II SA/Sz 502/08
WyrokWSA w Szczecinie2009-02-25
Skład orzekający: Mirosława Włodarczak-Siuda, Elżbieta Makowska, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy postanowienie Starosty uzgadniające realizację przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania budynku inwentarskiego, mimo zarzutów skarżącego dotyczących nierzetelności raportu o oddziaływaniu na środowisko i niezgodności jego treści ze stanem faktycznym?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo rozpatrzyło zarzuty skarżącego dotyczące nierzetelności raportu o oddziaływaniu na środowisko. Organ odwoławczy zbagatelizował kwestię sporządzenia raportu przed wydaniem postanowienia zobowiązującego inwestora do jego przedłożenia i określenia jego zakresu, co stanowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7 i 80 Kpa) oraz Prawa ochrony środowiska. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ rzetelność raportu jest kluczowa dla postanowienia uzgadniającego warunki realizacji przedsięwzięcia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Starosty uzgadniające realizację przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania budynku inwentarskiego z obory na kurnik. Skarżący zarzucił nierzetelność i fałszywość raportu o oddziaływaniu na środowisko, wskazując m.in. na niezgodność danych z rzeczywistym stanem faktycznym i potencjalne prowadzenie działalności przekraczającej ustalone limity. Organ odwoławczy uznał raport za spełniający wymogi, a zarzuty skarżącego za niezasadne.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i stwierdził, że postanowienie to nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Protokolant Tomasz Korpal po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lutego 2009 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia, pod względem ochrony środowiska, realizacji przedsięwzięcia polegającego na zmianie kierunku użytkowania budynku inwentarskiego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...]wydanym na podstawie art. 106 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze. zm.), art. 48 ust. 2 pkt 1, art. 378, ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska(t. j. : Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r., Nr 257, poz. 2573 ze zm.), w związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym prowadzonym przez Burmistrza w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na zmianie kierunku użytkowania budynku inwentarskiego zlokalizowanego na działce nr [...]w miejscowości [...]z obory na kurnik - [...]szt. brojlerów w rzucie, którego inwestorem jest A. C., prowadzący Gospodarstwo Rolne - Starosta uzgodnił pod względem ochrony środowiska realizację wymienionego przedsięwzięcia, pod warunkiem jego realizacji z uwzględnieniem występujących uwarunkowań środowiskowych, przy czym wskazał, że w szczególności należy:
1) prowadzić prace obejmujące przystosowanie budynku z obory o obsadzie [...]sztuk bydła mlecznego na kurnik o obsadzie [...]sztuk kurcząt (brojlerów kurzych) w jednym rzucie w sposób zapewniający ograniczenie możliwości wystąpienia zanieczyszczeń środowiska naturalnego i zastosować materiały o odpowiedniej jakości bezpieczne dla środowiska,
2) zapewnić właściwe prowadzenie gospodarki odpadami powstającymi w trakcie
prowadzonych prac związanych z realizacją przedsięwzięcia oraz z powstającymi
w trakcie jego funkcjonowania oraz ewentualnej rozbiórki, która powinna być
realizowana przez wytwórcę odpadów zobowiązanego do przestrzegania ustawy
o odpadach, a w szczególności do:
- prowadzenia selektywnej zbiórki odpadów,
- prowadzenia ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów,
- zapewnienia przekazania odpadów niebezpiecznych specjalistycznym firmom posiadającym odpowiednie zezwolenia na prowadzenie tego typu działalności,
3) wykorzystać do realizacji przedsięwzięcia urządzenia, których praca nie będzie powodować przekroczeń dopuszczalnego poziomu hałasu w środowisku, ze względu na znajdujące się w otoczeniu fermy tereny chronione akustycznie,
4) zorganizować na terenie przedsięwzięcia gromadzenie powstających w wyniku użytkowania węzłów sanitarnych ścieków socjalno - bytowych w szczelnym, podziemnym zbiorniku i zapewnić ich wywożenie w miarę zapełniania zbiornika do oczyszczalni ścieków,
5) stosować wysokochłonną sieczkę ze słomy do wyściełania pomieszczenia, w którym utrzymywane będą zwierzęta oraz poideł kroplowych ograniczających wyciek wody na ściółkę w celu zapobiegania powstawaniu gnojowicy,
6) usuwać obornik powstający w wyniku prowadzenia chowu brojlerów, stanowiący naturalny nawóz, bezpośrednio z kurników na środki transportu, którymi będzie przekazywany do dalszego wykorzystania (np. rolnikom do nawożenia gruntów rolnych lub producentom pieczarek),
7) czyścić pomieszczenia wykorzystywane do produkcji "na sucho" poprzez odkurzanie odkurzaczem przemysłowym,
8) zapewnić właściwy system wentylacyjny pomieszczenia kurnika oraz rozmieścić wentylatory w sposób ograniczający ewentualny wpływ emitowanych przez nie zanieczyszczeń na najbliższe tereny zabudowy mieszkalnej,
9) wprowadzić zieleń poprawiającą walory estetyczne terenu objętego przedsięwzięciem, jak również stanowiącą naturalną barierę ograniczającą możliwość rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń oraz poprawiającą estetykę terenu,
10) zachować standardy jakości środowiska poza terenem, do którego Inwestor posiada tytuł prawny.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji zaznaczył, że Starosta, działając jako organ ochrony środowiska zobowiązany jest do uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia w trakcie prowadzonego przez Burmistrza postępowania zmierzającego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia na podstawie załączonej dokumentacji t.j.:
- wniosku złożonego przez A. C. w Urzędzie Miejskim w dniu [...]r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację ww. przedsięwzięcia;
- raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia "Zmiana sposobu użytkowania obory bydła mlecznego na obiekt tuczu brojlerów kurzych na terenie działki nr [...]w obrębie [...]'', wykonanym przez mgr inż. L. Ł., Usługi Projektowe w zakresie ochrony środowiska w [...]r.
Starosta podał, że planowane przedsięwzięcie zalicza się do mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których raport o oddziaływaniu na środowisko może być wymagany zgodnie z § 3 ust. 1, pkt 90 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r. Nr 257, poz. 2573 ze zm.).
Organ wskazał, że planowane przedsięwzięcie polegające na tuczu brojlerów kurzych o obsadzie [...]sztuk w jednym cyklu produkcyjnym w obiekcie budowlanym, wcześniej użytkowanym jako obora dla bydła mlecznego na [...]stanowisk, będzie wymagało przeprowadzenia prac remontowo – budowlanych celem dostosowania przedmiotowego budynku. Przewidziana maksymalna obsada zwierząt wynosi [...]sztuk w jednym rzucie, co w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe stanowi wielkość [...]DJP. Przedsięwzięcie dotyczy terenu nieobjętego planem zagospodarowania przestrzennego gminy, a powierzchnia działki nr [...], na której zostanie zrealizowane przedsięwzięcie wynosi [...]ha. Planowany chów brojlerów kurzych ma na celu wyprodukowanie surowca rzeźnego. Zgodnie
z informacjami zawartymi w raporcie o oddziaływaniu na środowisko przewiduje się tucz kurcząt w 6 cyklach produkcyjnych w roku, z których każdy będzie trwał około 40 dni. Zasiedlane będą 2 poziomy użytkowe budynku. Planowane jest podłogowe utrzymanie zwierząt, na ściółce, bez wybiegów. Po każdym zakończeniu cyklu tuczu i usunięciu brojlerów kurzych z pomieszczeń produkcyjnych przewiduje się wykonanie przerwy technologicznej, która będzie trwała około 14 dni i zostanie wprowadzona w celu przygotowania pomieszczeń produkcyjnych do zasiedlenia nową partią ptaków. Czyszczenie pomieszczeń odbywać się będzie metodą "na sucho", celem zapobiegnięcia powstawania ścieków. W pomieszczeniu chowu zwierząt zaplanowano system ogrzewania centralnego i przestrzennego realizowanego poprzez system nagrzewnic wodnych. Jako materiał opałowy będzie stosowana słoma zbożowa lub rzepakowa, a alternatywnie wykorzystywane będzie jako opał drewno. Planowana produkcja wymagać będzie zastosowania systemu wentylacji, która może być źródłem hałasu. Organ dodatkowo zaznaczył, że zgodnie z informacją zawartą w dołączonej dokumentacji praca wentylatorów będzie okresowa i nie będzie dochodziło do przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu na terenach podlegających ochronie. Terenem, który jest chroniony pod względem akustycznym jest między innymi zabudowa mieszkaniowa, gdzie najbliższa zlokalizowana jest w odległości około [...] m od przedsięwzięcia. Planowany system będzie w pełni zautomatyzowany i zapewniać będzie wymianę powietrza zależnie od temperatury i wilgotności powietrza
w pomieszczeniu. Wymieniona produkcja będzie się wiązać z możliwością powstawania uciążliwości w postaci emisji amoniaku, siarkowodoru i pyłu zawieszonego, jednak zgodnie z przeprowadzoną w raporcie analizą należy stwierdzić, że nie będzie dochodziło do przekroczeń obowiązujących norm i stężeń dopuszczalnych wymienionych zanieczyszczeń. Obornik z kurnika będzie usuwany bezpośrednio na środki transportu z przeznaczeniem do dalszego zagospodarowania jako nawóz naturalny. Organ pierwszej instancji podniósł, że podmiot prowadzący chów brojlerów musi mieć uregulowaną gospodarkę odpadami, w szczególności co do "padłych" zwierząt, które należy przekazywać firmie posiadającej odpowiednie zezwolenia. Tak jak to było wcześniej również po realizacji przedsięwzięcia wody opadowe z dachów na skutek spływu z połaci dachowych będą w sposób swobodny wsiąkać w grunt.
Reasumując Starosta stwierdził, że przedstawione w raporcie
o oddziaływaniu na środowisko rozwiązania w zakresie ochrony środowiska, wskazują że użytkowanie fermy nie będzie powodowało przekroczeń standardów jakości środowiska poza granicami działek, do których inwestor ma tytuł prawny.
Kwestionując powyższe postanowienie zażaleniem z dnia [...]r. A. S. wniósł o jego uchylenie podnosząc, że jego zdaniem sporządzony raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko jest "ogólny, płytko opisując problem i w dużej części fałszywy". Dalej zaznaczył, że w budynku planowanej inwestycji przebywać może [...]sztuk kurcząt, a nie [...], co w ocenie odwołującego się wskazuje, że inwestor bez zezwolenia może prowadzić tzw. "dziką działalność" polegającą na utrzymaniu w rzucie więcej niż [...]sztuk drobiu. Ponadto A. S. zarzucił, że raport nie zawierał obliczeń wpływu kurnika na środowisko w okresie wiosenno – letnim w zakresie emisji nieprzyjemnych zapachów, ani położenia miejscowości [...].
Rozpoznając powyższe zażalenie postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kpa oraz art. 46a ust. 1 w zw. z art.48 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 z późn. zm.) utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że w jego ocenie treść raportu
o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko spełnia wymogi określone w art. 52 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Odnosząc się do zarzutu, że w raporcie oraz
w zaskarżonym postanowieniu jest mowa o planowanej inwestycji, podczas gdy zdaniem A. S. prace modernizacyjne zostały już wykonane Kolegium podało, że z pisma A. C. przedłożonego Kolegium w dniu [...]r. wynika, że zakres planowanych prac budowlano -modernizacyjnych związany ze zmianą sposobu użytkowania obory na kurnik przedstawiony został autorowi raportu na etapie projektowania przedsięwzięcia w [...]r., zaś dołączony do akt sprawy raport sporządzony został w [...]r. i przedłożony Burmistrzowi w dniu[...]r. Wobec tego, zdaniem Kolegium, nie można stwierdzić, iż autor raportu dokonał charakterystyki planowanego przedsięwzięcia jedynie na podstawie danych przekazanych mu przez inwestora bez naocznego sprawdzenia obiektu, który ma być modernizowany. Nawet gdyby przyjąć, iż modernizacji budynku dokonano przed wydaniem raportu, to ewentualne sankcje za wcześniejszą modernizację nie są przedmiotem niniejszego postępowania.
Odnosząc się do kwestionowanego celu przystosowania tak dużej powierzchni budynku - [...] m2 na parterze i [...] m2 na poddaszu do prowadzenia chowu [...]sztuk brojlerów Kolegium podniosło, że powyższy zarzut jest jedynie hipotezą dotyczącą realizacji przez inwestora rocznej produkcji kurcząt, nie popartą żadnymi dowodami i nie może on wskazywać na błędne opracowanie raportu.
Ponadto, w ocenie Kolegium, raport zgodnie z art. 52 ust. 1 pkt 1 ustawy POŚ, zawiera szczegółowy opis planowanego przedsięwzięcia wraz z oznaczeniem jego lokalizacji - w pkt [...]raportu oraz dane dotyczące emisji zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego i sposobu ich ograniczeń w pkt [...]raportu, wbrew twierdzeniom odwołującego się, zarzucającego brak określenia położenia miejscowości [...], a także brak ujęcia w raporcie obliczeń wpływu kurnika na środowisko w okresie wiosenno - letnim.
Reasumując, w ocenie organu II instancji zarzuty żalącego się nie zasługują na uwzględnienie.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożył A. S., wnosząc o "ponowne rozpatrzenie jego podania i uchylenie postanowienia Starostwa Powiatowego". Skarga zawiera również wniosek o "unieważnienie raportu oddziaływania na środowisko."
W uzasadnieniu skarżący zakwestionował autentyczność danych zawartych
w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a w szczególności pkt [...]dotyczącego budynku obory krów mlecznych (przeznaczonego do planowanej inwestycji) jako zrujnowanego, nieużytkowanego budynku gospodarczego oraz pkt [...], w którym przedstawiono ogólny zakres przewidywanych robót budowlano – modernizacyjnych polegających na:
- wykonaniu ściennych otworów wlotowych powietrza w pomieszczeniach inwentarskich, osadzenie żaluzji,
- osadzeniu wentylatorów wywiewnych w otworach okiennych oraz dachowych,
kominowych w stropie dachu i budynku,
- zamurowaniu zbędnych otworów okiennych,
- modernizacji instalacji wewnętrznych wodno – kanalizacyjnej i elektrycznej,
- montażu kotła grzewczego Bio – Pal w pomieszczeniu kotłowni i instalacji grzewczej pomieszczeń.
W ocenie skarżącego kontrola Urzędu i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wykazały, że podane prace zostały już wykonane. Dodatkowo A. S. zaznaczył, że oświadczenie inwestora jest nieprawdziwe, bowiem stwierdzono w nim, że autor raportu zapoznał się z inwestycją w [...]r. i w tym czasie zapoznał się z przedsięwzięciem, tymczasem inwestor dopiero po kontrolach w dniu [...]r. przez Urząd Gminy otrzymał nakaz sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.
Wątpliwości skarżącego odnoszą się również do powierzchni przystosowanego obiektu, która zapewniałaby obsadę [...], a nie [...]sztuk, a zatem, jego zdaniem, raport powinien zostać uzupełniony o obliczenia i analizy dla maksymalnej obsady. Jak również rzeczony raport nie określa położenia miejscowości [...].
Ponadto skarżący podniósł, że w raporcie brak jest obliczeń wpływu kurnika na środowisko w okresie wiosenno – letnim, a sam raport został sporządzony dla inwestora, gdyż potwierdza brak wpływu inwestycji na sąsiednie działki, mimo iż będzie ona realizowana w odległości tylko [...] metrów od sąsiedniej działki oraz [...]metrów od domu, co w ocenie skarżącego nie gwarantuje braku oddziaływania na jego własność.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.
Z uwagi na treść skargi, a zwłaszcza zawartych w niej wniosków, niezbędne jest wyjaśnienie, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie powoduje ponownego rozpatrzenia sprawy, bowiem sąd ten nie jest kolejną instancją administracyjną i nie rozpatruje spraw merytorycznie co do ich istoty. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), normującego zakres kompetencji tego sądu. Z przepisów tego artykułu wynika, że sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (a także rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość) pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W toku tej kontroli sąd bada, czy zaskarżony akt administracyjny zgodny jest z prawem materialnym mającym w sprawie zastosowanie oraz czy nie narusza przepisów postępowania administracyjnego. W przypadku stwierdzenia istotnego naruszenia prawa Sąd uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie albo stwierdza nieważność tego aktu w zależności od rodzaju i rangi dostrzeżonego naruszenia.
Z tej przyczyny za bezpodstawne uznać należało wnioski skargi o ponowne rozpatrzenie sprawy przez sąd oraz o unieważnienie raportu oddziaływania inwestycji na środowisko. W kwestii tego raportu wyjaśnić też trzeba skarżącemu, że proceduralnie nie jest możliwe "unieważnienie raportu", bądź stwierdzenie nieważności raportu gdyż raport oddziaływania na środowisko nie jest aktem administracyjnym rozstrzygającym indywidualną sprawę z zakresu administracji publicznej, lecz jest jednym ze środków dowodowych wymaganych przepisami Prawa ochrony środowiska w procedurze oceny oddziaływania przedsięwzięcia inwestycyjnego na środowisko. W myśl art.51 ust 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, w zależności od rodzaju inwestycji, przedłożenie takiego raportu może być obligatoryjne i wynikać wprost z przepisu ustawy, albo obowiązek sporządzenia raportu, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, może zostać nałożony na wnioskodawcę postanowieniem właściwego organu.
Organ odwoławczy rozpatrując zażalenie skarżącego na wstępie uzasadnienia swojego postanowienia wyjaśnił we właściwy sposób, jakie są wymogi wynikające
z przepisów art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 46 ust. 3 w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska przy realizacji planowanej inwestycji mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Realizacja takiego przedsięwzięcia, jak trafnie wskazało Kolegium, możliwa jest wyłącznie po uzyskaniu przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. W toku postępowania wszczętego wnioskiem inwestora o wydanie takiej decyzji, organ przeprowadza ocenę oddziaływania inwestycji na środowisko. Oceny takiej dokonuje się jeden raz w toku całej procedury uzyskiwania przez inwestora wymaganych przepisami prawa decyzji (pozwoleń) poprzedzających rozpoczęcie procesu inwestycyjnego i dlatego przepisy szczegółowo regulują wymogi jakie spełniać musi ta ocena. Jednym z takich wymogów jest konieczność uzgodnienia, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, warunków jego realizacji miedzy innymi z organem ochrony środowiska (art. 48 ust. 2 pkt 1 P.o.ś.) . Uzgodnienie to następuje w ramach uregulowanego w art. 106 Kpa współdziałania organów administracji publicznej, następuje zatem w formie postanowienia właściwego, określonego w art. 378 ust. 1 P.o.ś. organu ochrony środowiska.
Takie właśnie postanowienie, wydane w przedmiocie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia zostało poddane kontroli sądowej w niniejszej sprawie.
Z treści skargi wynika tymczasem, że skarżący w ramach stawianych kwestionowanemu postanowieniu zarzutów zawarł również obawy o sposób faktycznego wykorzystania przez inwestora przedsięwzięcia będącego przedmiotem uzgodnienia pod względem oddziaływania na środowisko. Obawy te jednak wykraczają poza przedmiot rozpatrywanej sprawy i jako takie nie mogą być objęte rozstrzygnięciem sądu, który z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozstrzyga w granicach danej sprawy, co oznacza, że nie jest władny obejmować kontrolą aktów administracyjnych wydanych w sprawach o innym przedmiocie rozstrzygnięć organów administracji publicznej, jak również formułować ocen prawnych w sprawach, które dopiero ewentualnie w przyszłości mogą być przedmiotem badania legalności.
Dlatego bezprzedmiotowe dla sądowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia są te zarzuty i wywody skargi, które wskazują na samowolne podjęcie robót budowlanych i hodowli drobiu przed wydaniem stosownych zezwoleń oraz obawy A. S. co do prowadzenia przez inwestora działalności znacznie szerszej niż wynika to z wniosku o wydanie decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji. Kwestie te mogą być przedmiotem postępowań wdrożonych przez właściwe organy kontrole (nadzór budowlany, inspekcję ochrony środowiska), a dopiero w przypadku zaskarżenia wydanych przez te organy ostatecznych decyzji lub postanowień, akty te stać się mogą przedmiotem kontroli sądowej.
Stosownie do art. 48 ust.3 ustawy Prawo ochrony środowiska, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, występując do właściwego organu ochrony środowiska o uzgodnienie przedkłada organowi uzgadniającemu wniosek inwestora o wydanie decyzji, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli plan ten został uchwalony.
Jest zatem oczywiste, że w przypadku oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, raport oddziaływania inwestycji na środowisko zlecany jest zawsze przez inwestora i na jego koszt. To nie organ zleca wykonanie raportu określonemu biegłemu, lecz zawsze inwestor. Dlatego chybione są sugestie skarżącego, upatrującego a priori nierzetelność raportu oddziaływania na środowisko złożonego przez inwestora wraz z wnioskiem.
Rzeczą organu jest natomiast przeanalizowanie raportu i jego ocena nie tylko pod względem formalnej zgodności z przepisami określającymi niezbędne elementy treści raportu (art. 52 P.o.ś.) ale także ocenę raportu tak jak każdego innego dowodu
w sprawie, a więc z poszanowaniem zasady oceny dowodów swobodnej, aczkolwiek kontrolowanej wskazaniami wiedzy i doświadczenia, opartej na całokształcie zebranego materiału i regułach logicznego rozumowania. W przypadku uznania, że raport jest niepełny, niejasny lub z innych powodów wymaga uzupełnienia, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest wezwanie wnioskodawcy do przedłożenia uzupełnienia tego dokumentu.
Z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 Kpa) wynika, że organ odwoławczy, na skutek wniesionego odwołania od decyzji lub zażalenia na postanowienie ponownie rozpatruje i rozstrzyga sprawę rozpatrzoną
i rozstrzygniętą przez organ I instancji, co nie oznacza oczywiście, konieczności jeszcze raz przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, gdy materiał dowodowy tego nie wymaga, lecz oznacza konieczność rozważenia wszystkich dowodów istniejących w sprawie, czasami ich uzupełnienia, ale zawsze w kontekście podniesionych przez stronę zarzutów i wniosków.
Jeśli zatem strona kwestionuje prawidłowość sporządzonego raportu oddziaływania inwestycji na środowisko, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, to należy zarzuty kierowane do raportu rozpatrzyć i odpowiednio do wyników tego procesu dać temu wyraz w motywach zaskarżonego aktu.
W niniejszej sprawie, Kolegium wprawdzie ustosunkowało się do zarzutów zażalenia wniesionego przez A. S., lecz uczyniło to powierzchownie i w sposób wskazujący na automatyzm w rozumowaniu.
Mianowicie, skoro raport oddziaływania inwestycji na środowisko odnosi się do konkretnej inwestycji, określonej wnioskiem inwestora, a przy tym ma spełnić przewidywany ustawą cel, to rzeczą niezwykle ważną jest ustalenie stanu faktycznego do jakiego raport ten się odnosi. Kolegium zbagatelizowało zarzut skarżącego, że przedmiotowy raport nie uwzględnia rzeczywistego stanu faktycznego, bowiem zawiera oceny oddziaływania planowanych robót budowlanych, które już zostały wcześniej wykonane. Wprawdzie organ II instancji powołał się na oświadczenie inwestora, że biegły oglądał obiekt w [...]r., jednakże brak jest w aktach administracyjnych przedstawionych Sądowi wraz ze skargą takiego oświadczenia.
Z przedmiotowego raportu wynika, że sporządzony został w [...]r. Tymczasem i co najważniejsze, postanowienie nakładające na inwestora wymóg przedłożenia raportu oddziaływania inwestycji na środowisko i określające zakres tego raportu wydane zostało w [...]r.
Organ nie dociekał, jak w takiej sytuacji faktycznej, biegły mógł sporządzić raport przed wydaniem postanowienia zobowiązującego inwestora do jego sporządzenia i przedłożenia oraz określającego zakres raportu, a tym bardziej jak mógł dokonać ustaleń w terenie adekwatnych do tego zakresu. Zaniechanie to stanowi naruszenie art. 7 i 80 Kpa i prowadzi do co najmniej przedwczesnego utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji. W związku z tym narusza również art. 15 w związku z art. 107 § 3 Kpa i w rezultacie prowadzi do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, co wymaga wyeliminowania w ponownym postępowaniu organu II instancji. Naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem od rzetelności raportu i wynikających z niego ustaleń uzależnione jest postanowienie w przedmiocie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań, a w dalszym etapie także decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji.
Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak w sentencji na podstawie wyżej wymienionego przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło