II SA/Sz 528/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk – Meder, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 lutego 2010 r. przy udziale Prokuratora B. R. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata S. R. kwotę [...] złote obejmującą należny podatek od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W dniu [...] r. do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynął wniosek Prokuratora Rejonowego w [...] o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania Z.B., posiadającego prawo jazdy kategorii [...], na badania lekarskie z uwagi na podejrzenie istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez niego pojazdami. W uzasadnieniu wniosku podano, że w toku prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w [...] postępowania przygotowawczego o sygn. Ds. [...], sporządzono opinię sądowo-psychiatryczną, w której podano, że w wyniku przeprowadzonych badań u Z.B. rozpoznano rozpoczynający się zespół psychoorganiczny charakteropatyczny (nieznacznie nasilony). W ocenie Prokuratora, powyższa okoliczność nasuwa zastrzeżenia co do sprawności psychofizycznej kierującego pojazdem. Starosta [...], po wszczęciu postępowania, decyzją z dnia[...], w oparciu o art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), orzekł o skierowaniu Z.B. na badania lekarskie do Wojewódzkiej Medycyny Pracy w [...] w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu organ powołał się na treść wniosku Prokuratora Rejonowego w [...] i załączoną do niego opinię sądowo-psychiatryczną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na mocy art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), orzeczeniem z dnia [...] r., nr [...], uchyliło powyższą decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując na potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego, poprzez uzyskanie opinii lekarza leczącego odwołującego się w Poradni Zdrowia Psychicznego w [...]. Ponownie rozpoznając sprawę, Starosta [...] na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, decyzją z dnia [...]orzekł o skierowaniu Z.B. na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, powołując się na uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia Z.B. wynikające z uzyskanej informacji z dnia [...] r. od lekarza Poradni Zdrowia Psychicznego w[...], potwierdzającej fakt leczenia się w niej przez Z.B.. W odwołaniu od w/w decyzji Z.B. wskazał, że uzasadnienie rozstrzygnięcia opiera się na nieprawdziwych stwierdzeniach, albowiem nigdy nie był on leczony w[...]. W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze , powołując się na art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, decyzją z dnia [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję [...]. Prezentując uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia Kolegium stanęło na stanowisku, że kwestionowana decyzja jest zgodna z prawem, a zarzuty zawarte w odwołaniu są bezzasadne. Organ wyjaśnił, że decyzja w sprawie skierowania na badania lekarskie wydana w oparciu o art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, podejmowana jest w przypadku, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdami. Wprawdzie decyzja ma charakter uznaniowy, nie mniej jednak, mając na względzie bezpieczeństwo ruchu drogowego, starosta winien wydać skierowanie na badania lekarskie, gdy uzyskane w toku postępowania dowodowego informacje wskazują na istnienie uzasadnionych wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy. Zdaniem Kolegium, zebrane w sprawie dowody w postaci opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia [...] r. i potwierdzenie przez lekarza faktu leczenia psychiatrycznego strony, stanowią wystarczającą podstawę do wydania decyzji kierującej Z.B. na badania lekarskie. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] Z.B. zażądał jej uchylenia podnosząc, że decyzję podjęto niezgodnie z prawem. Wskazał, że dowód potwierdzający okoliczność, iż jest on pacjentem [...] o niczym nie przesądza, gdyż nie jest wiadomym dlaczego skarżący został w nim zarejestrowany jako pacjent. Z.B. oświadczył, że nigdy nie leczył się psychiatrycznie i nie dokonywał rejestracji jako pacjent w w/w szpitalu, czy w przychodni. Wobec tego, ustalenia organu obu instancji, jako sprzeczne z rzeczywistym stanem sprawy, są błędne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu [...] r. Prokurator Okręgowy w [...] wniósł o oddalenie skargi. Jednocześnie Prokurator zauważył, że przed wydaniem decyzji przez Kolegium organ nie dochował obowiązku wynikającego z art. 10 kpa. Jednakże, w ocenie Prokuratora, powyższe uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w zakresie swej jurysdykcji, określonej przez art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez ocenę działań organów administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem. Dokonana według tego kryterium kontrola zaskarżonej decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego doprowadziła Sąd do uznania, że decyzja ta nie narusza przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908). W art. 122 w/w ustawy prawodawca określił przesłanki skierowania na badania lekarskie kierowcy w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W świetle art. 122 ust. 1 pkt 4 powyższego przepisu, jedną z nich mogą stanowić "nasuwające się zastrzeżenia" co do stanu zdrowia kierującego pojazdem. Przepisy powołanej ustawy nie precyzują o jakie zastrzeżenia co do stanu zdrowia chodzi, ani bliżej ich nie definiują. Jednak w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania (Dz. U. Nr 2, poz. 15), wydanym w wykonaniu delegacji ustawowej zawartej w art. 123 ustawy Prawo o ruchu drogowym, określono sytuacje uprawniające starostę do skierowania kierowców na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. W § 2 ust. 5 w/w rozporządzenia wskazano, że starosta może skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w jej stanie zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Z przedstawionych regulacji jednoznacznie wynika, że wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy stanowią przesłankę skierowania go na badania lekarskie, ale tylko wtedy gdy po pierwsze: pochodzą z miarodajnego źródła, a po drugie: mogą świadczyć o przeciwwskazaniach zdrowotnych do kierowania pojazdami. Przy czym, to na organie ciąży obowiązek wskazania okoliczności, które mogą nasuwać wątpliwości co do predyspozycji zdrowotnych związanych ze zdolnością do kierowania pojazdami. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję kierującą Z.B. na badania lekarskie wyjaśniło, że podobnie jak organ I instancji, powzięło wątpliwość co do stanu zdrowia skarżącego w związku z treścią opinii sądowo-psychiatrycznej sporządzonej przez biegłych psychiatrów na potrzeby prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w [...] postępowania przygotowawczego w sprawie o sygn. Ds. [...] oraz z informacją zawartą w piśmie z dnia [...]r., podpisanym przez lekarza, specjalistę psychiatrii-seksuologa [...] W ocenie Sądu, uzasadnienie zaprezentowanego stanowiska organu w kontekście zgromadzonych dokumentów, nie daje podstaw do jego zakwestionowania. W toku postępowania zebrano wystarczający materiał dowodowy, który pozwalał na dokonanie oceny zasadności przeprowadzenia badań lekarskich skarżącego celem stwierdzenia istnienia bądź braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Ze znajdującej się w aktach opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia [...]wynika, że u Z.B. stwierdzono rozpoczynający się zespół [...] (nieznacznie nasilony), który został spowodowany przez choroby układu krążenia. W opisie stanu psychicznego podano, że u badanego występuje nastrój[...]. Ponadto stwierdzono, że badany leczy się od [...] lat psychiatrycznie, ambulatoryjnie z powodu nadmiernej nerwowości i przyjmuje leki uspokajające. Okoliczność leczenia psychiatrycznego skarżącego, o której mowa w opinii sądowo-psychiatrycznej, potwierdził lekarz [...]w piśmie z dnia [...] wyrażając nadto celowość skierowania Z.B. na badania do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...]. Wobec powyższego podnoszone przez stronę zarzuty, iż nigdy nie leczył się psychiatrycznie – w świetle uzyskanych przez organy informacji – nie pozwalały na ich uwzględnienie. Skarżący poza negowaniem faktu leczenia się w [...]nie przedłożył jakiegokolwiek dowodu (np. zaświadczenia) na poparcie swoich wyjaśnień, który podważałby treść dokumentów zebranych przez organy w sprawie. W ocenie Sądu, informacje zawarte w powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokumentach, mogły w organach wzbudzić uzasadnioną wątpliwość co do stanu zdrowia skarżącego w kontekście korzystania przezeń z uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, gdyż z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują one na mogące występować przeciwwskazania zdrowotne co do dalszego jego udziału w ruchu drogowym w charakterze kierującego pojazdem. Zdiagnozowany u skarżącego przez lekarzy psychiatrów zespół[...]. Dlatego zasadnym stało się poddanie Z.B. badaniom lekarskim w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy celem ustalenia istnienia bądź braku przeciwwskazań do kierowania pojazdem. Jak słusznie zauważył Prokurator Okręgowy w [...], organ odwoławczy przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie poinformował skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego i złożenia wyjaśnień, zgodnie z art. 10 § 1 kpa, jednakże uchybienie to, w ocenie Sądu, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż w trakcie postępowania odwoławczego nie pojawiły się nowe, nieznane stronie dowody, w stosunku do tych, jakimi dysponował organ I instancji wydając w dniu [...] r. decyzję o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie. Na marginesie sprawy należy wyjaśnić, że samo skierowanie na badanie lekarskie nie jest tożsame z zakwestionowaniem uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi lecz ma na celu jedynie jednoznaczne wyjaśnienie, czy stan zdrowia kierowcy nie będzie powodował zagrożenia w ruchu drogowym. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wobec uznania, że skarga Z.B. nie zasługuje na uwzględnienie, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o jej oddaleniu. W przedmiocie kosztów orzeczono w oparciu o art. 250 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit c ust. 2 pkt 1 lit c oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).