II SA/Sz 507/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Alicja Poznańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 lipca 2019 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza I. z dnia [...] r., [...], II. stwierdza, że uchylone decyzje podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", art. 16 ust. 1, ust. 2 pkt. 2; ust. 4; art. 20 ust. 3; art. 23 ust. 1-4; art. 24 ust. 2, ust. 2a i ust. 4; art. 26 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1952 ze zm.), dalej jako "u.ś.r."; po rozpatrzeniu wniosku złożonego dnia 4 marca 2019 r., z upoważnienia Burmistrza I., Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w I., dalej zwany "organem" przyznał M. N., dalej zwanej "skarżącą", jako osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...]zł miesięcznie, na okres od dnia 1 marca do dnia 30 września 2019 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono, że wnioskodawczyni spełniła przesłanki ustawowe do przyznania przedmiotowego świadczenia. Skarżąca złożyła odwołanie od decyzji organu podnosząc, że nie zgadza się z datą przyznania świadczenia i wskazała, że w dniu 26 lutego 2019 r. zgłosiła się do ośrodka pomocy społecznej z kompletem dokumentów w celu złożenia wniosku. Urzędnicy poinformowali ją, że wniosku nie przyjmą, ponieważ tą sprawą zajmuje się osoba przebywająca na zwolnieniu lekarskim, dlatego też polecono jej dokumenty dostarczyć w dniu 4 marca 2019 r., co uczyniła. Przez wyżej opisane działanie pracowników pomocy społecznej utraciła zasiłek za miesiąc luty, a jak nadmieniła musi ponosić, jako osoba poważnie chora, koszty zakupu leków i wyjazdów do lekarzy specjalistów w S. oraz S. i niewiele środków jej zostaje, dlatego też zwróciła się z prośbą o uwzględnienie jej uwag. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpoznaniu sprawy w wyniku złożenia odwołania, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, wskazując w uzasadnieniu, że kwestią sporną w przedmiotowej sprawie nie jest samo uprawnienie do rzeczonego świadczenia, ale data początkowa, od której organ ustalił prawo wnoszącej do zasiłku pielęgnacyjnego. Zgodnie z generalną zasadą ustaloną w art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Organ odwoławczy podkreślił, że do swojego wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, strona dołączyła orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia [...] r., które wskazuje, że wnioskodawczyni została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności do dnia 30 września 2019 r. Jak wynika z powyższego orzeczenia, art. 16 ust. 1, 2 i 3, art. 24 ust. 2 u.ś.r., zasiłek pielęgnacyjny przysługuje wnioskodawczyni od dnia 1 marca 2019 r., tj. od miesiąca, w którym złożyła ona wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Ponadto Kolegium wyjaśniło, że nie może odnieść się do jej twierdzenia, iż już w miesiącu lutym 2019 r. próbowała złożyć wniosek, gdyż nie istnieją w aktach sprawy dowody na poparcie tego faktu. Biorąc pod uwagę powyższe, Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja organu I instancji wydana została zgodnie z obowiązującym prawem, nie ma zatem podstaw do jej uchylenia. M. N. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wskazując że dowód na to, że dokumenty dostarczono w miesiącu lutym widnieje na wniosku przyjętym przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej oraz że o sytuacji dostarczenia dokumentów w miesiącu lutym i żądaniu wypłaty świadczenia również za miesiąc luty, dokonała wpisu na wniosku. Skarżąca podniosła ponadto, że zaskarżona decyzja dotyczy dwóch różnych osób, ponieważ w jej treści znajduje się imię i nazwisko nieznanej stronie osoby - J. P.. Wyraziła również swoje niezadowolenie z faktu, że przez niekompetencję pracowników opieki społecznej poniosła szkodę. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, wskazując, że strona we wniesionej skardze nie przedstawiła nowych argumentów, ani też dowodów, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. 2018 r. poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd od uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 ust. 1 p.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi. Podstawę prawną wydania zaskarżonych decyzji stanowił przepis art. 16 ust. 1 u.ś.r., zgodnie z którym zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje: niepełnosprawnemu dziecku; osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; osobie, która ukończyła 75 lat (art. 16 ust. 2 u.ś.r.). Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21. roku życia (art. 16 ust. 3 u.ś.r.). Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że Skarżąca spełnia przesłanki do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego. Sporna w niniejszej sprawie pozostaje jedynie kwestia daty, od której zasiłek powinien być Skarżącej przyznany. Wyjaśnić więc należy, że według art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Natomiast zgodnie z art. 24 ust. 2a u.ś.r. jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Zasadą jest więc przyznawanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego począwszy od miesiąc, w którym złożony został wniosek o jego przyjęcie. Wyjątkiem jest sytuacja przewidziana w art. 24 ust. 2a u.ś.r. W realiach niniejszej sprawy wątpliwości budzi prawidłowość ustalenia przez organy daty złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Zauważyć należy, że na ostatniej stronie wniosku skarżąca dopisała uwagę, iż chciała złożyć wniosek w miesiącu lutym ale nie został przyjęty przez pracownice Ośrodka Pomocy Społecznej w I.. Zaznaczyła również, że oczekuje przyznania świadczenia od miesiąca lutego 2019 r. Do tej części wniosku organ I instancji w ogóle się nie odniósł w uzasadnieniu swojej decyzji. Tymczasem w aktach sprawy znajduje się orzeczenie o stopniu niepełnosprawności skarżącej oraz decyzja Prezydenta Miasta S. na których widnieje prezentata z datą 28 luty 2019 r. Dokumenty te zostały złożone w organie I instancji i jest prawdopodobne, że zrobiła to skarżąca. Powyższe stanowi naruszenie przepisu art. 107 § 3 k.p.a., które kwalifikować należy jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ I instancji powinien był bowiem wyjaśnić, czy faktycznie zaistniała taka sytuacja, że skarżąc w miesiącu lutym 2019 r. próbowała złożyć wniosek w Ośrodku i nie został on przyjęty. Tylko w przypadku gdyby organ wykazał, że twierdzenie skarżącej nie polega na prawdzie, mógłby wydać decyzję przyznająca świadczenie pielęgnacyjne od miesiąca marca 2019 r. Nie do zaakceptowania jest bowiem taka sytuacja aby skarżąca ponosiła negatywne skutki braku właściwej organizacji pracy w Ośrodku Pomocy Społecznej w I.. Wskazać również należy, że organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 marca do 30 września 2019 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podał, że skarżąca wniosek o przyznanie świadczenia złożyła w miesiącu marcu. Nie odniósł się natomiast do ustalenia daty wpływu wniosku, od której to daty należy liczyć termin początkowy przyznania zasiłku. Przywołał jedynie treść art. 24 ust. 2 ustawy i wskazał, że nie może odnieść się do twierdzenia skarżącej, iż próbowała złożyć wniosek w miesiącu lutym 2019 r., gdyż nie istnieją w aktach sprawy dowody na poparcie tego faktu. Uszło uwadze organu odwoławczego, że w dniu 28 lutym 2019 r. do organu I instancji wpłynęły inne dokumenty, co może potwierdzać wersję skarżącej. Sąd nie może zastąpić organu w ustaleniu prawidłowej daty wpływu wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, od której należy liczyć termin początkowy prawa do świadczeń. Przy ponownym wydaniu decyzji organ uzupełni tę okoliczność i odniesie się do złożonych przez stronę skarżącą dokumentów. Z powyższych względów stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, dlatego obie decyzje podlegają uchyleniu na podstawie art. 141pkt.1 lit. "a" i "c" p.p.s.a.