II SA/Sz 503/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./ Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk–Meder Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Katarzyna Skrzetuska - Gajos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2006r. sprawy ze skargi E. E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej o d d a l a skargę Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej działając z upoważnienia Wójta Gminy decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 2 pkt 5 a i art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) w związku z art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) i art. 104 Kpa, po rozpatrzeniu wniosku E. E. – odmówił przyznania zaliczki alimentacyjnej na rzecz dzieci K. E., P. E. i D. E.. Organ ustalił, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, że wnioskodawczyni jest osobą rozwiedzioną i wychowuje [...] dzieci tj. K., P. i D. E. oraz S. Ż., z którego ojcem- S. Ż. pozostaje w konkubinacie. Wyrokiem sądowym D. E. – ojciec [...] dzieci zobowiązany został do świadczenia alimentów po [...] zł miesięcznie, ale alimentów nie płaci, a ich egzekucja komornicza jest bezskuteczna. Według organu, E. E. nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko, ponieważ wychowuje [...] z dzieci wspólnie z jego ojcem. Z tego powodu wydano negatywną decyzję. E. E. w odwołaniu podniosła, że powyższą decyzją czuje się skrzywdzona ponieważ z Funduszu Alimentacyjnego otrzymywała po [...] zł na [...] dzieci. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art.2 pkt 5, art. 7 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) oraz art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do prawnej oceny zaistniałego w sprawie stanu faktycznego. Powołując się na treść cytowanego art. 2 pkt 5 lit. a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej oraz art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych Kolegium wyjaśniło, że warunkiem uznania strony za osobę samotnie wychowującą dziecko jest kumulatywne spełnienie 2 przesłanek: wolnego stanu cywilnego (ewentualnie orzeczonej separacji), nie wychowywania żadnego z dzieci z jego rodzicem. E. E. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę w której opisała swoją sytuację rodzinną oraz trudną sytuację materialną rodziny. Skarżąca wniosła o "pozytywne rozpatrzenie Jej prośby." Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie wyjaśnić trzeba, iż stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej dokonywaną według kryterium zgodności z prawem. Oznacza to miedzy innymi, że sąd administracyjny nie orzeka w zastępstwie organów administracji publicznej właściwych dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a zatem nie przyznaje świadczeń, uprawnień itp. a jedynie bada czy zaskarżony akt administracyjny odpowiada prawu obowiązującemu w dacie jego wydania. W przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja w istotny sposób narusza obowiązujące prawo, sąd – w zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia – decyzję taka uchyla lub stwierdza jej nieważność. W przeciwnym razie sąd oddala skargę. Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji doprowadziła do stwierdzenia, że decyzja ta prawa nie narusza. Bezsporne jest, że skarżąca jest matką [...] dzieci, przy czym [...] pochodzi z małżeństwa rozwiązanego przez rozwód. [...] dziecko pochodzi z konkubinatu trwającego w czasie wniosku o przyznanie zaliczki alimentacyjnej na [...] synów, których biologiczny ojciec nie łoży zasądzonych alimentów. Przepisy ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, wskazanej w podstawie prawnej decyzji, nie stanowią kontynuacji przepisów, na podstawie których funkcjonował Fundusz Alimentacyjny. Dlatego nie ma ciągłości uprawnień do tego rodzaju formy pomocy. Nie wszystkie zatem osoby, które w poprzednim stanie prawnym uprawnione były do alimentów wypłacanych przez Fundusz Alimentacyjny, spełniają w nowym stanie prawnym przesłanki ustawowe uprawniające do zaliczki alimentacyjnej. Nie negując trudnej sytuacji materialnej rodziny skarżącej, stwierdzić trzeba, że podnoszone w skardze okoliczności (bezrobocie, spore wydatki związane z nauką [...], Ich dobre wyniki w nauce) to okoliczności nie mające wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Przyznanie zaliczki alimentacyjnej nie zależy bowiem od tych okoliczności, tylko od spełnienia przesłanek ustawowych. Przepisy regulujące prawo do zaliczki alimentacyjnej zawierają normy ius cogens, czyli takie którymi organy orzekające w omawianym przedmiocie są związane, a zatem organy te nie mogą wydawać decyzji na zasadzie uznania administracyjnego, co trafnie podkreśliło Kolegium w uzasadnieniu prawnym swojej decyzji. Wskazana wyżej ustawa w art. 2 pkt 5 lit. a-c określa przesłanki podmiotowe określające kto jest uprawnionym do zaliczki alimentacyjnej. Zgodnie z punktem oznaczonym w tym przepisie lit. "a", osobą uprawnioną jest osoba wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. W myśl zaś art. 3 pkt 17 a ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonej decyzji, przez osobę samotnie wychowującą dziecko należy rozumieć pannę, kawalera, wdowę, wdowca osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu oraz osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Skarżąca, jak to wynika z ustaleń organów orzekających i co nie jest kwestionowane, wychowuje [...] dzieci, przy czym [...] z nich wychowuje z jego ojcem. W tej sytuacji faktycznej żadne z pozostałych dzieci nie spełnia wyżej opisanej definicji osoby uprawnionej, a zatem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem w dacie jej wydania. Z powyższych względów skarga nie mogła być uwzględniona i dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.