II SA/Sz 510/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 z późn. zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, Burmistrz Miasta i Gminy orzekł o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego Z. C., zameldowanego w [...] przy ul. [...]. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ podał, że P. W. zamieszkały w [...] przy ul. [...] w dniu [...] r. złożył wniosek o wymeldowanie Z. C. zameldowanego pod ww. adresem, a nieobecnego w tym miejscu od [...] lat. Mając na uwadze, że Z. C. opuścił mieszkanie i nie regulował opłat czynszowych od wielu lat, Zarząd Budynków Komunalnych w [...] w dniu [...] r. zawarł umowę najmu przedmiotowego mieszkania z P. W. Dodatkowo z Komisariatu Policji organ uzyskał informację, iż Z. C. odbywa karę pozbawienia wolności. Wobec powyższego, mając na uwadze treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ ww. decyzją orzekł o wymeldowaniu Z. C. Nie zgadzając się z opisaną decyzją Z. C. złożył odwołanie, w którym podniósł, iż wymeldowanie go z lokalu położonego w [...] przy ul. [...] nastąpiło bezprawnie. Wojewoda decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Na wstępie organ wskazał, iż z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzja organu I instancji została skarżącemu doręczona w dniu [...] r., zatem odwołanie z dnia [...] r. zostało złożone w przewidzianym terminie. Stosownie do treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Oceniając zastosowanie ww. przepisu w rozpoznawanej sprawie oraz ustalenia dokonane przez organ gminy, organ odwoławczy uznał, że postępowanie administracyjne w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej a wydane rozstrzygnięcie budzi wątpliwości. Z akt sprawy wynika bowiem, że organ I instancji nie doręczył skarżącemu zawiadomienia o wszczęciu i zakończeniu postępowania oraz przeprowadził to postępowanie bez jego udziału, a po jego zakończeniu, nie doręczono niezwłocznie stronie rozstrzygnięcia wydanego w sprawie. Bezsporny jest w ocenie organu odwoławczego fakt, że nie zapewniono skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu oraz uniemożliwiono wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Naruszenie przez organ gminy dyspozycji art. 10 § 1 Kpa uzasadnia stwierdzenie, że dowody zebrane przez ten organ nie mają wartości ocennej, a w konsekwencji nie można na ich podstawie rozstrzygnąć kwestii opuszczenia przedmiotowego lokalu przez skarżącego. Ponadto dokonanie takiej oceny nie jest możliwe z uwagi na czas jaki upłynął od daty wydania kontrolowanej decyzji. Pismem z dnia [...] r. Z. C., nie zgadzając się z decyzjami organów obu instancji, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący podniósł, iż w prowadzonym postępowaniu pozbawiony został możliwości składania wyjaśnień oraz obrony, dodatkowo wniósł o pociągnięcie do odpowiedzialności urzędników Urzędu Miasta i Gminy [...] oraz Burmistrza. Brak stałego zameldowania w czasie odbywania kary pozbawienia wolności pozbawił go prawa ubiegania się o możliwość wcześniejszego zwolnienia oraz korzystania z przepustek. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie. Organ podniósł, iż zawarte w treści skargi zarzuty dotyczą wyłącznie decyzji organu I instancji, dlatego nie ma możliwości ustosunkowania się do nich i wnosi o odrzucenie skargi,. W sytuacji uznania przez Sąd, że skarga dotyczy decyzji Wojewody organ wniósł o jej oddalenie, ponieważ decyzja uchylająca decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania jest zasadna i zgodna z przepisami prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie aktu administracyjnego, względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania Wojewoda przyjął, że pismo wniesione przez skarżącego do organu odwoławczego, opatrzone datą [...] r. jest odwołaniem od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] r. w przedmiocie wymeldowania Z. C. z lokalu przy ul. [...] w [...]. W piśmie tym skarżący oświadczył bowiem, że decyzja organu II instancji została mu doręczona w dniu [...] r. Z akt administracyjnych sprawy wynika jednak, że już piśmie z dnia [...] r., które wpłynęło do Urzędu Miasta i Gminy w [...] w dniu [...] r. Z. C. oświadczył, że : " w dniu [...] roku otrzymałem pismo z Urzędu Miasta i Gminy powiadamiające mnie o moim wymeldowaniu z miejsca zamieszkania. Z treści pisma wynika, iż moje wymeldowanie nastąpiło z urzędu i jest oznaczone sygnaturą [...]". Mając powyższe na uwadze należałoby przyjąć, że odwołanie wniesione przez Z. C. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] r. zostało wniesione ze znacznym uchybieniem terminu, zaś podana data doręczenia decyzji stronie- [...] r., jest rozbieżna z oświadczeniem skarżącego zawartym w piśmie z dnia [...] r. Rozpatrzenie odwołania wniesionego po terminie, jeżeli termin ten nie został przywrócony, oznacza rażące naruszenie tego przepisu i uzasadnia stwierdzenie przez sąd administracyjny nieważności decyzji wydanej na skutek rozpatrzenia odwołania wniesionego z uchybieniem terminu. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu – mając na uwadze powyższe ustalenia- nie można jednoznacznie stwierdzić, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Organ wydając decyzję na podstawie art. 138 § 2 Kpa wskazał na naruszenie przez organ I instancji zasady czynnego udziału strony w postępowania określonej w art. 10 Kpa. Zdaniem Sądu, konieczność wyjaśnienia zachowania przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania, jest najdalej idącą kwestią procesową, która wymaga wyjaśnienia w pierwszej kolejności. Dopiero wyjaśnienie daty, w której decyzja organu I instancji została niewątpliwie doręczona skarżącemu pozwoli na wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia. Sąd - z racji przyznanych mu kompetencji ustawowych takich ustaleń czynić nie może, albowiem wymagają one przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, w jakim postępowanie to jest domeną organu administracji publicznej. Wojewoda ponownie rozpatrując sprawę weźmie pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.