II SA/Sz 522/12

Dnia 6 sierpnia 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku G. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy G.C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji nakazującą skarżącej rozbiórkę dobudowanej bez pozwolenia na budowę klatki schodowej i ganku do budynku mieszkalno-usługowego przy ul. [...]. Skarżąca, wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...], złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek podała, że jest w bardzo trudnej sytuacji finansowej ponieważ posiada zobowiązania finansowe w łącznej wysokości [...] zł w bankach, w zakładzie energetycznym, zakładzie gazowniczym i u osób prywatnych, a także zaległości w podatku od nieruchomości. Wnioskodawczyni oświadczyła, że jest niepełnosprawna od dzieciństwa i cierpi na wiele schorzeń, opiekuje się także chorym na [...] bratem który z nią zamieszkuje. W urzędowym formularzu PPF wskazała, że toczy się egzekucja komornicza wobec niej z tytułu długów i niezapłaconych kredytów hipotecznych, zajęta została jej emerytura w wys. [...] % oraz w całości dochody z tytułu dzierżawy sklepu. Skarżąca podała, że miesięczny dochód jej i brata wynosi łącznie [...] zł, ale po potrąceniach komorniczych zostaje im łącznie [...] zł. W oświadczeniu o posiadanym majątku podła, że posiada mieszkanie o pow. [...] m2 i sklep o pow. [...] m2, nie ma innego majątku ani oszczędności czy przedmiotów wartościowych. Zarządzeniem z dnia 29 czerwca 2012 r. (dręczonym w dniu 11 lipca 2012 r.) Sąd zobowiązał skarżącą do nadesłania w terminie 14 dni: - wyciągów lub wykazów z rachunków bankowych wnioskodawczyni i pozostałych domowników, - dowodów potwierdzających wysokość emerytury wnioskodawczyni i jej brata, - kopii orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania z okresu ostatnich trzech miesięcy, - kopii decyzji w sprawie podatku od nieruchomości, - oświadczenia, czy skarżąca korzysta z pomocy opieki społecznej, - kopii umowy dzierżawy sklepu, - dowodów potwierdzających zajęcia komornicze emerytury oraz dochodu z dzierżawy. W odpowiedzi na to wezwanie G.C. oświadczyła, że jest [...] letnią wdową, niepełnosprawną od dzieciństwa i po amputacji [...]. Zamieszkuje z [...] letnim chorym na chorobę [...] bratem który pozostaje pod jej opieką. Wnioskodawczyni podała, że wzięła kredyt hipoteczny na remont dachu ponieważ przeciekał, nie ma środków na poniesienie kosztów rozbiórki oraz związanych z tym napraw pozostałych części budynku. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada konta bankowego. Przedłożyła dowody dotyczące własnej i brata sytuacji zdrowotnej oraz dotyczące wysokości świadczeń emerytalnych. W pozostałym zakresie wnioskodawczyni wezwania nie wykonała. W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) - dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Zasadą wynikającą z art. 199 p.p.s.a. jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu. Prawo pomocy ma natomiast gwarantować zapewnienie realizacji prawa do sądu osobom, które z uwagi na ich sytuację materialną, rodzinną, majątkową, kosztów tych w całości lub w części ponieść nie mogą. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy rozważyć zarówno konieczność zapewnienia stronie możliwości obrony jej praw przed sądem, jak i ocenić zakres tej niezbędnej, udzielanej wszak z budżetu państwa, pomocy przy ponoszeniu kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być zatem przyznane osobie, która wykaże, że mimo ograniczenia wydatków do niezbędnego minimum nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. W złożonym oświadczeniu skarżąca podała, że od dzieciństwa jest osobą niepełnosprawną i cierpi na wiele schorzeń, mieszka z bratem który od [...] lat nadużywa alkoholu, a jedynym dochodem są świadczenia emerytalne wynoszące miesięcznie [...] zł ([...] zł po potrąceniach komorniczych). Wnioskodawczyni podała, że posiada dom mieszkalny z częścią usługowo-handlową, zajęte przez wierzyciela [...] (dług wobec tego banku wynosi [...] zł), ma także dług wobec J.T. (na kwotę [...] zł w trakcie egzekucji komorniczej) i u innych osób prywatnych, zadłużenie w zakładzie gazowniczym [...] w zakładzie energetycznym [...] zaległość w podatku od nieruchomości [...] zadłużenie w [...]. Jednakże, mimo wezwania Sądu, wnioskodawczyni nie przedłożyła dokumentów świadczących o posiadanym zadłużeniu i prowadzonej egzekucji komorniczej. Nie przedłożyła decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości i nie udokumentowała kosztów utrzymania nieruchomości. Nie przedłożyła umowy dzierżawy lokalu użytkowego. Jednocześnie z akt administracyjnych wynika, że lokal użytkowy należący do skarżącej ma powierzchnię [...] m2, zatem znacznie większą od deklarowanej i składa się z pomieszczenia handlowego i dwóch pomieszczeń magazynowych oraz pomieszczenia socjalnego (wypis z aktu notarialnego rep. [...] w przedmiocie ustanowienia odrębnej własności lokalu z dnia [...] r.). Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że poza udziałem w działce nr [...] na której znajduje się budynek mieszkalno-usługowy, do skarżącej należy także niezabudowana działka nr [...] o pow. [...] ha, o której nie wspomniała w oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu. Oceniając złożony wniosek należy stwierdzić, że skarżąca była zobowiązana złożyć zgodne z prawdą oświadczenie o swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej oraz przedłożyć określone w wezwaniu dokumenty źródłowe. Skarżąca przedłożyła dokumenty źródłowe dotyczące wyłącznie jej i brata stanu zdrowia oraz wysokości świadczeń emerytalnych. Nie przedłożyła umowy dzierżawy lokalu użytkowego, nie udokumentowała posiadanego zadłużenia (poza zajęciem komorniczym emerytury) ani ponoszonych kosztów utrzymania. Uniemożliwia to ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawczyni. Z informacji dostępnych w sieci Internet wynika, że G.C. prowadzi w należącym do niej lokalu usługowym działalność gospodarczą polegającą na prowadzeniu sklepu spożywczego [...]. Oceniając złożony wniosek należy stwierdzić, że złożone przez skarżącą oświadczenie o sytuacji majątkowej i dochodach, nie jest pełne i nie odzwierciedla jej rzeczywistej sytuacji majątkowej. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawczyni przedłożyła tylko niektóre dokumenty określone w wezwaniu, mające świadczyć o jej złym stanie zdrowia i niskich dochodach. Jak wskazano powyżej, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. Wnioskodawczyni nie wykazała w sposób przekonujący, by znajdowała się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym czy częściowym. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.