II SA/Sz 521/10
WyrokWSA w Szczecinie2010-10-06
Skład orzekający: Maria Mysiak, Henryk Dolecki, Danuta Strzelecka-Kuligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej budowy podestu drewnianego, stwierdzając jego rozbiórkę, podczas gdy po obiekcie pozostały elementy konstrukcyjne?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nieprawidłowo umorzył postępowanie administracyjne, błędnie uznając, że samowolnie wybudowany podest drewniany został całkowicie rozebrany. Pozostawienie elementów konstrukcyjnych obiektu, takich jak słupki i belki, oznacza, że obiekt nie został rozebrany w rozumieniu prawnym i potocznym, a postępowanie stało się bezprzedmiotowe przedwcześnie. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie sprawy i dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnej budowy podestu drewnianego przy budynku mieszkalnym, wykonanej bez wymaganego zgłoszenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, stwierdzając rozbiórkę obiektu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca B. O. zarzuciła naruszenie art. 105 § 1 kpa, twierdząc, że podest nie został całkowicie rozebrany, a pozostały elementy konstrukcyjne, co czyni postępowanie nadal zasadnym. Skarżąca domaga się przywrócenia stanu pierwotnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej B. O. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.),, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 października 2010 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. , Nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej B. O. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz
art. 105 § 1 kpa i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania S. O. od decyzji z dnia [...] r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. umarzającej postępowanie administracyjne
w sprawie wykonania przez B. i Z. S., bez wymaganego zgłoszenia, podestu drewnianego przy budynku mieszkalnym znajdującym się
w D. przy ul. [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
w K. po przeprowadzeniu postępowania w sprawie samowolnej budowy podestu drewnianego i stwierdzeniu wykonania rozbiórki obiektu, umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 kpa. Od tej decyzji odwołanie wniósł współwłaściciel nieruchomości S. O. podnosząc, że zgodnie
z Prawem budowlanym budowa obiektów winna być poprzedzona uzyskaniem pozwolenia na budowę, bądź zgłoszeniem do właściwego organu. Inwestor ma również obowiązek uzyskania zgody współwłaścicieli nieruchomości, na której ma być prowadzona budowa. Odwołujący się wskazał też, że samowolnie wykonano [...] na utwardzonej drodze dojazdowej, której jest współwłaścicielem. Jest ona utrudnieniem i stwarza niebezpieczeństwo dla pieszych oraz właścicieli samochodów. Dlatego niezbędne jest usunięcie samowolnie wykonanego obiektu. Oświadczył nadto, że nie wyrażał zgody na żadną budowę i nie zgadza się
z legalizacją tego obiektu. Jego zdaniem zaskarżona decyzja narusza przepisy Prawa budowlanego oraz zasady współżycia społecznego. Poza tym Z. S. ma na własnej części nieruchomości ogród w którym zamontowanie [...] nie zagrażałoby bezpieczeństwu publicznemu.
Odpowiadając na podniesione zarzuty organ odwoławczy, stwierdził że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po otrzymaniu pisma S. O. z dnia [...] r. z informacją o samowolnym wybudowaniu podestu drewnianego przez Z. S., przeprowadził w dniu [...] r. oględziny, podczas których ustalono, że do spocznika schodów zewnętrznych na poziomie półpiętra czterorodzinnego budynku mieszkalnego dobudowano drewniany podest o wymiarach [...] m, wsparty na sześciu słupach drewnianych. Wykonując w [...]r. obiekt inwestorzy B. i Z. S. nie posiadali ani pozwolenia na budowę, ani nie dokonali zgłoszenia do właściwego organu. W związku z dokonaną samowolą budowlaną Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wszczął postępowanie administracyjne i postanowieniem z dnia [...] r. działając na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, nakazał inwestorom przedłożyć określone dokumenty w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Następnie, w dniu [...] r. organ I instancji przeprowadził ponownie oględziny nieruchomości i ustalił, że podest drewniany został rozebrany. Po rozbiórce pozostały drewniane słupki i belki, które stanowią elementy [...].
W związku z tym postępowanie administracyjne dotyczące samowolnie wybudowanego podestu stało się bezprzedmiotowe i dlatego decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzono postępowanie w sprawie. Stanowisko to podzielił organ odwoławczy. Natomiast w kwestii wykonanej huśtawki ogrodowej organ odwoławczy stwierdził, że nie jest ona przedmiotem niniejszego postępowania.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
złożyła B. O. zarzucając naruszenie art.105 § 1 kpa. Zdaniem skarżącej stwierdzenie organu, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe, nie jest trafne, ponieważ drewniany podest nie został całkowicie rozebrany. Pozostały po nim elementy konstrukcyjne, a mianowicie słupki-stanowiące konstrukcję nośną, legary podłogowe i inne elementy drewniane oraz fundamenty pod słupki. Skarżąca jako współwłaściciel działki nie wyraziła zgody na wykonanie tej budowli i domaga się przywrócenia stanu pierwotnego. Nie można zatem mówić, ze przedmiot postępowania administracyjnego przestał istnieć. Fakt, że z części elementów podestu wykonano inny obiekt budowlany nie sprawia, iż niniejsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej winny działać w sposób praworządny i podejmować wszelkie czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny. Przepis ten pozostaje w związku z art. 77 § 1 kpa nakazującym organowi
w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowody. Obowiązek ustalenia prawdy w postępowaniu administracyjnym zobowiązuje organ do szczególnej staranności w wyjaśnieniu wszystkich faktów istotnych dla sprawy. Organ powinien zwłaszcza dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a następnie stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W przeciwnym razie ustalenia faktyczne należy traktować jako dowolne jeżeli znajdują wprawdzie oparcie w materiale dowodowym, ale niekompletnym.
W rozpatrywanej sprawie organ nie wyjaśnił należycie wszystkich okoliczności faktycznych, ponieważ przyjął, że skutki samowoli budowlanej zostały usunięte, gdy
w rzeczywistości część przedmiotowego obiektu istnieje nadal.
Decyzję o umorzeniu postępowania poprzedziły czynności dowodowe organu,
a przede wszystkim oględziny, które dokonywano dwukrotnie. Pierwszy raz, w dniu
[...] r. ustalając w ich trakcie fakt samowoli budowlanej, a mianowicie wybudowania przez B. i Z. S. podestu drewnianego bez wymaganego przepisami zgłoszenia. Po ponownych oględzinach w dniu [...] r. organ przyjął, że obiekt ten został rozebrany i w związku z tym dalsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe bo nie ma już samowolnie wzniesionego obiektu.
W ocenie Sądu wyprowadzenie takiego wniosku przez organ w rozpoznawanej sprawie nie było zasadne. W języku prawnym, ale także potocznym, pojęcie "rozebrania obiektu" jest rozumiane jednoznacznie i odnosi się do stanu w którym dany obiekt już nie istnieje. Jest to więc stwierdzenie, że istnieje taki stan, jaki istniał przed jego wzniesieniem. Jeżeli więc po obiekcie pozostają jakieś jego części, to oznacza, że wniosek o jego rozebraniu jest przedwczesny i nieuzasadniony.
Rozważania powyższe należy odnieść do stanu faktycznego sprawy. Daje to podstawę do wskazania, że w istocie obiekt nie został rozebrany, jak twierdzi organ, lecz rozebrany częściowo. Organ stwierdził bowiem, że "Po rozbiórce w. w. podestu pozostały drewniane słupki i belki, które stanowią elementy [...]". Stwierdzenie takie jest wewnętrznie sprzeczne. Skoro po obiekcie pozostały jakieś elementy, to jedynym uprawnionym wnioskiem jest stwierdzenie, że nie został on rozebrany. Zgromadzona w toku postępowania dokumentacja fotograficzna w pełni potwierdza, że taki stan istnieje nadal, a zainstalowanie [...] niczego nie zmienia i nie daje podstawy do innej, jak to przyjął organ, oceny stanu faktycznego.
Rozpatrując ponownie sprawę organ winien uwzględnić powyższe rozważania
i dokonać prawidłowych ustaleń faktycznych, a następnie rozstrzygnąć sprawę, stosownie do wyników postępowania dowodowego.
W związku z tym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w zw. z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło