II SA/Sz 500/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. H. na uchwałę Rady Miejskiej w Darłowie z dnia 26 lutego 2013 r. Nr XXXVI/247/2013 w przedmiocie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Rada Miejska w Darłowie w dniu 26 lutego 2013 r. podjęła uchwałę o nr XXXVI/247/2013 w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości. Pismem z dnia [...] E.H. złożył, na powołaną wyżej uchwałę, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący zarządzeniem sądu z dnia [...] został wezwany do wykazania, czy przed wniesieniem skargi do sądu wyczerpał, stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, środek zaskarżenia poprzez skierowanie do Rady Miejskiej w Darłowie wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz do wykazania daty nadania tego wezwania w urzędzie pocztowym, bądź bezpośrednio w siedzibie organu oraz nadesłanie kopii tego wezwania wraz z dowodem nadania – w terminie 7 dni, od dnia otrzymania niniejszego zobowiązania, pod rygorem odrzucenia skargi stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). W odpowiedzi na powyższe zobowiązanie E.H. nadesłał kserokopie pism skierowanych do Rady Miejskiej w Darłowie z dnia [...] oraz [...], a także pismo skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] (złożone w Urzędzie Miejskim w Darłowie), w których zarzucał niekonstytucyjność uchwały Rady Miejskiej w Darłowie z dnia 26 lutego 2013 r. Nr XXXVI/246/2013 w sprawie wyboru metod ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ustalenia stawek tych opłat oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności. Ponadto skarżący dołączył pismo informacyjne złożone do Urzędu Miasta w Darłowie z dnia [...], a także wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Nie oceniając sytuacji finansowej wnioskodawcy należało stwierdzić, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.". W myśl art. 247 prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Z treści powołanego artykułu wynika ponadto, że badanie wniosku o przyznanie prawa pomocy winno być poprzedzone badaniem skargi pod kątem jej bezzasadności. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, jest zupełnie oczywiste, że skarga nie może zostać uwzględniona. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi, należy zatem stwierdzić, że prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2.; M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, str. 1034 i nast.). Oczywista bezzasadność skargi z przyczyn procesowych ma miejsce w sytuacji gdy upłynął termin do jej wniesienia, gdy strona nie wyczerpała toku instancji, czy też gdy strona nie uzupełniła braków skargi w terminie (por. post. NSA z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 608/08, publ. na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl.). W niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi z uwagi na niewyczerpanie przed jej złożeniem środka zaskarżenia w postaci wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Stosownie do art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden przewidziany w ustawie środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 52 § 2 powołanej ustawy). E.H. złożył bowiem skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Darłowie w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organy gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Artykuł 101 ustawy o samorządzie gminnym nie przewiduje wprost innych wymagań wobec wezwania, jednakże powinno ono wskazywać, na czym polega naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnioskodawcy oraz wskazywać kwestionowaną uchwałę (zarządzenie) z uwzględnieniem postanowień naruszających ten interes. Treścią żądania wnioskodawcy będzie wezwanie do usunięcia naruszenia (por. A. Matan "Komentarz do art. 101 ustawy o samorządzie gminnym" [w:] B. Dolnicki Bogdan (red.), M. Augustyniak, R. Cybulska Renata, J. Gumińska - Pawlic, J. Jagoda, A. Jochymczyk, C. Martysz, A. Matan, T. Moll, A. Wierzbica "Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz." Publ. LEX nr 90976). Z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że skarga wniesiona na uchwałę, powinna być poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Wniesienie skargi, z pominięciem wyżej wskazanego wymogu w postaci wezwania do usunięcia naruszenia prawa, obliguje sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., jako niedopuszczalnej z innych przyczyn. Z uwagi na to, że ze skargi nie wynikało, czy skarżący skorzystał z wyżej opisanego środka zaskarżenia, sąd wystosował do strony odpowiednie zobowiązanie. Wprawdzie skarżący w odpowiedzi na wezwanie nadesłał dwa pisma skierowane do Rady Miejskiej w Darłowie odpowiednio z dnia [...], jednak należy wskazać, że wbrew stanowisku skarżącego, wymienione przez niego - w odpowiedzi na zobowiązanie sądu - pisma nie mogą stanowić dowodu przesądzającego o wyczerpaniu środka zaskarżenia. Pisma, na które powołuje się skarżący, tj. [...] zarzucały niekonstytucyjność, opisanej w stanie faktycznym uchwały o Nr XXXVI/246/2013, która nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania, bowiem skarga dotyczy uchwały o Nr XXXVI/247/2013. Z kolei pismo z dnia [...], złożone co prawda w Urzędzie Miejskim w Darłowie, zostało skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a nadto skarżący kwestionuje w nim konstytucyjność innej niż zaskarżona uchwały o Nr XXXVI/246/2013. Natomiast pismo z dnia [...] skierowane do Urzędu Miasta w Darłowie stanowi jedynie informację, co do ilości wytwarzanych śmieci w gospodarstwie domowym skarżącego oraz zawiera wniosek o obciążanie go za odbiór faktycznie wytwarzanych śmieci. Niewątpliwie żadne ze wskazanych pism nie może być uznane za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, z uwagi na podniesione w nich zarzuty odnoszące się faktycznie do innej uchwały oraz adresata tych pism. W tej sytuacji należy stwierdzić, że skarżący nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia, a tym samym nie spełnił jednego z niezbędnych warunków do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, co uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu. Sąd uznał zatem, że z okoliczności niniejszej sprawy wynika oczywista bezzasadność skargi E.H., która uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy stosownie do art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.