II SA/Sz 502/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Sędziowie: Sędzia NSA Stefan Kłosowski /spr./ Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant Aneta Kukla po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie oddala skargę. Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie w sprawie samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego położonego w [...], działka nr [...],. Po przeprowadzonych w dniu [...] r. oględzinach oraz na podstawie zebranego w toku postępowania materiału dowodowego ustalono, że E. G. w latach [...]-[...] dokonał rozbudowy swego budynku mieszkalnego o ganek, który zbudowano na istniejących fundamentach od strony [...] oraz o dobudówkę od strony [...], w której mieści się [...], położoną na działce nr [...] i częściowo na działce – nr [...]. Powyższe roboty wykonano bez wymaganego pozwolenia na budowę. W związku z powyższym organ I instancji wydał w dniu [...]r., na podstawie art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z .1974 r. Nr 38, poz. 229 z późn zm.), postanowienie, znak: [...], nakładające na inwestora E. G., obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych dobudówek do stanu zgodnego z prawem. Następca prawny E. G. – K. G. wywiązał się z nałożonego obowiązku i dostarczył wymagane dokumenty, wobec czego Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, w związku z art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, udzielił K. G. pozwolenia na użytkowanie dokonanej rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego o ganek, [...]. Od powyższej decyzji odwołała się M. C. - właścicielka sąsiedniej nieruchomości (działki nr [...], wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. Jej zdaniem, decyzja ta została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, bowiem stroną był E. G., a decyzja wydana została na K. G.. Skarżąca podnosi również, iż ww. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż narusza jej prawo własności, bowiem dobudówka od strony [...] znajduje się częściowo na jej działce nr [...], a K. G. wyrokiem sądu z dnia [...]r. zobowiązany został do wydania jej zajętej nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...]. Ponadto skarżąca podnosi, iż K. G. dokonał w [...]r. nie tylko przedmiotowej samowoli, ale także zawłaszczył [...] metrowy pas działki nr [...] poprzez trwałe wygrodzenie i przyłączenie do swojej działki nr [...], oraz samowolnie wykonał szambo. W tej sytuacji wydanie przez INB pozwolenia na użytkowanie samowolnie rozbudowanego budynku jest amoralne, społecznie nieuzasadnione i sprzeczne z prawem. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), w związku z art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) i udzielił inwestorowi pozwolenia na użytkowanie ganku, [...], dobudowanych do budynku mieszkalnego, położonego w [... na działkach. Nr [...] oraz [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż ponieważ przedmiotowej rozbudowy dokonano w latach [...]-.[...], to zgodnie z art. 103 ust. 2 obowiązującej ustawy Prawo budowlane, zastosowanie mają przepisy poprzedniej ustawy Prawo budowlane - z 1974r. Zgodnie z art. 37 tej ustawy, obiekt budowlany lub jego część, wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, tylko w sytuacji gdy organ administracji państwowej stwierdzi, iż obiekt lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Ponieważ przedmiotowa rozbudowa była zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w okresie popełnienia samowoli budowlanej, organ prowadził, w oparciu o przepisy ustawy z 1974r., postępowanie, mające na celu doprowadzenie zaistniałej samowoli do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie z ustawą z 1974r., przy legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu lub jego części nie jest wymagane wykazanie się inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Podstawą wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu jest stwierdzenie zdatności obiektu do użytku wykonanego obiektu, niezależnie od stanu władania obiektem. W celu stwierdzenia zdatności do użytku organ powiatowy może żądać od inwestora stosownych dokumentów. Zgodnie z powyższym INB, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, wydał w dniu [...]r., na podstawie art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane postanowienie zobowiązujące inwestora – E. G. do przedłożenia niezbędnych dokumentów i opinii. Następca prawny E. G. – K. G., wywiązał się z nałożonego obowiązku i dostarczył wymagane dokumenty. W tej sytuacji w sprawie zastosowanie znajduje przepis art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, zgodnie z którym organ I instancji wydał w dniu [...]r., zaskarżoną decyzję, niewłaściwie jednak udzielając pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej rozbudowy konkretnej osobie, bowiem decyzję o pozwoleniu na użytkowanie wydaje się niezależnie od stanu władania obiektem. Z tego względu organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i orzekł co do istoty sprawy. Decyzja ta nie przesądza o prawie władania przedmiotową rozbudową. Natomiast rozstrzygnięcie sporu o zajęcie przez inwestora i część dobudowanych pomieszczeń działki sąsiedniej oraz o zajęcie i wygrodzenie części nieruchomości, skarżącej nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego, lecz jest sprawą cywilno-prawną, która może być rozstrzygnięta przed sądem powszechnym. Natomiast sprawa wykonania szamba, o którym wspomina skarżąca w odwołaniu, może być przedmiotem odrębnego postępowania. Powyższą decyzję ostateczną M. C. zaskarżyła skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze przytoczyła tę samą argumentację co w odwołaniu wskazując, iż sprzeciwia się wydaniu pozwolenia na legalizowanie i użytkowanie czegokolwiek na jej nieruchomości przez K. G. i temu, aby urzędnik państwowy zajmował stanowisko w tej kwestii. Sprzeciwia się także manipulowaniu prawem i "dowodami", że G. rozbudował budynek na byłych fundamentach, podczas gdy do czasu bezprawnego zajęcia przez W. G. jej nieruchomości, w odległości ok. [...] m od szczytu budynku mieszkalnego G., na granicy między posesjami, stał [...] metrowy mur z [...] cegły, oddzielający obie posesje. Na jej nieruchomości w odległości ok. [...] m od muru stała stodoła [...], którą W. i E. G. rozebrali, aby trwale przyłączyć część jej nieruchomości do swojej posesji. Granica dokumentacyjna, niezmienna od [...]r. tj. od pierwszych osadników, została samowolnie zmieniona przez G.. Skarżąca podnosi też, iż: "okradanie obywateli przez urzędników lokalnej administracji na rzecz swoich protegowanych i ludzi z układów, poprzez wprowadzenie ich na cudzą nieruchomość bez tytułu prawnego, bezprawne przyzwolenie na zabudowę bez zezwolenia a następnie legalizowanie, mataczenie, tworzenie fałszywych dowodów, ograbianie ludzi z posiadanego majątku i narażanie na koszty związane z odzyskaniem nieruchomości jest praktykowane od lat". Skarżąca sprzeciwia się też twierdzeniu, że dobudówka jest zdatna do użytkowania, gdyż jest widocznie odchylona od budynku mieszkalnego o ok. [...] cm. Inspektor Nadzoru Budowlanego, pomimo wielokrotnego zgłoszenia przez skarżącą i biegłego z zakresu budownictwa o bezprawnych działaniach sąsiadów na jej nieruchomości, nigdy nie zajął stanowiska, przyzwalając tym samym na bezprawne działania G.. Kiedy otrzymała wyrok nakazujący wydanie nieruchomości, INB w [...] i WINB w [...] legalizują samowolę na jej gruncie i pozwalają G. na użytkowanie jej nieruchomości, Ma to duże znaczenie dla sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym w [...]. Skarżąca [...] lat na drodze administracyjnej i [..] na drodze sądowej w [...] sprawach sądowych zmuszona jest domagać się zwrotu swojej nieruchomości. Dlatego skarżąca żąda nakazania usunięcia samowolnie wzniesionych przez G. na jej nieruchomości i trwale z nią związanych: - [...]-[...] ogrodzenia, trwale zawłaszczającego [...] metrowy pas działki poprzez przesunięcie granicy i przyłączenie do swojej posesji, - odpadającej od budynku mieszkalnego dobudówki wybudowanej w znacznej części na jej posesji, - szamba wykopanego na jej działce, - uchylenia obu decyzji owego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zezwalającego na użytkowanie dobudówki wybudowanej na jej posesji. Odpowiadając na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne dokonują kontroli zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem. Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według wskazanego wyżej kryterium oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 P.p.s.a. doprowadziła do uznania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zaś skarga M. C. nie znajduje uzasadnionych podstaw. Organ wydający zaskarżoną decyzję trafnie stwierdził, iż przedmiotem jego oceny nie są kwestie własnościowe, akcentowane w skardze, będące przedmiotem sporu sąsiedzkiego. Należy to do właściwości Sądu powszechnego, który - jak zresztą wynika z treści skargi - sprawą tą się zajmuje i Sąd ten ukształtuje wzajemne prawa i obowiązki stron tego sporu, związane z naruszeniem własności skarżącej. Natomiast rzeczą sądu administracyjnego jest ocena zgodności z prawem wydanej przez organy nadzoru budowlanego decyzji, udzielającej pozwolenia na użytkowanie wykonanych w latach [...]-[...] w warunkach samowoli budowlanej wskazanych w decyzji dobudówek do budynku mieszkalnego. Organ prawidłowo rozstrzygnął tę sprawę na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974r. Wynika to z treści art. 103 obowiązującej obecnie ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994r., który stanowi, iż do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. przed 1.01.1995r. stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy ustawy z 1974r. Ustawa z 24.10.1974r. przewidywała bezwzględny obowiązek nakazania rozbiórki wybudowanego samowolnie obiektu budowlanego tylko w dwóch wypadkach, wskazanych w art. 37 ust. 1 tej ustawy. tj. gdy obiekt ten • znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub, • powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zgodnie z art. 40 tej ustawy w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Jak wynika z akt niniejszej sprawy postępowanie takie organ nadzoru budowlanego I instancji przeprowadził. Inwestor, a w tym wypadku jego następca prawny przedłożył wymaganą przez organ dokumentację z której wynika zdatność do użytku wykonanych obiektów. W tej sytuacji organ, dysponując wymaganą dokumentacją obiektu oraz stwierdzając techniczną zdatność obiektu, wybudowanego bez naruszenia przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, do użytkowania, prawidłowo wydał pozwolenie na jego użytkowanie. W świetle powołanych wyżej przepisów (art. 37ust.1, art. 40, art. 42 ust.3 Prawa budowlanego z 1974r.) organ nie miał podstaw nakazać rozbiórki przedmiotowych obiektów, jak też nie wydać pozwolenia na ich użytkowanie. Organ odwoławczy zasadnie też zmodyfikował treść wydanego przez organ I instancji pozwolenia albowiem przepisy nie przewidują wydania pozwolenia na użytkowanie tylko wskazanej w decyzji osobie. Za niezasadny uznać należy zarzut skargi, iż zaskarżona decyzja została wydania wobec niewłaściwej osoby, niebędącej stroną postępowania, skoro K. G. przejął przedmiotową inwestycję i stał się następcą prawnym inwestora. Uprawnionym do występowania w postępowaniu dotyczącym samowoli budowlanej jest m.in. inwestor, którym jest też następca prawny sprawcy samowoli. Pozostałe zarzuty skargi (np. dotyczące szamba) wykraczają poza granice przedmiotowe sprawy, które wiążą sąd z mocy art. 134 P.p.s.a. Sprawa ta może być przedmiotem odrębnego postępowania. Nie podlegają one zatem rozpatrzeniu w tym postępowaniu. W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy prawidłowo naświetlił te kwestie. W tym stanie rzeczy uznać należało, iż skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.