II SA/Sz 531/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.) Sędzia NSA Elżbieta Makowska Protokolant Katarzyna Skrzetuska - Gajos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie świadczenia przedemerytalnego I. u c h y l a zaskarżone postanowienie II. z a s ą d z a od Wojewody na rzecz skarżącego W. M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...] r., Starosta odmówił W. M. przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] r. Od powyższej decyzji zainteresowany odwołał się podnosząc, iż nie zgadza się z jej orzeczeniem i uzasadnieniem. Ponadto nadmienił, " że przyczyną opóźnienia w złożeniu odwołania jest utrudnianie mi załatwienia sprawy przez Urząd Pracy , który zwodził mnie żądając dostarczania różnych zbędnych dokumentów. Dlatego też pragnę przeprosić za zbyt późne złożenie odwołania z nadzieją że nie zostanie ono odrzucone." Wojewoda postanowieniem z dnia [...] r. numer [...] stwierdził, że odwołanie W. M. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. W uzasadnieniu postanowienia organ, przytaczając treść art.129 § 2 Kpa – odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie – podniósł, iż decyzję Starosty odebrał dorosły domownik z powodu nieobecności strony w dniu [...] r., co potwierdził własnoręcznym podpisem na potwierdzeniu odbioru listu poleconego. Odwołanie od decyzji zostało nadane w Urzędzie Pocztowym w dniu [...] r zatem z uchybieniem czternastodniowego terminu przewidzianego do jego wniesienia. O przysługującym prawie do odwołania, trybie i terminie wnoszenia W. M. był prawidłowo pouczony w zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez W. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżący podniósł, iż czuje się oszukany. W jego odczuciu wniesienie odwołania po terminie zostało spowodowane nie z jego winy. Przyczyną późnego wniesienia odwołania była niekompetencja i brak profesjonalizmu pracownicy Urzędu Pracy, która zwodziła go i utrudniała załatwienie sprawy w terminie, a także żądała dostarczenia zbędnych dokumentów, po które musiał jeździć poza miejsce zamieszkania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 z późn.zm. ) Sąd właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozpoznając skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a także do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia ( art.134 § 1 i art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.). Skarga okazała się zasadna choć z innych przyczyn niż w niej podniesione. Zgodnie z art. 129 § 2 Kpa, odwołanie od decyzji administracyjnej organu pierwszej instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia stronie. Odwołanie wniesione przez stronę z uchybieniem powyższego terminu oznacza, że czynność jego wniesienia jest bezskuteczna, zaś organ odwoławczy obowiązany jest - po myśli art. 134 Kpa - stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z ostatnio powołanego przepisu wynika także, iż postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest postanowieniem ostatecznym, kończącym postępowanie administracyjne, a dopuszczona przepisem art. 3 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola sądowa tego rozstrzygnięcia sprowadza się wyłącznie do kontroli jego zgodności z prawem, a więc w szczególności zgodności ze stanem rzeczywistym przesłanek faktycznych leżących u jego podstaw. Przesłankę wydanego w trybie art. 134 Kpa postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania stanowi ustalenie nie tylko faktu złożenia odwołania po upływie okresu 14 dni od daty doręczenia stronie decyzji administracyjnej, ale również ustalenie faktu braku prośby o przywrócenie uchybionego terminu bądź wydania postanowienia odmawiającego przywrócenia tego terminu. Oznacza to, że w razie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu oraz prośby o jego przywrócenie, postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy wydać może dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu wniesionej przez stronę prośby o przywrócenie terminu. Ewentualne postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania wyłącza bowiem dopuszczalność wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu, a zatem wydanie takiego postanowienia przed rozpatrzeniem prośby strony byłoby niezgodne z prawem. W rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje to, że złożenie przez W. M. odwołania nastąpiło dopiero [...] r., a więc po upływie 14-dniowego terminu przewidzianego do jego wniesienia. Zdaniem jednak niniejszego składu orzekającego, przed wydaniem zaskarżonego postanowienia skarżący złożył wniosek o przywrócenie uchybionego terminu. Choć bowiem nie został on w sposób dosłowny sformułowany, to jednak tak należy rozumieć treść odwołania: "przyczyną opóźnienia w złożeniu odwołania jest utrudnianie mi załatwienia sprawy przez Urząd Pracy., który zwodził mnie żądając dostarczania różnych zbędnych dokumentów. Dlatego też pragnę przeprosić za zbyt późne złożenie odwołania z nadzieją że nie zostanie ono odrzucone." Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania bez rozpatrzenia wniosku o jego przywrócenie, należy uznać za niezgodne z art.134 Kpa. Organ ponownie rozpatrując sprawę winien w pierwszej kolejności rozpatrzyć wniosek o przywrócenie terminu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ) orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 w zw. z art.205 ww. ustawy.