II SA/Sz 509/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędziowie: Asesor WSA Kazimierz Maczewski Asesor WSA Joanna Wojciechowska /spr./ Protokolant st. sekr. sądowy Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2005r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości o d d a l a skargę Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] na podstawie art. 1 ust 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości / Dz. U. Nr 113, poz. 1209 z póź. zm./ odmówił I. M. nabycia z mocy prawa własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] w obrębie [...] oznaczonej numerem działki [...] o powierzchni [...]m2 stanowiącej własność gminy Miasto , dla której prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...] będącej w użytkowaniu wieczystym wyżej wymienionej w udziale [...] części, uzasadniając ją, że zgodnie z art. 1 ust 1 w/w ustawy osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie tj. 24 października 2001r. ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność nieruchomości. Prawo własności tych nieruchomości nabywają też następcy prawni powyższych osób. W trakcie postępowania administracyjnego ustalono, że I. M. spełniła powyższą przesłankę , lecz udziały w prawie użytkowania wieczystego w powyższej nieruchomości innych osób zostały ustanowione po [...] i obejmują lokal nr [...]/ akt notarialny z dnia [...]./ i lokal nr [...]/ akt notarialny z dnia [...]. I. M. odwołała się od decyzji , podnosząc, że ona spełnia przesłanki do nabycia własności powyższej nieruchomości, zaś uzależnianie nabycia własności przez nią od istnienia prawa do własności w stosunku do innych współużytkowników powyższej nieruchomości jest niezasadne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] na podstawie art. 1 ust 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości / Dz. U. Nr 113, poz. 1209 z póź. zm./ utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, uzasadniając, że zgodnie z art. 1 ust 1 w/w ustawy osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie tj. 24 października 2001r. ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność nieruchomości. Prawo własności tych nieruchomości nabywają też następcy prawni powyższych osób. Pomimo, że przepisy w/w ustawy nie wymieniają warunku, że wszyscy współużytkownicy wieczyści danej nieruchomości muszą spełniać łącznie wymogi formalne z art. 1 ust 1 w/w ustawy, jednak na gruncie porządku prawnego nie można doprowadzić do takiego rozporządzenia prawami do gruntu, które prowadziłoby do powstania współwłasności z osobami fizycznymi i współużytkowania wieczystego na tym samym gruncie. Dlatego w przypadku osób fizycznych, którym przysługuje udział w prawie użytkowania wieczystego jako w prawie związanym z własnością wyodrębnionego lokalu mieszkalnego, poza przepisami ww. ustawy należy uwzględnić art. 232 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. /Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn.zm./ Kodeks cywilny, który stanowi, że tylko grunty stanowiące własność Skarbu Państwa i samorządu terytorialnego mogą być oddawane osobom fizycznym i prawnym w użytkowanie wieczyste. Uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 28 września 1995r./sygn. akt III CZP 127/95/ wyrażono pogląd, że tylko grunty Skarbu Państwa i gminy mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste, co wyklucza sytuację, w której współużytkowanie wieczyste obejmowałoby grunt należący niepodzielnie do gminy i osoby fizycznej. Przedmiotowa nieruchomość jest budynkiem wielorodzinnym, tak więc uwzględnienie wniosku I. M. doprowadziłoby do tego, że byłaby ona współwłaścicielką gruntu z gminą [...] w odpowiednich udziałach wraz z innymi osobami, którym służy współużytkowanie wieczyste w konkretnych udziałach do tego samego gruntu, co jest sprzeczne z art. 232 kodeksu cywilnego. I. M. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, podnosząc, że ona spełniła przesłanki do nabycia prawa własności konkretnych udziałów w przedmiotowej nieruchomości, zaś uchwała Sądu Najwyższego, powołana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie może mieć zastosowania do jej sprawy, ponieważ została wydana wcześniej niż uchwalona ustawa z dnia 4 września 19997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności /Dz. U. Nr 123, poz. 781 z póź. zm./ oraz ustawa z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych nieruchomości prawa własności nieruchomości / Dz. U. Nr 113, poz. 1209 z póź. zm./. Powołała się na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który wypowiedział, się że przepisy ustawy umożliwiają wydanie decyzji o przekształceniu w sytuacji, gdy gmina lub Skarb Państwa nie sprzedały jeszcze wszystkich lokali w budynkach wielorodzinnych i wówczas właściciele lokalu staną się współwłaścicielami nieruchomości wspólnie z gminą lub Skarbem Państwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podkreślając, że stanowisko Trybunału Konstytucyjnego odnosi się do innej sytuacji prawnej na tle ustawy z 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, podstawą zaskarżonej decyzji nie był fakt braku sprzedaży wszystkich lokali a brak spełnienia przesłanek nabycia przez wszystkie te osoby, które wykupiły na własność mieszkanie wraz z udziałem w prawie użytkowania wieczystego gruntu w przedziale czasowym określonym przez ustawę. W wyniku uchwały Trybunału Konstytucyjnego uległy zmiany przepisy ustawy z 4 września 1997 r., lecz nadal ustawodawca wymaga aby wszyscy współużytkownicy wieczyści spełniali warunki ustawy i stali się współwłaścicielami gruntu wspólnie z gminą lub Skarbem Państwa zgodnie z porządkiem prawnym wynikającym z art. 232 Kodeksu cywilnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga nie jest zasadna. Nie budzi wątpliwości fakt, że skarżąca spełnia przesłanki wymienione w art. 1 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości / Dz. U. Nr 113, poz. 1209 z póź. zm./, jednakże podstawą odmówienia jej przekształcenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] w obrębie [...] oznaczonej numerem działki [...] o powierzchni [...]m2 stanowiącej własność gminy Miasto [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...] będącej w użytkowaniu wieczystym wyżej wymienionej w udziale [...] części, jest istniejący porządek prawny wynikający z art. 232 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym grunty stanowiące własność Skarbu Państwa i samorządu terytorialnego mogą być oddawane osobom fizycznym i prawnym w użytkowanie wieczyste. Powyższe uregulowanie wyklucza, ustanowienie użytkowania wieczystego na gruntach prywatnych. Przedmiotowa nieruchomość jest budynkiem wielorodzinnym, tak więc uwzględnienie wniosku I. M. przez Prezydenta Miasta doprowadziłoby do tego, że byłaby ona współwłaścicielką gruntu z gminą [...] w odpowiednich udziałach wraz z innymi osobami, którym służy współużytkowanie wieczyste w konkretnych udziałach do tego samego gruntu, co jest sprzeczne z art. 232 kodeksu cywilnego. W trakcie postępowania administracyjnego ustalono, że udziały w prawie użytkowania wieczystego w powyższej nieruchomości innych osób zostały ustanowione po dniu [...], właściciele lokali nr [...], którym przysługuje prawo wieczystego użytkowania przedmiotowej działki nie mogli więc z mocy ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości / Dz. U. Nr 113, poz. 1209 z póź. zm./ starać się o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, a tym samym istnienie powyższych udziałów w prawie użytkowania wieczystego tejże nieruchomości nie pozwalało zgodnie z art. 232 kodeksu cywilnego na dokonanie wnioskowanego przez nią przekształcenia. Nadmienić należy, że zgodnie z nową ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości /Dz. U. Nr 175 poz. 1459/, wchodzącą w życie w dniu 13 października 2005 r., właściciele lokali nr [...] w powyższej nieruchomości będą mogli złożyć wnioski o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, a tym samym zniknie przeszkoda uniemożliwiająca uwzględnienie wniosku o takie przekształcenia względem I. M.. Powołane przez skarżącą orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczyło ustawy z dnia 4 września 19997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności /Dz. U. Nr 123, poz. 781 z póź. zm./, lecz związane było z innym stanem prawnym, w którym gmina nie dokonała jeszcze sprzedaży wszystkich lokali w budynku wielorodzinnym, lecz wszyscy użytkownicy wieczyści spełniali przesłanki wymienione w ustawie uprawniające ich do złożenia wniosków o powyższe przekształcenie. W niniejszej sprawie jak wskazano wyżej nie wszyscy użytkownicy wieczyści przedmiotowej nieruchomości mogli ubiegać się o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości / Dz. U. Nr 113, poz. 1209 z póź. zm./ Zarzut skarżącej o zastosowaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchwały Sądu Najwyższego z dnia 28 września 1995r./sygn. akt III CZP 127/95 / jest chybiony, gdyż orzeczenia Sądu Najwyższego nie tworzą prawa, mają znaczenie dla judykatury, zaś organ mając na uwadze autorytet jakim cieszy się Sąd Najwyższy, jego pogląd wyrażony na podstawie art. 232 kodeksu cywilnego przywołał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na poparcie własnych argumentów, powyższe orzeczenie nie było jednak podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy I. M.. Na rozprawie I. M. złożyła wniosek, że w przypadku niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia wnosi o zawieszenie postępowania do czasu wejścia w życie nowej ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości /Dz. U. Nr 175 poz. 1459/, wyjaśnić należy skarżącej, że takiej podstawy zawieszenia nie przewidują artykuły 124 i 125 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 z póź. zm./, sąd administracyjny orzeka w stanie prawnym na dzień wydania zaskarżonej decyzji i późniejsze jego zmiany nie mają wpływu na rozstrzygnięcie konkretnej sprawy. Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 z póź. zm./, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i oddalił skargę.