem w świetle zapisów planu, zdaniem skarżącej, brak jest możliwości zmiany przeznaczenia i sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności.
Wbrew zarzutom skargi organy administracji publicznej nie naruszyły na gruncie niniejszego postępowania zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) oraz działając w sposób wnikliwy (art. 12 K.p.a.). Nie naruszono również zasad: pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz świadomości i kultury prawną obywateli, wyrażonych w art. 8 K.p.a.
Organy przeprowadziły postępowanie dowodowe, w tym oględziny spornego obiektu budowlanego, mające na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy.
Niesporne w niniejszej sprawie jest, że budynek usytuowany w [...] na działce nr [..] stanowiącej własność Gminy i częściowo na działce nr [...] , stanowiącej własność skarżącej, został wybudowany na przełomie lat 70. i 80. ubiegłego wieku bez pozwolenia na budowę.
Ze względu na to, że budynek ten został wybudowany przed dniem 1 stycznia 1995 r., zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy (1.01.1995 r.), a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy. Przepisu art. 48 tej ustawy (będącego podstawą do orzeczenia nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, do tych obiektów stosuje się odpowiednio przepisy dotychczasowe (ust. 2). Z tego też względu - jak słusznie zauważyły organy nadzoru budowlanego - w zakresie usuwania skutków samowoli budowlanej w sprawie niniejszej zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia
24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229), zwanej dalej ustawą, obowiązującej w dacie budowy przedmiotowego budynku.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy, obiekty budowlane lub ich części, będące
w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1/ znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę,
2/ powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Z kolei zgodnie z treścią art. 40 ustawy, w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone
w art. 37 organ wydaje inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami.
Przedmiotem skargi jest decyzja Z Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego, wydaną na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w części nakazującej D. R. wykonanie czynności mających na celu doprowadzenie przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem poprzez dostosowanie wysokości pomieszczeń pokoi letnich w budynku do wysokości 2,2 m. wynikającej z przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (§ 136 ust. 7 rozporządzenia) przy czym za dopuszczalne organ uznał przy stropie pochyłym obniżenie wysokości poniżej 2,2 m. w świetle na powierzchni nie przekraczającej 1/3 powierzchni podłogi. Jednocześnie w przedmiotowym rozstrzygnięciu organ wskazał na konieczność wykonania opisanych robót budowlanych pod nadzorem uprawnionej osoby, z zachowaniem zasad bezpieczeństwa obowiązujących przy wykonywaniu tego typu robót. Z kolei przy wykonywaniu powyższych robót należy korzystać z wyrobów budowlanych dopuszczonych do obrotu i stosowania w budownictwie. Natomiast po wykonaniu nałożonego obowiązku organ wskazał, że należy przedłożyć oświadczenie uprawnionej osoby potwierdzające wykonanie robót naprawczych zgodnie ze sztuką budowlaną i przepisami techniczno – budowlanymi oraz stwierdzeniem zdatności do użytkowania budynku. ZWINB zmienił natomiast termin wykonania robót z [...] r. na dzień [...] r.
Skarżąca A. M. co do zasady kwestionuje możliwość legalizacji budynku posadowionego na granicy działek [...] i [...] w [...] , wybudowanego bez pozwolenia na budowę, a tym samym decyzję nakładającą na inwestora obowiązki, których wykonanie tę legalizację umożliwią. Kwestionuje przede wszystkim sprzeczność zaskarżonej decyzji z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] r. sygn. akt II SA/Sz 998/10 wskazującym na funkcje stricte mieszkalną spornego budynku w sytuacji, gdy postępowanie legalizacyjne prowadzone jest w kierunku doprowadzenia do zgodności z prawem samowoli budowlanej dotyczącej budynku letniskowo gospodarczego.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę nie budzą wątpliwości ustalenia WSA zawarte w wyroku z dnia [...] r., którym to wyrokiem Sąd jest związany na podstawie art. 153 P.p.s.a, że sporny budynek wykorzystywany jest na cele mieszkalne i stąd też inne wymogi stawiane są przez przepisy prawa budynkom gospodarczym i wykorzystywanym na cele mieszkalne. Niemożliwa była zatem legalizacja budynku gospodarczego, skoro pełnił on również funkcję mieszkalną.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym inwentaryzacja budowlana sporządzona przez mgr inż. B. Z. wskazuje, że budynek, którego dotyczy decyzja pełni funkcję mieszaną: letniskowo-gospodarczą, bowiem posiada wydzielone zarówno pomieszczenia gospodarcze jak i pomieszczenia pokoi letnich z pomieszczeniami przynależnymi, sanitariatem i garażem. Ustalenia te stanowiły podstawę do zweryfikowania wymogów budynku pod kątem tej funkcji, która nakłada na inwestora surowsze wymagania co do warunków technicznych, w tym wysokości budynku z uwzględnieniem stropu pochyłego.
W ocenie Sądu, ustalenia organu oraz nałożone na inwestora obowiązki nie pozostają w sprzeczności z wyrokiem WSA z dnia [...] r., w którym Sąd uznał priorytet funkcji mieszkaniowej nad gospodarczą, lecz jej całkowicie nie wykluczył.
Skład orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że organ prawidłowo przyjął,
że dla przedmiotowego obiektu zastosowanie mają przepisy wykonawcze obowiązujące w dacie jego budowy, tj. rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.), zwane dalej rozporządzeniem, normujące wysokość pomieszczeń w domach letniskowych (pełniących funkcje mieszkalną). Na podstawie § 136 ust. 7 tego rozporządzenia określa wysokość pomieszczeń w domach letniskowych na 2,2m, z tym, że przy stropie łamanym i pochyłym dopuszczalne jest obniżenie wysokości pomieszczeń poniżej 2,2 m w świetle powierzchni nie przekraczającej 1/3 powierzchni podłogi.
Organ słusznie zatem uznał, wysokość pomieszczeń w budynku wynosząca od 1,90m do 2,17m narusza dyspozycję § 136 ust. 7 rozporządzenia i z tego powodu nałożył na inwestora określone w decyzji obowiązki.
Od wykonania przez inwestora obowiązków wynikających z zaskarżonej decyzji uzależnione jest dalsze postępowanie organu. W razie prawidłowego wykonania obowiązków w zakreślonym przez organ terminie, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek dokonania legalizacji samowoli budowlanej, bądź też nakazuje rozbiórkę obiektu w sytuacji, gdy inwestor obowiązków tych nie wykonana.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że zakres orzeczonej
w zaskarżonej decyzji przebudowy budynku, polegającej na dostosowaniu pomieszczeń pokoi letnich do wysokości określonej w § 137 ust. 7 ww. rozporządzenia czyni zadość wymogom stawianym przez przepisy techniczno-budowlane i na tym etapie postępowania zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego.
Skoro w rozpoznawanej sprawie istniała możliwość przywrócenia – poprzez wykonanie prac budowlanych dostosowawczych, funkcji jaką sporny budynek w istocie pełni, to orzeczenie o jego rozbiórce- jak tego domagała się skarżąca- jest co najmniej przedwczesne.
Należy również dodać, że funkcja gospodarczo- letniskowa budynku nie narusza ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w chwili wybudowania obiektu. Uchwała nr X/51/85 z dnia 26 września 1985 r. przewidywała dla tego terenu funkcje teren zabudowy ogólniemieszkaniowej. Poza podstawowa funkcją mieszkalną plan dopuszczał lokalizacje nieuciążliwych usług, w szczególności gastronomii i handlu oraz małych pensjonatów.
Odnosząc się z kolei do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia zasady dwuinstancyjności Sąd stwierdził, że zarzut ten nie jest zasadny.
Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. organ odwoławczy uprawniony jest do wydania decyzji uchylającej w części decyzję organu I instancji i orzeczenia w tym zakresie co do istoty sprawy. Organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i rozstrzyga sprawę co do istoty, jeżeli dojdzie do przekonania,
że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa. Decyzja jest nieprawidłowa, gdy postępowanie wyjaśniające lub tylko sama ocena zaskarżonej decyzji wykazały,
że narusza ona przepisy prawa materialnego albo jest niezasadna (niecelowa, niesłuszna). Organ II instancji właściwie ocenił, że termin ustalony przez organ
I instancji uniemożliwi inwestorze wykonanie robót budowlanych na podstawie decyzji ostatecznej z terminem zakreślonym do [...] r. Termin zakreślony przez organy winien być ustalony w sposób rozsądny, tak, by umożliwić osobie zobowiązanej do wykonania określonych obowiązków ich realizację. Rozstrzygnięcie organu II instancji ten wymóg spełnia. Zmiana terminu wykonania zobowiązania nie wymaga wniosku stron. Organ ma prawo orzec w kwestii terminu z urzędu.
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z przepisem art. 40 ustawy z dnia 20 października 1974 r. Prawo budowlane. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło