II SA/Sz 52/11

WyrokWSA w Szczecinie2011-04-13

Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił datę deportacji skarżącego, uwzględniając sprzeczne dowody i wyjaśnienia strony, przy rozpatrywaniu wniosku o zmianę ostatecznej decyzji przyznającej uprawnienia kombatanckie na podstawie art. 155 KPA?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji naruszył przepisy postępowania, w szczególności zasady dotyczące ustalania stanu faktycznego i oceny dowodów (art. 7, 77 § 1, 80 KPA), poprzez nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego. Organ nie uwzględnił w sposób należyty sprzecznych danych zawartych w życiorysach skarżącego sporządzonych tego samego dnia, a także nie ocenił w sposób przekonujący przedłożonych przez stronę dokumentów potwierdzających inną datę deportacji. W konsekwencji, organ wydał decyzję, której uzasadnienie było dowolne i niepełne, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący I.B. ubiegał się o zmianę decyzji przyznającej mu uprawnienia kombatanckie, domagając się skorygowania daty deportacji do ZSRR. Organ początkowo przyznał uprawnienia z tytułu deportacji w określonym okresie, a następnie, po wniosku skarżącego, zmienił decyzję rozszerzając okres deportacji. Jednakże, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ utrzymał w mocy decyzję, uznając, że deportacja nastąpiła w dacie wskazanej pierwotnie, mimo przedłożenia przez skarżącego dokumentów wskazujących na inną datę. Skarżący zarzucił organowi nierzetelną ocenę dowodów i sprzeczności w jego własnych dokumentach.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [... r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji o przyznaniu uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego I. B. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...], na podstawie art. 21 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) przyznał I.B. uprawnienia kombatanckie z tytułu deportacji do [...] określając jej okres na [...] miesiąc. Pismem z dnia [...] I.B. zwrócił się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z prośbą o skorygowanie w legitymacji - zaświadczeniu o uprawnieniach kombatanckich - okresów zaliczanych do uprawnień. I.B. oświadczył, że został deportowany z rodziną z miejsca zamieszkania, tj. obwodu [...] na zesłanie do [...] w [...], w wieku [...] lat. Powrót do Polski nastąpił w [...] w drodze repatriacji. Tym samym do Polski z [...] nie mógł wrócić przez ponad [...] lat. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...], działając w oparciu o art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodek postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b i art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, zmienił własną decyzję z dnia [...] o przyznaniu uprawnień kombatanckich w ten sposób, że rozszerzył przyznane uprawnienia kombatanckie i stwierdził, że I.B. posiada uprawnienia kombatanckie z tytułu deportacji do [...] w okresie od [...]tj. w wymiarze [...] lat. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na zasadę trwałości decyzji ostatecznych i warunki zastosowania art. 155 kpa jednocześnie podając, że z życiorysu wnioskodawcy wynika, że został on zesłany wraz z rodziną do [...] w [...] Przedstawione przez stronę zaświadczenie o rehabilitacji potwierdza, że I.B. aż do [...] znajdował się w specjalnym rejestrze w organach [...], a zatem należy uznać za udowodnione, że do tego czasu podlegał represjom jako osoba przebywająca przymusowo na deportacji. Wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy I.B. zwrócił uwagę, że w dołączonym zaświadczeniu o rehabilitacji wystawionym przez Prokuraturę Generalną Republiki [...] zapisano, że "Obywatel B.I. (...) został z przyczyn narodowościowych bezprawnie przesiedlony w wieku [...] lat razem z rodzicami w porządku administracyjnym w [...] r." Według skarżącego, właśnie w tym roku jego rodzina była deportowana do [...]. W związku z powyższym I.B. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie dotyczącym okresu zaliczonego do uprawnień ustawowych. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia[...], powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa, po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]r. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że strona nie wskazała, aby w sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające zmianę decyzji z [...]. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy I.B. podał, że na deportacji przebywał od [...] r. Jednak w kwestionariuszu osoby ubiegającej się o uprawnienia kombatanckie oraz dołączonym do niego życiorysie I.B. wyraźnie wskazał, że został wywieziony wraz z rodziną do [...] w [...]. Również Zarząd Główny [...] Związku Sybiraków uznał za udowodnioną okoliczność pobytu strony na deportacji od [...]. W związku z powyższym brak jest podstaw do twierdzenia, że I.B. przebywał na deportacji od [...] r. I.B. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Zdaniem skarżącego, Kierownik Urzędu wydają decyzję, w której uznał jego pobyt na deportacji od [...] r., nie uwzględnił przedłkadanej dokumentacji. Do skargi I.B. dołączył legitymację [...] Związku Sybiraków i zaświadczenie o rehabilitacji ojca z [...] r. W odpowiedzi na skargą Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Dnia [...] wpłynęło do Biura Podawczego Sądu pismo procesowe, w którym I.B. podał, że przygotowując wniosek do Urzędu do Spraw Kombatantów, pomagała mu Prezes Związku Sybiraków S.M. wraz z Panią K. Ta ostatnia sama wypełniła drugą stronę kwestionariusza. Jak wyjaśnił skarżący, przy jego podpisywaniu nie zwrócił uwagi, że drugi egzemplarz w pkt 14 został przez Panią K. zmieniony (zamiast [...] wpisała[...] r.). Skarżący zaakcentował, że nie mógł pomylić się w dacie deportacji rodziny, ponieważ była ona w jego życiu bardzo ciężkim przeżyciem. Pamięta także rozmowę pomiędzy Panią M. i K., że masowa deportacji miała miejsce w roku [...]. Wówczas nie przydał temu znaczenia, ponieważ rozmowa była prowadzona pomiędzy oboma Paniami. I.B. wskazał, że działał w zaufaniu do obu tych Pań, tym bardziej, że jest osobą słabo widzącą. Zaznaczył, że z zaświadczenia archiwalnego z pieczęcią wynika, że jego rodzina była represjonowana właśnie w [...] r. Na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2011 r. I.B. podtrzymał skargę i wyjaśnienia zawarte w opisanym wyżej piśmie procesowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem doprowadziła Sąd do uznania, że skarga jest uzasadniona, bowiem w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem sporu jaki wyłonił się pomiędzy stronami stało się ustalenie okresu represji jakimi podlegał I.B. przebywają na przymusowej deportacji w [...]. Spełnienie przez skarżącego przesłanek wynikających z art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) do przyznania mu uprawnień kombatanckich z tytułu deportacji nie jest w sprawie kwestionowane. Organ nie uwzględnił jednak w pełni oczekiwania skarżącego aby uznać, w trybie zmiany ostatecznej decyzji z dnia [...] przeprowadzanej w oparciu o art. 155 kpa, iż jego deportacja do [...] nastąpiła nie w lutym [...] lecz w roku [...]. Jako argument przemawiający za odmową przyjęcia, że deportacja skarżącego nastąpiła w [...] organ podał, iż w wypełnionym przez I.B. życiorysie z dnia [...] podał on, że zesłanie go wraz z mamą i rodzeństwem do [...] na wieś [...] nastąpiło w [...]. Taką samą datę podano na [...] stronie kwestionariusza osoby ubiegającej się o przyznanie uprawnień kombatanckich z dnia [...] r. Tymczasem skarżący, powołując się na zaświadczenie archiwalne z dnia [...] wskazuje, że jego wywiezienie (deportacja) miała miejsce w [...] r. Oceniając zaprezentowane przez organ stanowisko w sprawie Sąd stwierdził, że jest ono co najmniej przedwczesne, bowiem nie odnosi się ono w sposób należyty do istotnych okoliczności sprawy, w tym do znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że organ jakby nie dostrzegał, że w aktach znajdują się dwa życiorysy skarżącego noszące tą samą datę ich sporządzenia [...] – jeden na karcie nr [...], drugi na karcie [...]. W życiorysach tych podane zostały sprzeczne ze sobą informację właśnie w części dotyczącej wskazania okresu wywiezienia do [...]. W życiorysie znajdującym się na karcie [...] pada stwierdzenie, że "W [...] r. mamę za mną ([...] lat), bratem R. ([...] lata) i siostrą D. ([...] miesięcy) jako Polacy zesłali do K. na wieś [...] (obecnie miasto [...])". Natomiast w treści życiorysu oznaczonego w akta jako karta nr [...] napisano, że "W [...]. mamę za mną, bratem R. i siostrą D., jako Polacy zesłali do [...] na wieś [...]". Oba te życiorysy znajdowały się w posiadaniu organu już przed wydaniem pierwszej decyzji z dnia [...]. Po drugie skarżący zwracając się o ponowne zweryfikowanie okresu deportacji przedłożył dowody i to w postaci dokumentów, które nie zostały przez organ w jakikolwiek sposób ocenione. Według tłumaczenia dołączonej kserokopii "Zaświadczenia archiwalnego" z dnia [...]r. sporządzonego w języku rosyjskim przez Prokuraturę [...] Centrum Prawnej Statystyki i Informacji przy Prokuraturze Obwodu [...] "B.I., syn F., urodzony w [...] roku w Obwodzie [...], przybył do Rejonu [...] Obwodu [...] w [...] roku". Z przetłumaczonego z języka [...] o oryginału "Zaświadczenia o rehabilitacji" wystawionego przez Prokuraturę Generalną Republiki [...], Prokuraturę Obwodu [...] z dnia [...] wynika, że "B.I., s. F., rok urodzenia [...], wieś K., obwód K., został z przyczyn narodowościowych bezprawnie przesiedlony w wieku [...] lat, razem z rodzicami, w porządku administracyjnym w [...] roku." Pomimo przedłożenia przez skarżącego ww. dokumentów oraz składanych wyjaśnień w toku postępowania, przy jednoczesnej sprzeczności dat podanych w życiorysach I.B. napisanych tego samego dnia i daty podanej w kwestionariuszu, Kierownik Urzędu przyjął, że datą deportacji był [...] r. Jednocześnie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie wskazał przyczyn z powodu których odmówił wiarygodności dołączonym przez skarżącego dowodom w postaci dokumentów i podtrzymywanym przez niego wyjaśnieniom o dacie deportacji w roku [...]. Zaprezentowane w zaskarżonej decyzji stanowisko nie odnosi się w należyty sposób do najistotniejszych w sprawie okoliczności i materiału dowodowego, czyniąc je niepełnym i tym samym nieprzekonującym. Uchybienia organu zasadnym czynią postawienie zaskarżonej decyzji zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych ponownie rozpoznając sprawę winien te uchybienia wyeliminować i wydać rozstrzygnięcie, którego uzasadnienie nie będzie raziło dowolnością wynikającą z wybiórczej oceny dowodów. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w pkt I wyroku. Rozstrzygniecie o kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi w wys. 100 zł oraz koszty dojazdu skarżącego do Sądu ([...] zł) wydano w oparciu o art. 200 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło