II SA/Sz 520/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szydłowski Protokolant starszy inspektor sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Szczecinku na uchwałę Rady Gminy Szczecinek z dnia 6 grudnia 2024 r. Nr XI/92/2024 w przedmiocie wysokości diet przysługujących radnym Gminy Szczecinek p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie sądowe Prokurator Rejonowy w Szczecinku, dalej jako "skarżący", wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, ze skargą na uchwałę Rady Gminy Szczecinek, z dnia 6 grudnia 2024 r., nr XI/92/2024. Zaskarżonej uchwale zarzucił istotne naruszenie prawa - art. 4 ust. 1 i art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000 roku o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych ( Dz. U. z 2019 r. poz. 1461 ), dalej jako " u.o.a.n.", poprzez zawarcie w § 7 uchwały postanowienia, iż uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego z mocą obowiązującą od 01 stycznia 2025 r., które to sformułowanie jest wewnętrznie sprzeczne, Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności § 7 zaskarżonej uchwały, w zakresie określenia "z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2025 r." W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 6 grudnia 2024 roku Rada Gminy Szczecinek podjęła uchwalę nr XI/92/2024 w sprawie wysokości diet przysługujących radnym Gminy Szczecinek. Przedmiotowa uchwała została ogłoszono w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego w dniu 12 grudnia 2024 roku ( Dz. Urz. Woj. Zach, z 2024 r. poz. 6172 ) i nie była przedmiotem rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Zachodniopomorskiego, ani orzeczenia sądu administracyjnego. W § 7 uchwały wskazano, iż uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2025 roku. Powyższa uchwała stanowi akt prawa miejscowego w rozumieniu art. 40 ustawy z dnia 08 marca 1990 roku o samorządzie gminnym. Adresaci uchwały określeni zostali w sposób generalny. Uchwała reguluje sytuacje powtarzające się, nie zaś jednorazowe. Tym samym ustalenie w treści uchwały regulacji sprzecznych z prawem, skutkować musi stwierdzeniem ich nieważności. Zaś według art. 13 pkt 2 u.o.a.n., akty prawa miejscowego stanowiące przez organ gminy ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym. W treści przepisu art. 4 ust. 1 u.o.a.n. ustawodawca wyraźnie postanowił, iż akty normatywne zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych, wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że akt normatywny określa termin dłuższy. Zgodnie z dyspozycją art. 4 ust. 2 u.o.a.n. w uzasadnionych przypadkach akty normatywne, mogą wchodzić w życie w terminie krótszym niż czternaście dni, a jeżeli ważny interes państwa wymaga natychmiastowego wejścia w życie aktu normatywnego i zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie, dniem wejścia w życie może być dzień ogłoszenia tego aktu w dzienniku urzędowym. Zgodnie zaś z art. 5 u.o.a.n. przepisy art. 4 nie wyłączają możliwości nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie. Powyższe nie zmienia jednak faktu, iż data wejścia w życie aktu prawa miejscowego nie może budzić wątpliwości, ani wprowadzać w błąd. Analiza treści skarżonej uchwały prowadzi do wniosku, że jest ona sprzeczna z prawem, albowiem zawiera istotne rozbieżności pomiędzy postanowieniem, iż akt wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia oraz oznaczoną datą dzienną 1 stycznia 2025 roku. Takie określenie dat wejścia w życie jest wadliwe. Niniejsze sformułowanie oznacza, iż można mieć wątpliwości, czy uchwała weszła w życie po upływie 14 dni od daty jej ogłoszenia, czyli z dniem 26 grudnia 2024 roku, czy też z dniem 1 stycznia 2025 roku. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Szczecinek, dalej jako "organ", wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego oraz o orzeczenie kosztach postępowania według norm przepisanych. Organ potwierdził, iż uchwała o kwestionowanej przez skarżącego treści została podjęta wskazał jednak, że już 12 grudnia 2024 r. Wojewoda Zachodniopomorski wszczął postępowanie nadzorcze, wskazując właśnie na dublowanie terminów w § 7 i sygnalizując możliwość naruszenia zasad techniki legislacyjnej. W odpowiedzi na te zastrzeżenia Rada zebrała się ponownie 20 grudnia 2024 r. i przyjęła uchwałę XII/101/2024. Nowy akt powtarzał dotychczasową siatkę procentową i regulacje o potrąceniach, ale w § 7 określił tylko jeden termin: publikację w dzienniku urzędowym z wejściem w życie 1 stycznia 2025 r. Jednocześnie w § 5 uchylono wcześniejszą uchwałę XI/92/2024 oraz jeszcze starszą z 2020 r., porządkując stan prawny. Informacja w tym zakresie została przekazana skarżącemu, który pomimo tego wystąpił ze skargą na uchyloną uchwałę do sądu. W piśmie z 29 lipca 2025 r. skarżący podniósł, że w jego ocenie skarga nie jest bezprzedmiotowa, ponieważ zaskarżona uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego w dniu 12 grudnia 2024 r., co powoduje, że pierwszym dniem jej obowiązywania, przy przyjęciu, że datę tę określa pierwszy wskazany w § 7 termin, był 27 grudnia 2024 r. Kolejna podjęta uchwała zaczęła obowiązywać w dniu 1 stycznia 2025 r., co powoduje, że postępowanie zainicjowane skargą nie jest bezprzedmiotowe. Skarżący wskazał także na to, że – w jego ocenie, odpowiedź na skargę powinna zostać podpisana przez Radę Gminy Szczecinek, a nie przez Wójta Gminy Szczecinek. Obecny na rozprawie w dniu 4 grudnia 2025 r. Prokurator Prokuratury Regionalnej podtrzymał skargę i stanowisko zawarte w piśmie z 29 lipca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem skargi uczyniono uchwałę Rady Gminy Szczecinek z 6 grudnia 2024 r., która została następnie uchylona. Kwestią sporną pozostaje, czy uchylenie uchwały spowodowało skutek w postaci bezprzedmiotowości postępowania. Na wstępie należy wyjaśnić, że istotą kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne jest ocena legalności zaskarżonych aktów i czynności według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty ich podjęcia. Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 14 września 1994 r. (W 5/94, OTK 1994, cz. II, poz. 44) przyjął, że zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwala może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej podjęcie. W uchwale zaś z 14 lutego 1994 r. (K 10/93, OTK 1994, cz. I, poz. 7) Trybunał stanął na stanowisku, że "przepis obowiązuje w danym systemie prawa, jeśli można go zastosować do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości". Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje daleko bardziej idące skutki aniżeli jej uchylenie. W pierwszym wypadku utrata mocy obowiązującej następuje ex tunc (od początku), natomiast w wypadku drugim utrata mocy obowiązującej następuje od dnia uchylenia aktu. Ma to istotne znaczenie z punktu widzenia skutków jakie uchwała wywołała bądź mogła wywołać w sferze praw i obowiązków podmiotów będących jej adresatem. W rozpoznawanej sprawie chronologia podejmowania kolejnych uchwał o tym samym przedmiocie jest następująca: zaskarżona uchwała została podjęta w dniu 6 grudnia 2025 r. i opublikowano ją w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego w dniu 12 grudnia 2024 r. Kolejna uchwała, oznaczona nr XII/101/2024 została podjęta w dniu 20 grudnia 2024 r., a opublikowano ją w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego w dniu 27 grudnia 2025 r. Istotnym jest przy tym, że w obu aktach, jako dzień rozpoczęcia obowiązywania regulacji dotyczących wysokości diet przysługujących radnym Gminy Szczecinek wskazano 1 stycznia 2025 r. Prowadzi to zdaniem Sądu do wniosku, że zaskarżona uchwała nie wywołała żadnych skutków prawnych, bowiem wypłata diet według reguł ustalonych w tym akcie mogła nastąpić dopiero po dniu 1 stycznia 2025 r., a przed tą datą akt ten został wyeliminowany z obiegu prawnego. Rację należy zatem przyznać organowi, że postępowanie dotyczące aktu, który w dacie wniesienia skargi nie obowiązywał i nie wywołał żadnych skutków prawnych ani w dacie jego publikacji, ani po tej dacie, jest bezprzedmiotowe. Odnosząc się do podniesionej w piśmie skarżącego z 29 lipca 2025 r. kwestii reprezentacji Rady Gminy Szczecinek należy wyjaśnić, że w rozpatrywanej sprawie rada podjęła, w dniu 16 lipca 2025 r., uchwałę nr XXII/167/2025, w sprawie przekazania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargi Prokuratora Rejonowego w Szczecinku. W § 3 tej uchwały upoważniono Wójta Gminy Szczecinek do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, a także reprezentowania Rady Gminy Szczecinek przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie. Stąd też podpisanie odpowiedzi na skargę przez Wójta Gminy Szczecinek było uprawnione. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł o umorzeniu postępowania.