II SA/Sz 526/08

WyrokWSA w Szczecinie2008-11-27

Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Barbara Gebel, Elżbieta Makowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił materiał dowodowy w zakresie prowadzenia samodzielnego gospodarstwa domowego przez osobę ubiegającą się o pomoc pieniężną na kontynuowanie nauki, co miało wpływ na przyznanie świadczenia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego. Kluczowe uchybienia dotyczyły pobieżnej oceny materiału dowodowego, w szczególności wywiadów środowiskowych, oraz naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem prawidłowej oceny dowodów i ewentualnego uzupełnienia materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania K.J. pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Organ pierwszej instancji uznał, że K.J. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z opiekunem usamodzielnienia, co skutkowało odmową przyznania świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu organ pierwszej instancji przyznał świadczenie, uznając, że K.J. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i jej dochód nie przekracza kryterium. Kolegium, rozpatrując odwołanie, uchyliło decyzję w części dotyczącej odmowy przyznania pomocy za okres od września 2007 r. do stycznia 2008 r. i w tym zakresie odmówiło przyznania pomocy, utrzymując w mocy decyzję przyznającą świadczenie od lutego 2008 r. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując wadliwość wywiadu środowiskowego z września 2007 r. oraz zarzucając uchybienia proceduralne w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Gebel Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.) Protokolant: Beata Radomska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2008 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] roku nr [...]. Kierownik Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w S., działający z upoważnienia Starosty, (...( decyzją z (...(, odmówił K.J. przyznania pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki, z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Na podstawie wywiadu środowiskowego z dnia 27 września 2007 r., przeprowadzonego przez pracownika socjalnego Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie im. [...] w Z.G., organ pierwszej instancji stwierdził bowiem, że K.J. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z opiekunem usamodzielnienia – T.L., a liczony dochód rodziny wynosi (...(, i przekracza 200 % kwoty kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, tj. (...(. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia (...(, po rozpoznaniu odwołania K.J. uchyliło powyższą decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Z uwagi na zarzuty podniesione przez odwołującą się, organ drugiej instancji za konieczne uznał jednoznaczne wyjaśnienie, czy strona prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, czy wspólnie z opiekunką. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Kierownik Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w S. decyzją z dnia (...(, wydaną z powołaniem się na art. 88 ust. 1 pkt 2, ust. 2, 3 i 6, art. 89 ust. 1, 2, 3 i 5 pkt 1, art. 90 ust. 1, art. 106 ust. 1, 3 i 4 oraz art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U Nr 64, poz. 593 ze zm.); § 1 pkt 1 lit. "a", pkt 2 lit. "a" tiret 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 135, poz. 950); § 2 ust. 1, 2, 4 i 5 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania pomocy na usamodzielnienie, kontynuowanie nauki oraz zagospodarowanie (Dz.U. z 2005 r. Nr 6, poz. 45); art.104 i art. 108 § 1 K.p.a. – orzekł w pkt 1 o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia (...( i w pkt 2 o przyznaniu K.J. od 1 lutego 2008 r. do 31 sierpnia 2008 r. pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki w miesięcznej wysokości (...( oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności W uzasadnieniu organ wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę, wystąpił z prośbą do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Z.G. o ponowne przeprowadzenie wywiadu środowiskowego u K.J. Z przedstawionych przez Centrum dokumentów wynikało, że K.J. jest pełnoletnią wychowanką z rodziny zastępczej, mieszka wspólnie z opiekunem usamodzielnienia T.L. i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wychowanka jest uczennicą Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w S. i w roku szkolnym 2007/2008 uczęszcza do pierwszej klasy Szkoły Przysposabiającej do Pracy. Ponadto K.J. jest osobą niepełnosprawną (ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności), utrzymuje się z zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości (...( oraz renty socjalnej w wysokości (...(. Łączny miesięczny dochód wychowanki w wysokości (...( nie przekracza 200 % kwoty kryterium dochodowego na osobę samotnie gospodarującą (...(. W tym stanie sprawy organ pierwszej instancji uznał, że wnioskodawczyni kwalifikuje się do otrzymania świadczenia pieniężnego na kontynuację nauki i przyznał jej to świadczenie od dnia 1 lutego 2008 r. do dnia 31 sierpnia 2008 r. w miesięcznej wysokości (...(, tj. 30 % podstawy (...(, ustalonej zgodnie z § 1 pkt 2 lit. "a" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. Odnosząc się do kwestii okresu, do jakiego zostało przyznane świadczenie, organ wskazał, że rozpatrując sprawę wychowanki nie znalazł podstaw do zmiany decyzji z dnia (...(, odmawiającej pomocy na kontynuowanie nauki, i dlatego utrzymał tę decyzję w mocy. Podkreślił przy tym, że PCPR w S. jest związane treścią wywiadu środowiskowego z dnia 27 września 2007 r., z którego wynikało, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z opiekunką usamodzielnienia, i który to wywiad został podpisany przez samą wychowankę. Organ wskazał także, że świadczenie pieniężne na kontynuowanie nauki przysługuje pełnoletniemu wychowankowi od miesiąca wpływu do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w S. wniosku wraz z wymaganą dokumentacją, na podstawie której wychowanka kwalifikuje się do przyznania pomocy pod względem dochodowym. K.J. pismem z dnia (...( wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., w którym zakwestionowała decyzję z dnia (...(, z uwagi na nieprzyznanie jej pomocy pieniężnej od września 2007 r. do stycznia 2008 r. Odwołująca się ponownie podniosła zarzuty odnośnie niefachowo przeprowadzonego wywiadu środowiskowego z dnia 27 września 2007 r. i wskazała, że podpisała ten wywiad nie zapoznając się z jego treścią, gdyż (cyt.) "Pierwsza Pani dała mi do podpisu nie poinformowała mnie co tam jest napisane". Strona oświadczyła również, że nie składała ponownego wniosku o przyznanie świadczenia tylko odwołanie od poprzedniej decyzji, w którym wyraźnie podała, że domaga się pomocy pieniężnej od miesiąca września 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia (...(, wydaną na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a., art. 88 i 89 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64 poz. 593 ze zm.) oraz art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania uchyliło zaskarżoną decyzję w punkcie 1 i w tym zakresie orzekło o odmowie przyznania pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki od 1 września 2007 r. do 31 stycznia 2008 r., a w pozostałym zakresie decyzję utrzymało w mocy. Organ ten w uzasadnieniu wskazał m.in., że K.J. występując z wnioskiem o przyznanie pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki, dołączyła do niego dokumenty potrzebne dla rozpatrzenia sprawy, w tym potwierdzające dochód rodziny, tj. dochody własne oraz rodziny zastępczej – T.L. Wskazał także, że wnioskodawczyni posiadała orzeczenie zaliczające ją do (...( do znacznego stopnia niepełnosprawności, w którym stwierdzono w szczególności, że strona nie spełnia wymagań do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Z wywiadu przeprowadzonego przez pracownika PCPR w Z.G. wynikało, że wnioskodawczyni realizuje indywidualny program usamodzielniania kontynuując naukę, zamieszkuje i gospodaruje wspólnie z rodziną zastępczą, a z załączonego do akt planu usamodzielniania z miesiąca września 2007 r. - że zajmuje w mieszkaniu opiekunki odrębny pokój. Obecnie strona nadal zamieszkuje z T.L., przy czym, według jej deklaracji oraz pisemnego oświadczenia, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada odrębny pokój z dostępem do kuchni i łazienki. Kolegium stwierdziło dalej, że rozstrzygnięcie zawarte w pkt 1 decyzji organu pierwszej instancji zostało błędnie sformułowane, gdyż nie można utrzymywać w mocy decyzji, która nie istnieje, w związku uchyleniem jej decyzją Kolegium. Jeżeli organ uznał, że nadal nie ma podstaw do przyznania pomocy pieniężnej od 1 września 2007 r., to należało zgodnie z przepisami odmówić przyznania pomocy pieniężnej od dnia 1 września 2007 r. do 31 stycznia 2008 r. Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji w kwestii odmowy przyznania pomocy za okres od 1 września 2007 r. i przyznania pomocy od 1 lutego 2008 r. W ocenie organu odwoławczego, zgromadzony materiał pozwalał stwierdzić, że prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego, jak deklaruje strona, zostało potwierdzone dopiero ustaleniami wywiadu środowiskowego z miesiąca lutego 2008 r. Kolegium zwróciło uwagę na zapis "obecnie, według jej deklaracji również pisemnej, prowadzi (...)", których to zapisów strona nie kwestionowała w odwołaniu, a wręcz odwrotnie podnosiła, że wywiad został przeprowadzony wnikliwie i profesjonalnie. Organ ten uznał również, że nie ma podstaw do kwestionowania ustaleń z dnia 27 września 2007 r., tym bardziej, że we wniosku o pomoc strona podała dochód osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, a fakt zajmowania osobnego pokoju, nie jest argumentem świadczącym o samodzielnym gospodarowaniu. Nie zgadzając się z powyższą decyzją ostateczną, K.J. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę, w której wniosła o (cyt.) "wydanie postanowienia o przyznaniu pomocy finansowej na kontynuowanie nauki". W uzasadnieniu skargi strona przywołała okoliczności świadczące, jej zdaniem, o wadliwości wywiadu środowiskowego z dnia 27 września 2007 r. Wskazała mianowicie, że wywiad ten został przeprowadzony przez osobę, która nie interesowała się samą skarżącą, nie zamieniła z nią ani słowa i widziała ją może dwa razy. Poza tym polegał on w praktyce na wypełnieniu dokumentów o dochodach skarżącej i jej opiekunki. Na dowód powyższego skarżąca załączyła oświadczenia sąsiadki (C.Ż.), pielęgniarki (E.P.) oraz opiekunki, które przebywały w mieszkaniu podczas wywiadu. Skarżąca podniosła również, że przywoływane przez Kolegium orzeczenie o jej niepełnosprawności zostało wydane bez jej udziału, zaś na dzień 13 czerwca br. otrzymała (cyt.) "wezwanie do ustalenia niepełnosprawności". Strona potwierdziła, że w orzeczeniu tym napisano, iż nie spełnia wymagań do zamieszkania w oddzielnym pokoju, co umknęło uwadze strony i jej opiekunki, jednakże skarżąca jest fizycznie zdrowa, samodzielnie chodzi do szkoły ok. 1.500 m i sobie radzi, sprząta pokój, myje okno, odkurza, robi pranie, dokonuje pod nadzorem zakupów oraz przygotowuje sobie posiłki etc. Ma pewne trudności, ale stara się je w miarę możliwości przezwyciężać. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że nie daje wiary załączonym oświadczeniom, które zostały złożone po zakończeniu instancyjnego postępowania. Pismem procesowym z dnia (...( skarżąca uzupełniła swoją skargę, wnosząc o przekazanie jej sprawy do ponownego rozpoznania. W piśmie tym strona zarzuciła organom administracji uchybienia proceduralne, polegające na niedoręczeniu jej kopii wywiadu środowiskowego z lutego 2008 r. oraz niezawiadomieniu jej o możliwości zapoznania się przed wydaniem decyzji z materiałami dowodowymi zgromadzonymi w sprawie. Skarżąca wskazała także, że uchybienia te podważają argumentację organu, który na potwierdzenie zasadności swojego stanowiska przywołał cytat z tego wywiadu i stwierdził jednocześnie, że odwołująca się nie zakwestionowała zapisów wywiadu. Ponadto, jej zdaniem, wywiad środowiskowy przeprowadzony w lutym 2008 r. powinien również zawierać wyjaśnienia strony dotyczące samodzielnego prowadzenia gospodarstwa domowego od 1 września 2007 r. Skarżąca ponownie oświadczyła, że wywiad z września 2007 r. został przeprowadzony wadliwie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji doprowadziła do stwierdzenia, że decyzja ta, podobnie jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji narusza przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Zgodnie z art. 88 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki jest jedną z form pomocy przewidzianej w ustawie jaką zostaje objęta osoba usamodzielniona, która tak jak skarżąca – osiągnęła pełnoletniość w rodzinie zastępczej (lub osoba która opuszcza jedną ze wskazanych w tym przepisie placówek opiekuńczo wychowawczych). Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia okoliczności mającej doniosłe znaczenie dla obliczenia dochodu K.J. Ustawodawca wśród przesłanek materialnoprawnych tej formy pomocy ustanowił bowiem w art. 89 ust.5 kryterium dochodu. W myśl tego przepisu, "Pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki przysługuje osobie usamodzielnionej. 1/ samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza 200 % kwoty kryterium dochodowego na osobę samotnie gospodarującą; 2/ w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza 200 % kwoty kryterium dochodowego na osobę w rodzinie" Tak więc prawidłowe ustalanie czy osoba usamodzielniona ubiegająca się o pomoc pieniężną na kontynuację nauki gospodaruje samotnie czy pozostaje w rodzinie będzie miało znaczenie lub ustalenia wysokości dochodu tej osoby lub dochodu na osobę w rodzinie i w konsekwencji prowadzić może do odmowy przyznania świadczenia w przypadku przekroczenia 200% ustawowego kryterium dochodowego. Stosownie do art. 107 ust.3 ustawy o pomocy społecznej świadczenie pieniężne z pomocy społecznej, (a więc także pomoc pieniężna na kontynuację nauki) przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki – jak stanowi to § 2 ust.5 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2004r. w sprawie udzielania pomocy na usamodzielnienie, kontynuowanie nauki oraz zagospodarowanie (Dz.U. z 2005r. Nr 6, poz. 45) - jest przyznana na czas trwania roku szkolnego i roku akademickiego. W sprawie wszczętej wnioskiem dotyczącym tej formy pomocy decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego (art. 107 ust. 4 ustawy). Zgodnie z art. 107 ust.1 ustawy o pomocy społecznej w związku z prowadzonym postępowaniem o przyznanie pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki – rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin. Tak więc rodzinny wywiad środowiskowy jest jednym z dowodów w toczącym się postępowaniu w przedmiocie wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego na kontynuowanie nauki przez osoby usamodzielniane i podlega ocenie organu decyzyjnego tak jak każdy inny dowód. Do takiego charakteru rodzinnego wywiadu środowiskowego nie miało wątpliwości Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. rozpatrując odwołanie K.J. od wydanej z upoważnienia Starosty decyzji Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w S. z dnia (...(. W aktach administracyjnych przedstawionych sądowi wraz z odpowiedzią na skargę co prawda nie ma odwołania strony od tej decyzji organu I instancji, ale z uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...( uchylającej decyzję organu I instancji z dnia (...( i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia wynika, że K.J. w odwołaniu kwestionowała ustalenia, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoją opiekunką. Kolegium w zawartych w uzasadnieniu decyzji rozważaniach stwierdziło, że "strona w odwołaniu podważa sposób przeprowadzenia wywiadu dotyczącego ustalenia prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z opiekunką (...). Z tej przyczyny organ odwoławczy uchylił decyzję "celem ustalenia jednoznacznego stanowiska w kwestii prowadzenia gospodarstwa domowego strony z opiekunką względnie "jednoosobowego gospodarstwa domowego". Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji w S. właściwy do wydania decyzji oparł się na materiałach nadesłanych przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Z.G., na terenie działania którego zamieszkuje strona będąca usamodzielnioną wychowanką rodziny zastępczej. Ze sporządzonego rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia 20 lutego 2008r. wynikało, że K.J. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a jej dochód nie przekracza 200% przewidzianego dla takiej sytuacji kryterium dochodowego. Do wywiadu dołączono oświadczenie strony potwierdzające te okoliczności. W tej sytuacji przyjęta w zaskarżonej decyzji koncepcja, że ten materiał dowodowy uzasadnia odmowę przyznania świadczenia za okres od 1 września 2007r. do 31 stycznia 2008r., zaś daje podstawę do przyznania świadczenia od 1 lutego 2008r. do dnia 31 sierpnia 2008r., nie tylko nie znajduje żadnego racjonalnego uzasadnienia, ale przede wszystkim nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Przypomnieć wypada, że wyżej cytowany art. 106 ust.3 ustawy o pomocy społecznej stanowiąc od kiedy (od jakiego miesiąca) przyznaje się świadczenie pomocy społecznej mówi o miesiącu złożenia wniosku i wymaganych dokumentów. Przepis ten do wymaganych dokumentów nie zalicza i zaliczać nie może wywiadu środowiskowego, gdyż to nie strona składa rodzinny wywiad środowiskowy, lecz – jak to już była o tym mowa wyżej – to organ w toku postępowania wyjaśniającego w sprawie toczącej się w przedmiocie wniosku o przyznanie tego świadczenia, przeprowadza wywiad jako dowód, którego obowiązek przeprowadzenia wynika wprost z ustawy. Niedopuszczalne jest zatem uznanie, że skoro kolejny rodzinny wywiad środowiskowy potwierdził prowadzenie przez wnioskodawcę samodzielnego gospodarstwa domowego, to prawo do świadczenia przysługuje stronie dopiero od miesiąca, w którym wywiad ten został sporządzony. Takie rozumowanie narusza nie tylko art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, ale przede wszystkim godzi w reguły gromadzenia i oceniania dowodów. Zamiast poddać ocenie rodzinne wywiady środowiskowe, przy nieuwzględnieniu twierdzeń strony co do okoliczności ich sporządzenia oraz, w razie takiej konieczności, uzupełnienia materiału dowodowego przez przesłuchanie na te okoliczności świadków, organ I instancji skupił się na gromadzeniu materiału dowodowego "w obronie" koncepcji, że pierwsze stanowisko było prawidłowe. W rezultacie, już po ponownym rozpatrzeniu sprawy i wydaniu decyzji z dnia (...( do akt administracyjnych dołączono nadesłaną faksem w dniu 4 kwietnia 2008r.: notatkę służbową pracownika socjalnego Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Z.G. z dnia 25 marca 2008r. i oświadczenie innego pracownika socjalnego tego Centrum w dniu 4 kwietnia 2008r. zawierające stwierdzenie podtrzymujące informacje zawarte w rodzinnym wywiadzie środowiskowym z dnia 27 września 2007r. Tak uzupełniony materiał dowodowy przesłano Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K. wraz z odwołaniem K.J. W aktach administracyjnych brak jest jednak dowodu wskazującego na to, że przed wydaniem decyzji organy orzekające w sprawie stosowały art. 10 § 1 Kpa, co w tym przypadku mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zupełnie niezrozumiałe jest zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji stanowisko, że Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w S. jest związane z treścią wywiadu środowiskowego z dnia 27 września 2007r. W tych okolicznościach wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzji, której rozstrzygnięcie akceptuje sposób rozumowania organu I instancji stanowi powielenie błędu tego organu. Co więcej, organ odwoławczy nie dostrzegając tych naruszeń, na poparcie swego stanowiska odwołał się do zawartego w wywiadzie z dnia 20 lutego 2008r. fragmentu: "obecnie, według jej deklaracji również pisemnej prowadzi" uznając to za argument przemawiający za przyjęciem, że wcześniej strona nie prowadziła samodzielnego gospodarstwa domowego. Kolegium nie dostrzegło jednak, że treść rodzinnego wywiadu środowiskowego pochodziła od osoby sporządzającej ten wywiad. Organ nie ustalił, czy treść zapisu jest w tym wywiadzie cytowaną dosłownie wypowiedzią strony, bądź czy stanowi tylko odtworzenie przez pracownika socjalnego sensu wypowiedzi strony. W takiej zaś sytuacji argumentacja organu odwoławczego uznana być musi za dowolną. Reasumując, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oparta została na materiale dowodowym, pobieżnie ocenionym, a przy tym z naruszeniem prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ rozważy czy, wobec uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzji negatywnej opartej na rodzinnym wywiadzie środowiskowym sporządzonym we wrześniu 2007r. wystarczającym do wyjaśnienia sprawy jest nowy wywiad – z 20 lutego 2008r. wraz z dołączonym doń oświadczeniem strony, co uzasadniało będzie przyznanie wnioskowanego świadczenia za okres od września 2007r. do 31 sierpnia 2008r. W przeciwnym wypadku rzeczą organu będzie przeprowadzenie dowodu ze źródeł osobowych, przesłuchanie nie tylko osób sporządzających oba wywiady na okoliczności pozwalające zweryfikować twierdzenia strony negującej prawidłowość, a przede wszystkim dokładność ustaleń dokonanych podczas pierwszego z tych wywiadów oraz osób, które wedle twierdzeń K.J. posiadającą wiedzę na temat okoliczności prowadzenia przez nią samodzielnego gospodarstwa domowego, na które to osoby strona powołała się w skardze. Wyjaśnić trzeba, że Sąd administracyjny nie jest właściwy do przeprowadzenia tego rodzaju postępowania dowodowego, o co – jak się wydaje – wniosła w skardze K.J., skoro dołączyła do niej pisemne oświadczenia 3 osób. Wprawdzie Sąd w protokole rozprawy nie zawarł postanowienia dowodowego oddalającego taki wniosek, ale istotnie dowodu takiego nie przeprowadził stosownie do art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ustalenie faktów w sprawie administracyjnej należy bowiem do organów administracji publicznej, a nie do Sądu, który kontroluje jedynie zgodność z prawem zaskarżonej decyzji orzekając na podstawie akt administracyjnych, a więc w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego i prawnego, istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej. Z powyższych względów należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi uchylić decyzje organów obu instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło