II SA/Sz 51/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia NSA Elżbieta Makowska Protokolant Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego o d d a l a skargę Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Starosta [...], na podstawie art. 150a ust.1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) w związku z art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.),w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001r., oraz art. 104 Kpa, odmówił R. S. przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji zacytował przepis art. 150 a ust. 1 i ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz przepis art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001r., i wskazał, że do dnia [...] r. R. S. wprawdzie posiadała okres uprawniający ją do zasiłku, tj. 25 lat i 28 dni, w tym 23 lata, 2 miesiące i 16 dni wykonywania prac uznawanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach, jednakże nie spełniała warunku do uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynikało bowiem, że okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. strona pozostawała w zatrudnieniu, a ponadto w dniu [...] r. nie pobierała zasiłku dla bezrobotnych z uwagi na fakt pozostawania w stosunku pracy. Skoro więc w dniu [...]r. R. S. nie pobierała zasiłku dla bezrobotnych, zatem w dniu [...]r. nie spełniła wymogu ustawowego do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego. W odwołaniu od powyższej decyzji R. S. podniosła, że w dniu [...]r. zwróciła się z prośbą do Powiatowego Urzędu Pracy w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy w kwestii przyznania jej zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] r. Odwołująca się wskazała, że odeszła z pracy ostatniego dnia [...] r., a w Urzędzie Pracy w [...] zarejestrowała się w dniu [...] r., pod rządami ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty, a nie ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych. Zdaniem odwołującej się w jej sprawie zastosowanie ma tylko art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r., a zasiłek przedemerytalny przysługiwał jej już od dnia rejestracji w urzędzie pracy, tj. od dnia [...] r. R. S. wskazała, że w dniu rejestracji nie złożyła wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, ponieważ została poinformowana przez pracownika Urzędu Pracy, że nie dostanie zasiłku, ponieważ od [...]r. nie ma zasiłków przedemerytalnych. Odwołująca się podkreśliła, że w dniu [...] r. spełniała ustawowe warunki do przyznania jej zasiłku przedemerytalnego, bowiem w dniu [...] r. miała wypracowane 25 lat i 28 dni, w tym 23 lata, 2 miesiące i 16 dni w warunkach szczególnych. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że art. 150a ust.1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi, iż prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego, na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001r., przysługuje osobie, która w dniu 12 stycznia 2002r. spełniała warunki do jego nabycia, z zastrzeżeniem ust. 2. Jednocześnie organ wskazał, że stosownie do art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2001r., zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet (pkt 1), lub posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych lub o szczególnym charakterze (pkt 2). Wojewoda [...] podał dalej, że w dniu [...] r. R. S. udokumentowała okres uprawniający do zasiłku - 25 lat i 28 dni, w tym w warunkach szczególnych 23 lata, 11 miesięcy i 6 dni. Zdaniem organu odwoławczego z przedstawionych powyżej przepisów i stanu faktycznego wynika, że w sprawie R. S. nie należy rozstrzygać sprawy na podstawie art. 150 a ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bowiem w dniu [...] r. R. S. nie legitymowała się statusem bezrobotnego oraz nie pobierała zasiłku dla bezrobotnych. W związku z tym, sprawa podlega rozstrzygnięciu na podstawie art. 150 a ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w związku z art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Organ odwoławczy wskazał nadto, że osoby z tej grupy nie musiały być zarejestrowane i posiadać statusu osoby bezrobotnej. Ważne jest natomiast to, aby osoba ubiegająca się o zasiłek przedemerytalny do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniała warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego na zasadach określonych w art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (w tym również do statusu bezrobotnego, czyli np. nie mogła być zatrudniona). Z akt sprawy wynika, że R. S. w okresie do dnia [...] r. i po tym dniu pozostawała w zatrudnieniu. Mając na względzie powyższą okoliczność organ stwierdził, że R. S. nie spełnia warunku do uzyskania statusu osoby bezrobotnej, a więc zasiłek przedemerytalny na podstawie wskazanego powyżej przepisu również jej nie przysługuje. Wojewoda [...] podkreślił, że żądanie R. S. dotyczące przyznania jej zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] r., tj. od dnia rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] nie mogło być spełnione, ponieważ w tej dacie, ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie przewidywała zasiłków przedemerytalnych, gdyż zostały one zlikwidowane z dniem 1 stycznia 2002 r. w brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakresie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustaw o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154, poz. 1793). Dopiero ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.) z dniem 1 listopada 2005 r. został między innymi wprowadzony art. 150a w sprawie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. W tych okolicznościach organ odwoławczy uznał, że R. S. nie spełnia warunków do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego. Powyższa decyzja została zaskarżona przez R. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. Skarżąca wniosła o przyznanie jej zasiłku przedemerytalnego i wypłatę zaległego zasiłku za okres od dnia [...]r., tj. od dnia rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...]. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła te same argumenty, które zawarła w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz podkreśliła, że właśnie w dniu [...]r. spełniła ustawowe warunki do przyznania jej zasiłku przedemerytalnego, skoro w dniu [...]r. miała przepracowane 25 lat i 28 dni, w tym 23 lata, 2 miesiące i 16 dni w warunkach szczególnych. Na poparcie swojej argumentacji R. S. zacytowała fragment uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2002r., sygn. akt OPS 14/01, ONSA z 2002r. Nr 4 poz. 133, wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005r. sygn. akt K19/02 oraz powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006r. sygn. akt SK 15/05. Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działań organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu skutkuje tym, że w przypadku stwierdzenia, iż orzeczenie dotknięte jest istotnymi wadami prawnymi mającymi postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania administracyjnego, Sąd eliminuje z obrotu prawnego wadliwe orzeczenie – w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia – poprzez jego uchylenie lub stwierdzenie jego nieważności - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W przeciwnym wypadku Sąd skargę oddala (art. 151 w/w ustawy). Należy podkreślić, że przyznany ustawą zakres kompetencji sądu administracyjnego oznacza, iż sąd nie jest uprawniony do wydawania merytorycznych rozstrzygnięć w przedmiocie przyznania, czy też odmowy przyznania jakichkolwiek świadczeń, nawet jeżeli wniosek o ich przyznanie strona zawarła w skardze. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego doprowadziła do stwierdzenia, że decyzja ta jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa, a skarga nie jest zasadna. Przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy obu instancji w niniejszej sprawie była kwestia badania zasadności wniosku o przyznanie skarżącej prawa do zasiłku przedemerytalnego. Organy orzekające w niniejszej sprawie trafnie przyjęły, że wniosek skarżącej z dnia [...]r. należało rozpatrzyć na podstawie art. 150a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.)., tj. na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania sprawy. Zgodnie z art. 150a ust. 1 powołanej ustawy, prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001r., przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002r. spełniła warunki do jego nabycia, z zastrzeżeniem ust. 2. Przepisem, o którym mowa w cytowanym wyżej art. 150a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, określającym materialnoprawne warunki, od których spełnienia uzależnione zostało przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego i na podstawie którego organy obu instancji dokonywały ustaleń w zakresie prawa skarżącej jest art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2001r. (Dz.U. z 2001r. Nr 6, poz.56 z późn. zm.). Zgodnie z jego treścią zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet (pkt 1), lub posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych lub o szczególnym charakterze (pkt 2). Jest poza sporem, że w dniu [...] r. skarżąca udokumentowała okres uprawniający do zasiłku, a mianowicie 25 lat i 28 dni, w tym w tym ponad 23 lata wykonywania prac uznawanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach. Jak jednak słusznie ustaliły organy obu instancji, skarżąca nie mogła nabyć prawa do zasiłku przedemerytalnego, albowiem do dnia [...]r. nie spełniła wszystkich warunków określonych w cytowanym wyżej przepisie – nie posiadała w tym okresie statusu osoby bezrobotnej, albowiem pozostawała w zatrudnieniu do dnia [...]r. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych odmowa przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia jest zgodna z prawem. Natomiast odnosząc się do żądania skarżącej w sprawie przyznania jej zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r., tj. od dnia rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...], na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i rozstrzygnięcia wynikającego z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006r., sygn. akt SK 15/05, należy zwrócić uwagę, że z zasady praworządności (art. 6 Kpa) wynika, iż organ administracji publicznej nie jest związany podaną przez stronę podstawą prawną żądania. Organ zobligowany jest natomiast rozpoznać sprawę co do istoty na podstawie obowiązującego prawa materialnego mającego zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym ( zob. wyr. NSA z 7 września 1994r., sygn. akt III SA 1111/94, ONSA 1995, Nr 3, poz. 120.). Jak słusznie wskazał organ odwoławczy żądanie skarżącej dotyczące przyznania jej zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] r. nie mogło być spełnione, ponieważ w tej dacie ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie przewidywała zasiłków przedemerytalnych, gdyż zostały one zlikwidowane z dniem 1 stycznia 2002 r. (art. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakresie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół - Dz. U. Nr 154, poz. 1793 ze zm.). W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.