II SA/Sz 511/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta S. w sprawie ustalenia obowiązku wnoszenia przez A.Z. opłaty za pobyt M.Z. w domu pomocy społecznej. Powyższa decyzja organu odwoławczego, zawierająca pouczenie o sposobie i terminie wniesienia od niej skargi, została doręczona stronie w dniu [...] (vide: potwierdzenie odbioru, k. 9 akt administracyjnych). W dniu [...] (vide: stempel na kopercie, k. 7 akt sądowych) A.Z. nadał w urzędzie pocztowym skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na ww. decyzję Kolegium. Skargę tę skarżący skierował na adres organu: "[...]". W dniu [...] (data prezentaty organu, k. 2 akt sądowych) wpłynęła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. skarga A.Z. na ww. decyzję organu odwoławczego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu tego wniosku skarżący podał, że nadał skargę za pośrednictwem placówki pocztowej, podając poprzedni adres jednostki, tj. ul. [...] w S[...]. Skarżący podał, że kierował się w pierwszej kolejności pieczątką nagłówkową w ww. decyzji, na której w sposób nieczytelny wskazano adres, a także kierował się swoją wiedzą, że siedziba organu mieściła się wcześniej przy ul. [...]. W załączeniu skarżący przesłał pierwszą stronę decyzji, obrazującą pieczątkę nagłówkową i sposób jej umieszczenia na decyzji. Jak wyjaśnił skarżący, sugerując się adresem poprzedniej siedziby i widząc na pieczątce końcówkę adresu "4", był przekonany, że pieczątka obrazuje adres: ul. [...]. Wskazał, że w dniu [...] odebrał na poczcie przesyłkę ze zwrotem korespondencji i ustalił, że aktualny adres organu to: [...]. Argumentował, że niewyraźna pieczątka z końcówką adresu "ego", co mogło oznaczać zarówno "[...]" jak i "[...]", a także numerem "4", bez jednocześnie wskazanego kodu pocztowego, spowodowała, że nadał przesyłkę na poprzedni znany skarżącemu adres. Według skarżącego, nie można przypisać jego zachowaniu winy (art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stwierdził, że wprawdzie nadał przesyłkę na adres nieaktualny, ale na taki, który przez wiele lat był adresem właściwym dla organu odwoławczego. Zdaniem skarżącego, taka wiedza w połączeniu z niewyraźną pieczątką, z której widać tylko końcówkę adresu "ego" i numer "4", bez kodu pocztowego powoduje, że można usprawiedliwić nadanie skargi na adres poprzedni, który w swojej końcówce "ego" oraz numerze "4" jest taki sam zarówno w przypadku starego jak i nowego adresu. Dlatego - według strony – nie można uznać, aby w momencie nadania przesyłki niewłaściwie dbał o swoje interesy, a zaistniała omyłka była skutkiem opieczętowania decyzji niewyraźną pieczęcią nagłówkową, sugerującą poprzedni adres organu, co wprowadziło skarżącego w uzasadniony błąd. Skarżący oświadczył, że nadając przesyłkę działał w dobrej wierze. Uważa, że tego rodzaju niejasności, jak wskazane na pieczątce nagłówkowej nie mogą być tłumaczone na niekorzyść strony, a w świetle podobieństwa obu adresów powinny być wręcz brane pod uwagę na korzyść strony w aspekcie oceny przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Skarżący dodał, że sprawa jest dla niego bardzo ważna z uwagi na jej przedmiot, a także pogarszający się stale stan zdrowia oraz znaczny spadek dochodów w porównaniu z 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Jak wynika z art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). W okolicznościach sprawy bezsporne jest, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu [...]. Termin trzydziestodniowy (art. 53 § 1 P.p.s.a.), do wniesienia skargi za pośrednictwem organu odwoławczego (art. 54 § 1 P.p.s.a.), upływał w dniu [...] (poniedziałek). Skarżący złożył skargę skutecznie za pośrednictwem organu w dniu [...] (prezentata organu), a zatem po upływie ustawowego terminu. Skarżący złożył jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu ww. wniosku skarżący wyjaśnił, że powodem niezawinionego uchybienia terminu było nadanie skargi w dniu [...] (w placówce pocztowej) na poprzedni adres organu odwoławczego, tj. [...] w S. Skarżący argumentował, że adresując w ten sposób korespondencję kierował się w pierwszej kolejności pieczątką nagłówkową w ww. decyzji, na której – jak stwierdził – w sposób bardzo nieczytelny wskazano adres. Ponadto skarżący podał, że w ww. sytuacji kierował się swoją wiedzą, że siedziba organu odwoławczego mieściła się wcześniej przy ul. [...]. Skarżący wskazał, że w dniu [...] odebrał w placówce pocztowej przesyłkę ze zwrotem korespondencji zawierającej skargę i ustalił, że aktualny adres organu to: [...]. Sąd stwierdza, że skarżący z wnioskiem o przywrócenie terminu dopełnił czynności wniesienia skargi, której nie dokonał w terminie oraz przedstawił argumentację i dowody świadczące – zdaniem skarżącego - o niezawinionym uchybieniu terminu. Z oświadczenia strony wynika, że ustanie przyczyny uchybienia terminowi do złożenia wniosku należy wiązać z faktem zwrotu korespondencji ze skargą przez urząd pocztowy w dniu [...]. W takiej sytuacji, przy braku istnienia okoliczności przeciwnych, pozwalających w sposób jednoznaczny stwierdzić, że termin, o którym mowa w art. 87 § 1, nie został zachowany, Sąd zobowiązany jest do merytorycznej oceny wniosku strony (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2007 r., sygn. akt I OZ 728/09, opubl. w Lex nr 552400). W świetle ugruntowanej linii orzecznictwa sądowoadministracyjnego przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i biorąc pod uwagę także uchybienia spowodowane nawet niewielkim niedbalstwem (por. postanowienie NSA z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt II GZ 562/13, opubl. w Lex nr 1437280). Jako uzasadnioną przyczynę niezawinionego uchybienia terminu do wniesienia skargi podniósł skarżący nieczytelność pieczątki na decyzji wskazującej adres organu (za pośrednictwem, którego należało wnieść skargę) oraz posiadaną wiedzę o poprzednim adresie siedziby organu. Sąd wskazuje, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący, zaprezentowaną argumentacją, uprawdopodobni brak swojej winy, w dołożeniu należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd oceniając należytą staranność powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, tj. sąd bada, czy strona była w stanie pokonać (usunąć) przeszkodę przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując zdrowiem lub życiem własnym bądź innych, lub nie narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1153/96, opubl. w Lex nr 45637). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. W ocenie Sądu, z dowodów przedstawionych przez stronę, jak i z prezentowanej przez nią argumentacji, nie wynikają okoliczności, które pozwalałyby uznać, że wystąpiły tego rodzaju, jak wyżej okoliczności świadczące o niezawinionym uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Właściwym źródłem informacji dla strony o sposobie wniesienia skargi, jest pouczenie w decyzji administracyjnej, zawierające m.in. adres siedziby organu do którego, należy kierować skargę. Sąd zauważa, że w zaskarżonej decyzji znajduje się prawidłowe pouczenie, z którego wyraźnie wynika sposób wniesienia skargi za pośrednictwem organu, który ma siedzibę przy: [...]. W takiej sytuacji, wyjaśnienia skarżącego o nieczytelnej pieczątce nagłówkowej organu odciśniętej na decyzji, nie mogą skutecznie świadczyć o braku winy strony w dochowaniu należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, ale o zawinionej przez stronę omyłce w zaadresowaniu skargi. Skarżący miał bowiem możliwość zweryfikowania adresu organu zapoznając się z pouczeniem znajdującym się w decyzji. Z wiedzy Sądu wynika, że zmiana siedziby organu miała miejsce na kilka lat wstecz przed dokonaniem przez skarżącego czynności wniesienia skargi. Jak przyjmuje się przy tym w judykaturze, nie spełnia przesłanki uprawdopodobnienia braku winy błędne zaadresowanie skargi, jeżeli strona została pouczona prawidłowo o sposobie i terminie wniesienia skargi (por. postanowienia NSA: z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 399/12, opubl. w Lex nr 1336531; z dnia 14 lipca 2014 r., sygn. akt II FZ 1046/14, opubl. w Lex nr 1486788; z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 1226/14, opubl. w Lex nr 1628656). Kierując się powyższym Sąd uznał, iż przedmiotowy wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia skargi było przez niego niezawinione. Dlatego Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.