II SA/Sz 528/09
PostanowienieWSA w Szczecinie2009-06-01
Skład orzekający: Sędzia WSA Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazuje trudną sytuację materialną i rodzinną, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego, obejmująca jego dochody (renta), dochody współmałżonka oraz wydatki, może prowadzić do wniosku o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli sytuacja ta jest trudna i uniemożliwia poniesienie kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący Z. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą skierowania na badanie lekarskie. Skarżący przedstawił swoją sytuację materialną, wskazując na rentę jako jedyny dochód oraz brak dochodów żony, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Sąd ocenił, że sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego jest trudna.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu Z. B. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie p o s t a n a w i a przyznać Z. B. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie [...] zł oraz ustanowienie adwokata
Zarządzeniem z dnia [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wezwał Z.B. do uiszczenia wpisu od złożonej skargi w kwocie [...] zł w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] r.
W dniu [...] r. (data nadania pisma w placówce pocztowej) skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych (formularz PPF) oraz – w odrębnym piśmie – wniosek o ustanowienie "obrońcy z urzędu" – adwokata. Dodatkowo, skarżący przedłożył do akt sądowych kopie potwierdzeń uiszczenia opłat za: mieszkanie ([...] zł), gaz ([...] zł), energię elektryczną ([...] zł), wodę ([...] zł) oraz zaświadczenie z ZUS o pobraniu przez skarżącego renty z tytułu niezdolności do pracy w [...] r. w kwocie [...] zł po odliczeniu zaliczki na podatek i składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2).
Sąd dokonał oceny sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego na podstawie informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz na podstawie informacji wynikających z przedłożonych do sprawy dokumentów. Skarżący podał we wniosku, że nie stać go na adwokata i nie jest w stanie ponieść opłaty sądowej w postaci wpisu od skargi bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Jedynym dochodem skarżącego jest renta w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Dodatkowo skarżący oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, która nie uzyskuje żadnych dochodów i nie ma prawa do zasiłku oraz że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m², jak również że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Należy zauważyć, że prawo pomocy jest ze swej natury instytucją wyjątkową, stosowaną tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Może być więc stosowane jedynie w przypadku osób rzeczywiście ubogich, dla których uiszczenie kosztów sądowych oznaczałoby konieczność drastycznego uszczuplenia środków przeznaczonych na zaspokojenie podstawowych potrzeb.
Analiza przedstawionej przez skarżącego sytuacji majątkowej i rodzinnej, w jakiej się znajduje (w szczególności otrzymywanie renty z tytułu niezdolności do pracy w kwocie netto [...] zł miesięcznie i brak dochodów po stronie pozostającej ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym żony J.) prowadzi do wniosku, że jest ona trudna i nie pozwala na poniesienie przez niego kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wobec powyższego, na podstawie przepisu art. 245 § 3 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło