II SA/Sz 517/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2015 r. sprawy ze skargi B. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia grzywny w celu przymuszenia I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata M. C. kwotę [...] ([...]) złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., po rozpatrzeniu wniosku B.M., z dnia [...], o umorzenie nałożonej postanowieniem z dnia [...] znak: [...] grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki murowanej wiaty zlokalizowanej przy ul. [...] w S., postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 125 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.), odmówił umorzenia ww. grzywny. B.M. złożyła zażalenie na ww. postanowienie nie zgadzając się z treścią jego uzasadnienia. Jej zdaniem nie ustalono prawidłowo stanu faktycznego. Skarżąca nie zgodziła się z zapisem, iż "nie rozebrano natomiast dwóch ścian zewnętrznych o wysokości 2,08 m usytuowanych bezpośrednio przy granicy działki." W protokole z oględzin, jej zdaniem, nie ma ww. zapisu za to istnieje oświadczenie, iż "ściany stanowią ogrodzenie między posesjami przy ul. [...] i ul. [...]", które jest zgodne ze stanem faktycznym, gdyż jak wyjaśniła "mur ogrodzeniowy powstał przy trójstronnym porozumieniu sąsiadów w/w działek i ja jako strona nie mogę decydować o jego rozbiórce zważywszy że został wymurowany nie łamiąc przepisów prawa budowlanego i można było go wykonać bez ingerencji jednostek administracyjnych." Skarżąca wskazała, że dokonano już rozbiórki konstrukcji i pokrycia dachu wiaty oraz rozbiórki dwóch ścian do wysokości 2,08 m, zatem skoro wiata już nie istnieje, postępowanie winno zostać zakończone. Ponadto B.M wniosła o wyjaśnienie powodu otrzymania zaskarżonego postanowienia w terminie 37 dni, oraz powodu braku zajęcia stanowiska na pismo z dnia [...] i pisma z dnia [...], do którego załączono komplet dokumentów dotyczących legalizacji wiaty. W dniu [...] B.M. przedłożyła dwa oświadczenia sąsiadów z dnia [...] – B. i G. M. oraz J.G., o jednakowej treści: "oświadczam, że mur ogrodzeniowy z bloczków gazobetonowych grub. 18 cm i wys. 2,08 m oddzielający działki nr [...] został postawiony w miejscu starego skorodowanego ogrodzenia za trójstronnym porozumieniem sąsiedzkim jakiś czas przed wykonaniem wiaty w narożniku działki nr [...] wspartej na tym ogrodzeniu." Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. postanowieniem z dnia [...], nr [...], wydanym na podstawie art. 125 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po rozpatrzeniu zażalenia B.M. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...] nakazał B.M. rozbiórkę murowanej wiaty o powierzchni ok. 21 m2 zlokalizowanej na nieruchomości przy ul. [...] w S., następnie utrzymaną w mocy przez organ odwoławczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie prawomocnym wyrokiem z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 354/12, skargę na powyższą decyzję oddalił i stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy oraz prawidłowo dokonały jego oceny prawnej. Ponieważ określony w decyzji obowiązek nie został wykonany organ powiatowy, po uprzednim wezwaniu inwestora do jego wykonania upomnieniem z dnia [...], postanowieniem z dnia [...], nałożył na B.M. grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy powyższe postanowienie. Na skutek wniosku B.M. z dnia [...] o umorzenie nałożonej grzywny wobec wykonania obowiązku rozbiórki murowanej wiaty na ww. nieruchomości, organ powiatowy przeprowadził w dniu [...] oględziny tej nieruchomości. Z dokonanych podczas oględzin ustaleń wynika, że dokonano rozbiórki: konstrukcji dachu wraz z jego pokryciem, podciągu żelbetowego, który stanowił element konstrukcyjny oparcia rozebranego dachu wiaty oraz ścian zewnętrznych wiaty do wysokości 2,08 m. Według złożonego do protokołu oględzin oświadczenia, uczestniczącego w kontroli pełnomocnika strony, pozostałe ściany zewnętrzne o wysokości 2,08 m "stanowią ogrodzenie między posesjami działek przy ul. [...] i ul. [...]." Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., zgodnie z art. 125 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji "w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego. Na postanowienie o odmowie umorzenia grzywny służy zażalenie". W ocenie organu, stwierdzenie wykonania obowiązku rozbiórki przedmiotowej wiaty będzie możliwe dopiero po dokonaniu rozbiórki wszystkich jej elementów, czyli doprowadzeniu do takiego stanu, jaki istniał przed wzniesieniem wiaty. Jedynie wykonanie w całości obowiązku kończy egzekucję i umożliwia zastosowanie art. 125 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W oparciu o akta sprawy organ wyjaśnił, iż w rozpatrywanym przypadku, nakaz rozbiórki dotyczy murowanej wiaty zlokalizowanej na nieruchomości przy ul. [...] w S., o wymiarach ok. 21 m2, której dwie ściany murowane wybudowano na istniejącej podmurówce, pozostałej po rozebraniu ogrodzenia z siatki, wraz z wieńcem żelbetowym, krytej dachem dwuspadowym konstrukcji drewnianej, krytym płytami falistymi o wysokości kalenicy 3,0 m". Zdaniem organu odwoławczego, bezspornym jest ustalony przez organ powiatowy stan faktyczny zaprotokołowany w dniu [...], iż zobowiązana B.M. dokonała rozbiórki konstrukcji dachu wiaty, jego pokrycia, wieńców żelbetowych oraz jej ścian do wysokości 2,08 m. Jednak dwie ściany tej wiaty o wysokości 2,08 m, które wybudowane zostały na istniejącej po ogrodzeniu podmurówce, nadal istnieją. Zatem, w ocenie organu odwoławczego, skoro po ww. obiekcie pozostały jakieś jego części, to oznacza to, niezależnie od funkcji jaką mogłyby one pełnić obecnie - np. funkcję ogrodzenia, jak to podnosi skarżąca także w zażaleniu - wniosek o rozebraniu wiaty byłby przedwczesny i nieuzasadniony. Według organu, stwierdzenie wykonania decyzji z dnia [...], będzie możliwe po wykonaniu rozbiórki wybudowanych ścian powyżej istniejącej podmurówki, co słusznie wskazał organ powiatowy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ponadto Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wyjaśnił, iż załączone do akt sprawy oświadczenia o rzekomym istnieniu muru ogrodzeniowego z bloczków gazobetonowych o wysokości 2,08 m na granicy działek nr [...], w miejscu starego skorodowanego ogrodzenia "jakiś czas" przed wykonaniem wiaty w narożniku działki nr [...], za trójstronnym porozumieniem sąsiedzkim, dotyczą postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną nakazującą rozbiórkę i nie podlegają rozpatrzeniu w postępowaniu egzekucyjnym zmierzającym do wyegzekwowania od zobowiązanej nakazu rozbiórki. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez B.M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Zdaniem skarżącej, od samego początku postępowania administracyjnego wszystkie organy działają na jej szkodę, nie uwzględniając przedstawianych przez nią argumentów, w tym także dotyczących "murów ogrodzeniowych". W tym stanie rzeczy, skarżąca wniosła o przyznanie jej odszkodowania za rozbiórkę muru ogrodzeniowego w wysokości [...] zł oraz zadośćuczynienia za niedogodności i bałagan na posesji przez 4 lata postępowania w kwocie [...] zł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest wyłącznie zbadanie zgodności zaskarżonego postanowienia z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego postanowienia. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 125 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.), który stanowi podstawę umorzenia nałożonej grzywny w celu skłonienia zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się, w tym przypadku rozbiórki wiaty. Dla umorzenia grzywny istotne jest ustalenie, czy obowiązek wynikający z decyzji o rozbiórce został w całości wykonany. Obowiązek rozbiórki dotyczył wiaty, przy czym w decyzji ostatecznej z dnia [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. sprecyzował, iż nakaz rozbiórki dotyczy wiaty, tj. ścian wybudowanych powyżej istniejącej podmurówki ogrodzenia oraz elementów zadaszenia. Fakt niedokonania rozbiórki ścian wiaty został potwierdzony w toku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] – nadal miały wysokość powyżej 2 metrów, a więc nie obejmowały tylko istniejącej wcześniej podmurówki, pozostałej po rozebraniu ogrodzenia z siatki, ale także nadbudowane na niej ściany z bloczków gazobetonowych. W ocenie sądu, stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym, organy nie mogły pozytywnie rozpatrzyć wniosku skarżącej o umorzenie grzywny w celu przymuszenia, tylko bowiem wykonanie obowiązku w całości kończy egzekucję i pozwala na zastosowanie art. 125 § 1 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji. Dodać należy, że skarżąca zgłosiła wykonanie obowiązku w całości dopiero w dniu [...], co zaskutkowało wydaniem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. postanowienia z dnia [...] umarzającego grzywnę nałożoną w celu przymuszenia. Wyjaśnić także należy, że sąd administracyjny nie posiada kompetencji do przyznawania odszkodowania i zadośćuczynienia, stąd wnioski skargi w tym zakresie nie mogły być przedmiotem rozpoznania. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił. O kosztach postępowania sąd orzekł w oparciu o przepis art. 250 p.p.s.a w związku z § 18 ust.1 pkt 1 lit.c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).