II SA/Sz 525/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Postanowieniem z dnia[...] Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę S. M. G. na decyzję Wójta Gminy z dnia [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowego (przychodnia zdrowia) wraz z częścią mieszkalną na działce nr [...] w miejscowości. Odpis ww. postanowienia skarżący odebrał w dniu [...] W dniu[...] skarżący złożył na urzędowym druku PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podał, że jest osobą bezrobotną na zasiłku po utracie prawa do renty. Jego dochody uniemożliwiają pokrycie usług adwokata. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i synem. Posiadany majątek stanowi dom w zabudowie szeregowej o powierzchni [...] oszczędności i samochód marki. Miesięczny dochód trzyosobowej rodziny stanowi pensja żony w wysokości [...] Do formularza skarżący dołączył zaświadczenie z zakładu pracy żony, z którego wynika, że wynagrodzenie wynosi[...]. Wezwaniem z dnia [...] na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd zobowiązał skarżącego do nadesłania w terminie 7 dni, od doręczenia niniejszego wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy : - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych przez skarżącego i jego małżonkę na utrzymanie domu w okresie ostatnich trzech miesięcy ( np. gaz, woda, prąd), - wyciągów lub wykazów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, lokat, kont oszczędnościowych skarżącego i jego żony z okresu ostatnich trzech miesięcy, - kserokopii decyzji w sprawie podatku od nieruchomości, - zaświadczenia z PUP o posiadaniu przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej, - kserokopii dowodu rejestracyjnego pojazdu. S. G. żądanych dokumentów nie przesłał. Referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy, zważył: Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) zwanej dalej P.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Żądanie strony dotyczące zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 P.p.s.a). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wyd. Zakamycze 2005, str. 594) Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Podkreślić zatem należy, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Prawo pomocy może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Przy tym należy zaznaczyć, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. ciąży na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Dokonanie prawidłowej oceny czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, wymaga uprzedniego oszacowania sytuacji materialnej tej osoby ( z uwzględnieniem stanu majątkowego, źródeł dochodów i ich wysokości). W ocenie referendarza sądowego skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że skarżący wraz z małżonką posiadają oszczędności rzędu [...]. Przy czym skarżący nie wskazał żadnej okoliczności, która mogłaby stanowić przeszkodę uniemożliwiającą uszczuplenie mu posiadanych oszczędności. Ponadto wnioskodawca nie wyjaśnił i nie udokumentował wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową, np. nie przedłożył wyciągów z posiadanych kont bankowych, nie udokumentował wysokości niezbędnych miesięcznych wydatków. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.