II SA/Sz 513/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] r., Nr[...] , na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz.U. z 2008r., Nr 69 poz. 415 ze zm.) oraz art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - uznał M. M. za osobę bezrobotną z dniem [...]r.; - odmówił M. M. przyznania prawa do zasiłku. Organ I instancji ustalił, że M. M. w dniu rejestracji spełniał warunki do uznania za osobę bezrobotną, natomiast suma okresów, o których mowa w art. 71 ust. 1 i 2 powyższej ustawy przypadających w okresie [...] miesięcy poprzedzających dzień rejestracji, jest krótsza niż [...] dni i dlatego odmówiono prawa do zasiłku. M. M. w odwołaniu od tej decyzji wskazał, że zgodnie z art. 67 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z powodu braku zatrudnienia i dużego bezrobocia oczekuje od organów państwowych zapewnienia swojej rodzinie odpowiednich i godziwych warunków socjalnych do czasu uzyskania wieku emerytalnego (ma [...] lata a żona [...] lat). Wojewoda decyzją z dnia [...]r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a i d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz.U. z 2008r. Nr 69 poz.415 ze zm.) – po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że M. M. zgłosił się do urzędu pracy w dniu [...]r. i uzyskał status osoby bezrobotnej zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy – dalej zwaną ustawą. W dniu rejestracji przedłożył decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...]r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dokonanego w dniu [...]r. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy zakończył działalność od dnia [...]r. Ponadto z oświadczenia M. M. złożonego w urzędzie pracy wynika, że prowadząc działalność gospodarczą opłacał składki preferencyjne (zał. Nr [...] w aktach sprawy). W tych okolicznościach organ I instancji stosownie do art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a i d ustawy odmówił stronie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Powołany przepis stanowi, że prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania we właściwym powiatowym urzędzie pracy z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni : - był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy (pkt 2a), - opłacał składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę (pkt 2d). Minimalne wynagrodzenie za pracę w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji strony w urzędzie pracy wynosiło - w [...]r. – [...] zł a w [...]r. – [...] zł . W ocenie organu odwoławczego, fakt opłacania preferencyjnej składki na ubezpieczenie społeczne w okresie prowadzenia działalności gospodarczej oznacza, że odwołujący się nie opłacał składek od kwoty wynoszącej co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę, lecz korzystał z ulgi w tym okresie tj. z prawa do preferencyjnej podstawy wymiaru składki wynoszącej 30% minimalnego wynagrodzenia, określonej w art. 18a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009r., nr 205, poz. 1585 ze zm.), którego treść organ przytoczył. W tych okolicznościach organ odwoławczy uznał, że okres prowadzenia działalności gospodarczej przez M. M., za który odprowadzał składki na ubezpieczenie społeczne w niższej wysokości, nie podlega zaliczeniu do uprawnień zasiłkowych. Wojewoda ponadto wskazał, że Konstytucja RP istotnie zapewnia ochronę praw obywateli, również prawa do zabezpieczenia społecznego obywateli pozostających bez pracy nie z własnej woli i nie mających innych środków utrzymania. Jednak zgodnie z art. 67 ust. 2 Konstytucji RP zakres i formy takiego zabezpieczenia określa ustawa, w tym przypadku jest to ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Natomiast przepis art. 71 tej ustawy jest przepisem bezwzględnie obowiązującym i nie stwarza możliwości uznaniowego uprawnienia strony do zasiłku dla bezrobotnych. M. M. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podniósł, że nadal jest osobą bezrobotną i nie otrzymał od władzy wykonawczej żadnej pomocy materialnej, a jedynie wykładnię prawną, z którą się nie zgadza i powołał się na Konstytucję RP jako najważniejszy akt prawny obowiązujący w demokratycznym państwie. Wojewoda odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej P.p.s.a. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rzeczą Sądu administracyjnego jest zatem zbadanie legalności zaskarżonej decyzji, a więc wyjaśnienie czy akt ten zgodny jest z przepisami procedury administracyjnej oraz przepisami prawa materialnego administracyjnego mającego zastosowanie w sprawie. Z powyższego wynika wprost, że w toku tej kontroli sąd administracyjny nie bierze pod uwagę okoliczności pozaprawnych, a więc takich, które nie wynikają z przepisów mających zastosowanie w danej sprawie. Wymaga też podkreślenia, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. Sąd administracyjny orzeka w granicach (przedmiotowych i podmiotowych) danej sprawy. nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że Sąd ma obowiązek uwzględnić wszystkie istotne wady prawne decyzji, nawet jeśli nie zostały podniesione przez stronę w skardze. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie może być uwzględniona, ponieważ będąca jej przedmiotem decyzja ostateczna przyznająca skarżącemu status osoby bezrobotnej, ale odmawiająca prawa do zasiłku dla bezrobotnych prawa nie narusza. Analiza zebranego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego wskazuje, że organy orzekające w sprawie dysponowały dowodami niezbędnymi dla dokonania prawidłowych i istotnych, z punktu widzenia materialnej podstawy rozstrzygnięcia, ustaleń faktycznych, materiał ten prawidłowo oceniły i na jego podstawie bezbłędnie ustaliły stan faktyczny sprawy, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji organu odwoławczego. Również ocena prawna tego stanu faktycznego jest niewadliwa. Zgodnie z art. 71 ust. 1 i 2 pkt 2 lit. d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy "prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni bezrobotny opłacał składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, przy czym podstawą wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. Skarżący M. M. - jak wynika to z niekwestionowanych skarg ustaleń w zaskarżonej decyzji - zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu [...] r., 18 – miesięcy okres poprzedzający dzień rejestracji, który podlega ocenie z punktu widzenia wysokości zadeklarowanej podstawy odprowadzonych składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy sięga w jego przypadku od [...]r. W tym okresie, dokładnie w okresie od [...]r. do [...]r. skarżący prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą – "wykonywanie pozostałych robót budowlanych wykończeniowych" i w tym czasie opłacał preferencyjne składki na ubezpieczenie społeczne. Skarżący w tym okresie korzystał bowiem z ulgi tj. z prawa do preferencyjnej podstawy wymiaru składki wynoszącej 30% minimalnego wynagrodzenia określonej w art. 18a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009r. nr 205, poz. 1585 ze zm.). Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy uzależniając prawo do zasiłku dla bezrobotnych od wysokości podstawy wymiaru odprowadzanych składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy w przypadku osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą wprowadziła jednoznacznie brzmiące kryterium, wymagając - by podstawa odprowadzanych składek w 18 – miesięcznym okresie poprzedzającym dzień rejestracji wynosiła kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę i była odprowadzona w tej wysokości przez okres 365 dni. Z akt niniejszej sprawy wynika bezspornie, że skarżący w 18 – miesięcznym okresie poprzedzającym dzień rejestracji w urzędzie pracy nie spełnił wymaganego ustawą okresu odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy w oparciu o podstawę wynoszącą co najmniej kwotę minimalnego wynagrodzenia. W tym stanie rzeczy organy orzekające w sprawie nie miały podstaw prawnych do wydania rozstrzygnięcia innej treści. Należy przy tym podkreślić, że z Konstytucją RP, na którą powołuje się skarżący nie wynikają inne uregulowania prawne, w świetle których istniałaby możliwość przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych z pominięciem lub wbrew przepisom ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przeciwnie, zgodnie z art. 67 ust. 2 Konstytucji RP, który stanowi :"Obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa" wyraźnie odsyła do regulacji ustawowych w tym przedmiocie. Z powyższych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, należało orzec, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.