II SA/Sz 517/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę [...] (.[...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją, wydaną po rozpatrzeniu odwołania Z.S., Wojewoda, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 kpa oraz art. 51 ust. 1 pkt 2, ust. 7 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia (...(, umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wykonanych przez R.T., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę robót budowlanych związanych z wyburzeniem ścianek działowych wydzielających pomieszczenie wc i łazienki oraz oddzielających pokój dzienny od korytarza, zmianą funkcji pomieszczeń wc i łazienki oraz przebudową instalacji gazowej elektrycznej i wodnej w lokalu mieszkalnym nr 5 przy ul. (...( w Ś. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż w wyniku skargi Z.S. – właściciela lokalu nr 7, na powstałe w jego mieszkaniu szkody spowodowane robotami budowlanymi w znajdującym się poniżej lokalu nr 5, polegające na wyburzeniu ścianek działowych, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. dokonał w dniu 8 listopada 2006r. oględzin robót budowlanych wykonanych przez R.T. w lokalu mieszkalnym nr 5 przy ul. (...( w Ś. Stwierdzono wykonanie opisanych w decyzji robót budowlanych, bez wymaganego pozwolenia na budowę, w związku z czym organ I instancji postanowieniem z dnia (...(, na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie w/w robót budowlanych oraz nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz. Po stwierdzeniu wykonania przez R.T. w/w obowiązku tj. przedłożenia inwentaryzacji robót i ich oceny technicznej, wykonanej przez J.B., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. wydał w dniu (...( na podstawie art. 105 § 2 kpa, decyzję umarzającą postępowanie w sprawie w/w robót. W odwołaniu od powyższej decyzji Z.S. zarzucił, iż działania prowadzone przez PINB w Ś. w przedmiotowej sprawie są opieszałe i stronnicze. Podważył też rzetelność i uczciwość inwentaryzacji i ekspertyzy technicznej wykonanej przez J.B., dotyczącej pęknięć i rys na ścianach w mieszkaniu skarżącego, mających związek z przeprowadzonymi przez R.T. robotami budowlanymi, albowiem ekspertyza ta została sporządzona bez oględzin mieszkania nr 7. Odnosząc się do powyższych argumentów odwołania organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji stwierdził, że tryb postępowania przyjęty przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. w przedmiotowej sprawie jest zgodny z obowiązującymi przepisami. Wszczęcie postępowania z art. 50 prawa budowlanego ma na celu wydanie jednej z decyzji wskazanych w art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 tej ustawy. Taka decyzja jest instrumentem zapewnienia zgodności budowy z wymogami prawa. Inwestor dostarczył w wyznaczonym przez PINB w Ś. terminie inwentaryzację wykonanych robót budowlanych, wraz z oświadczeniem kierownika budowy J.B. (nr. upr. (...(), że przedmiotowe prace zostały wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami, zatem nie ma podstaw do wydania żadnej z decyzji wskazanych w art. 51 Prawa budowlanego. Za prawidłowość i zgodność z przepisami przedłożonej inwentaryzacji i oceny technicznej wykonanych robót budowlanych odpowiada osoba je sporządzająca, posiadająca prawo do pełnienia samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie. W tej sytuacji, organ prowadzący postępowanie jest zobowiązany wydać decyzję o umorzeniu postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości (art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Powyższą decyzję Z.S. zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się jej zmiany, nie wskazując wszakże jej zakresu. W uzasadnieniu skargi podał, iż w okresie lipiec – listopad 2006r. R.T. wykonał wskazane w zaskarżonej decyzji roboty budowlane. W ich efekcie, w mieszkaniu skarżącego, znajdującym się bezpośrednio nad remontowanym, zaczęły pojawiać się liczne pęknięcia ścian, sufitu, płytek w kuchni, łazience i w pokoju dziennym, jak również zaczęła zapadać się podłoga. W czasie trwania tego remontu skarżący kilka razy informował R.T. o negatywnych skutkach wykonywanych przez niego robót budowlanych w jego mieszkaniu. Zwrócił mu też uwagę, iż metoda polegająca na wyburzeniu ścian za pomocą młota, powoduje straszliwy hałas i drgania, czego efektem były spękania. Ponieważ nie dało to żadnego rezultatu, na początku września powiadomił PINB w Ś. o powstałym problemie. W odpowiedzi, "za karę" Inspektor M.M. rozpoczęła postępowanie administracyjne przeciwko skarżącemu, w sprawie wyburzenia ścianki, które zostało przeprowadzone przez poprzednich właścicieli tego lokalu, a które nie miało żadnego wpływu na sąsiednie lokale i nie spowodowało żadnych ubocznych skutków. Skarżący dalej podważa rzetelność i uczciwość ekspertyzy technicznej wykonanej przez J.B., który nie dokonując oględzin oraz żadnych badań w jego mieszkaniu, wykonał w/w ekspertyzę, aby zalegalizować samowolę budowlaną R.T. Ekspertyza ta stała się podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania wobec samowoli budowlanej dokonanej przez R.T. Zarówno R.T., który niezgodnie z obowiązującym prawem przeprowadził remont przy pomocy swoich kolegów z wojska (jest zawodowym żołnierzem), jak i inspektor M.M. – poprzez brak reakcji i bezczynność, naraziły skarżącego na poważne straty finansowe, które szacuje na ok. (...( zł. Skarżący podnosi też, iż zgłaszał do PINB wniosek o możliwość wykonania własnych ekspertyz oraz o możliwość skopiowania ekspertyzy Pana B. i wyznaczenia terminu, w którym biegły obejrzałby mieszkania jego i R.T. Niestety - te prośby skarżącego pozostały bez odpowiedzi. Pan T. powiedział mu, iż "sobie już wszystko ze wszystkimi pozałatwiał" i unika wszelkiej odpowiedzialności za szkody, które spowodował w mieszkaniu skarżącego. Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Jego zdaniem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne dokonują kontroli aktów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według wskazanego wyżej kryterium oraz w granicach rozstrzygania sądu, zakreślonych w art. 134 P.p.s.a. doprowadziła do uznania, że zarzuty skargi są uzasadnione. Przedłożenie przez sprawcę samowolnych robót budowlanych, o których mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, inwentaryzacji tych robót lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz, o których mowa w ust. 3 tego przepisu, nie upoważnia organu nadzoru do umorzenia postępowania w sprawie tych robót, jeśli postępowanie wykazało, że zostały wykonane roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Inwentaryzacja, której wykonanie nakazał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 50 ust. 3 Prawa budowlanego stanowi bowiem tylko dokumentację tych robót. Sama inwentaryzacja niczego zaś nie rozwiązuje i nie załatwia - ani w sensie faktycznym, ani prawnym - w zakresie samowolnego wykonania robót budowlanych, wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Z tego względu postępowanie wszczęte w przedmiocie samowoli wykonanych robót budowlanych nie staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa. Organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły dlaczego nie dopatrzyły się w sprawie konieczności wydania jednej z decyzji o których mówi art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, w tym przynajmniej wykonania czynności wskazanej w pkt 3 tego przepisu. Kwestia ta nie była przez organ nadzoru budowlanego w ogóle analizowana. Stanowi to naruszenie tego przepisu, jak również przepisów art. 8 i 9 kpa, mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Organ nie ustosunkował się również do zarzutów skarżącego, kwestionujących rzetelność przedstawionej przez sprawcę samowoli opinii technicznej p. B. W takim wypadku organ zobowiązany był sprawdzić rzetelność tej opinii, a nie poprzestać na konstatacji, iż osoba ta posiada prawo do pełnienia samodzielnych funkcji w budownictwie i uchylić się od oceny prawnej wykonanych przez sprawcę samowoli robót, jak i oceny przedłożonej przez niego opinii. Tym bardziej, że skarżący domagał się sporządzenia opinii przez inną osobę. Nieuwzględnienie w postępowaniu wniosków skarżącego w tym zakresie wskazuje na naruszenie przez organ art. 7 i 77 § 1 kpa, co w tym wypadku również mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie stwierdzić należało, iż wniesiona skarga zawiera uzasadnione podstawy. Zaskarżona decyzja wydana została bowiem z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów prawa oraz art. 105 § 1 kpa, co z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. stanowi podstawę do jej uchylenia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy zobowiązany będzie do usunięcia wyżej wskazanych uchybień, a w szczególności wskazania sposobu doprowadzenia wykonanych samowolnie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Należy też mieć na uwadze, że zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W związku z treścią skargi wskazać należy, iż organy nadzoru budowlanego nie prowadzą postępowania w zakresie odpowiedzialności odszkodowawczej wykonawcy niezgodnych z prawem robót budowlanych. Orzeczenie w pkt II oparto na art. 152 p.p.s.a. zaś o kosztach na podstawie art. 200 p.p.s.a.