II SA/Sz 518/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 września 2013 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata M. L.-C. kwotę [...] złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta , działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 z późn. zm.), cofnął wydane w dniu [...] B. C. uprawnienia do kierowania pojazdami - prawo jazdy kat. B nr [...] z uwagi na przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami stwierdzone orzeczeniem lekarskim. W odwołaniu od ww. decyzji B. C. wskazał, iż nie jest świadomy powodów, dla których lekarz przeprowadzający badania lekarskie stwierdził takie przeciwwskazania. Zdaniem odwołującego o negatywnym orzeczeniu lekarskim zadecydowały badania psychologiczne, a ponadto nie był on powiadomiony o możliwości odwołania się od powyższego orzeczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] r. nr [...], utrzymało w mocy kwestionowaną decyzję Starosty. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit.a ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W aktach sprawy znajduje się orzeczenie lekarskie Nr [...] z dnia [...] r. stwierdzające w stosunku do odwołującego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest prawo jazdy. Ponadto pismem z dnia [...] r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy powiadomił Starostwo, iż B. C. nie odwołał się od powyższego orzeczenia lekarskiego. Jednocześnie, Kolegium wskazało, że przedmiotowe orzeczenie zawiera pouczenie o możliwości odwołania się w terminie 14 dni od jego otrzymania. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem uprawnionego lekarza, który wydał orzeczenie. Z tych też względów Kolegium stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zarzuty odwołującego są bezzasadne. Pismem z dnia [...] r. B. C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. decyzję Kolegium (uzupełnioną pismami z dnia [...] i [...] r.), zarzucając jej naruszenie przepisów prawa poprzez niedoręczenie mu orzeczenia lekarskiego, co w konsekwencji spowodowało, że skarżący nie mógł się odwołać od decyzji Starosty . W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, dlatego w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że decyzja ta narusza przepisy prawa, co w konsekwencji powoduje jej uchylenie. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 103 ust. 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. 2011. 30. 151 ze zm.). Stosownie do treści przepisu ww. artykułu starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Tryb postępowania w przedmiocie wydania ww. orzeczenia przez lekarza orzecznika regulują przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2013 r. nr 133). Zgodnie z § 10 ust. 1 cyt. rozporządzenia, uprawniony lekarz na podstawie badań lekarskich wydaje orzeczenie lekarskie stwierdzające brak lub istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Uprawniony lekarz wystawia orzeczenie lekarskie z kopią, przy czym oryginał orzeczenia otrzymuje osoba badana, zaś kopię orzeczenia dołącza do dokumentacji medycznej, o której mowa w § 17 ust. 1 (§ 11 ust. 1). Stosownie do § 12 ust. 1 cyt. rozporządzenia, osoba badana lub podmiot kierujący na badania może w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia wnieść odwołanie od jego treści wraz z uzasadnieniem. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem uprawnionego lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, do podmiotu odwoławczego, którym jest wojewódzki ośrodek medycyny pracy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania badanego, z zastrzeżeniem ust. 3. Orzeczenie lekarskie uprawnionego lekarza podmiotu odwoławczego jest ostateczne (§ 13 ust. 2 rozporządzenia). W rozpatrywanej sprawie, jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, skarżący nie wyczerpał wyżej opisanej procedury, bowiem nie złożył odwołania od ww. orzeczenia lekarskiego. Jednak, zdaniem skarżącego, nie wiedział on, że takie uprawnienie mu przysługuje, bowiem nie doręczono mu przedmiotowego orzeczenia. Z kolei, organ drugiej instancji, zarówno na etapie postępowania odwoławczego, jaki w postępowaniu sądowym, wskazywał, że skarżący przedmiotowe orzeczenie lekarskie otrzymał. Dowodem świadczącym powyższe jest dołączona do akt sprawy kopia ww. orzeczenia z podpisem i adnotacją "otrzymałem" pracownika aresztu śledczego, w którym przebywa skarżący (k. 17 akt sądowych). Tym samym, zdaniem Kolegium, przedmiotowe orzeczenie, zostało doręczone skutecznie skarżącemu, a w wyniku braku złożenia od niego odwołania, stało się ostateczne. W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że organ drugiej instancji przedwcześnie uznał, że przedmiotowe orzeczenie zostało doręczone skarżącemu skutecznie w dniu, kiedy wpłynęło ono do aresztu. Brak bowiem dowodu na to, że otrzymał je do rąk własnych lub że zaznajomiono go z jego treścią. Rzeczą organu było zatem ustalenie faktycznej daty doręczenia skarżącemu ww. orzeczenia i w tym celu należało przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i co najmniej zwrócić się do administracji zakładu karnego o wyjaśnienie okoliczności i daty doręczenia pisma skarżącemu. Wskazać w tym miejscu należy, że w przypadku osób osadzonych stosuje się zasady postępowania z korespondencją określone w rozdziale 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 października 2012 r. "w sprawie czynności administracyjnych związanych z wykonywaniem tymczasowego aresztowania oraz kar i środków przymusu skutkujących pozbawienie wolności oraz dokumentowania tych czynności". Z § 109 ust. 1 cytowanego rozporządzenia wynika, iż adresowaną do osadzonego przesyłkę z korespondencją urzędową z dołączonym potwierdzeniem odbioru doręcza się adresatowi za pokwitowaniem na tym potwierdzeniu. Sekretariat jednostki penitencjarnej odnotowuje na potwierdzeniu odbioru numer przesyłki poleconej, jaki nadano przesłanej przesyłce. Na potwierdzeniu odbioru korespondencji osadzony wpisuje datę i potwierdza odbiór pisma czytelnym podpisem zawierającym imię i nazwisko, a doręczający wypełnia odpowiednio potwierdzenie odbioru (ust. 2). Następnie potwierdzenie odbioru przekazuje się placówce pocztowej albo oddaje pracownikowi placówki pocztowej lub innej osobie uprawnionej do doręczania przesyłek nie później niż trzeciego dnia roboczego od daty wpływu korespondencji. Potwierdzenia ewidencjonuje sekretariat jednostki penitencjarnej (ust. 3). Przesyłkę z korespondencją urzędową przesłaną jako przesyłka polecona bez potwierdzenia odbioru doręcza się adresatowi za pokwitowaniem w rejestrze korespondencji (ust. 4). Treść adresowanej do jednostki penitencjarnej korespondencji urzędowej, z której wynika, że osadzony powinien się z nią zaznajomić, podaje się do wiadomości zainteresowanemu. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio, z tym że adnotacji dokonuje się na korespondencji, a podający do wiadomości treść korespondencji wpisuje datę zaznajomienia osadzonego z jego treścią i potwierdza swym podpisem sposób zaznajomienia (ust. 5). Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 103 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o kierujących pojazdami w zw. z § 10-13 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz art. 7 i 77 kpa poprzez odstąpienie od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w przedmiocie ustalenia, czy i jakiej dacie orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie po stronie skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem zostało doręczone zainteresowanemu zgodnie z § 109 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie czynności administracyjnych związanych z wykonywaniem tymczasowego aresztowania oraz kar i środków przymusu skutkujących pozbawienie wolności oraz dokumentowania tych czynności. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu Kolegium wyjaśni faktyczną datę otrzymania orzeczenia lekarskiego przez skarżącego w sposób wskazany powyżej. Powyższe ustalenia są bowiem niezbędne do stwierdzenia, że przedmiotowe orzeczenia lekarskie ma charakter ostateczny i może stanowić podstawę wydania decyzji o istnieniu u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Mając na względzie powyższe, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję jako nieodpowiadającą prawu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w punkcie 1 sentencji wyroku. W przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.