II SA/Sz 533/10
PostanowienieWSA w Szczecinie2010-09-02
Skład orzekający: Monika Bieńkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie wykonała wezwania organu do przedłożenia dokumentów niezbędnych do oceny jej sytuacji materialnej, może skutecznie domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ strona nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej, nie przedłożyła wymaganych dokumentów i nie wyjaśniła wątpliwości dotyczących dochodów z działalności gospodarczej i sprzedaży działek. Ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie wnioskującej.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu podała, że jej działalność gospodarcza przynosi straty, a poniosła koszty związane z rozwodem i narodzinami syna. Referendarz sądowy wezwał stronę do przedłożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień dotyczących jej sytuacji materialnej, jednak strona nie wykonała tego wezwania w całości.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 2 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
T.W. we wniosku złożonym na formularzu PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
W uzasadnieniu podał, że prowadzona działalność gospodarcza przynosi straty, a dodatkowo w ostatnim czasie poniósł duże koszty związane z rozwodem i narodzinami syna. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach T.W. wskazał, że zamieszkuje z konkubiną i jej synem oraz [...] swoich dzieci. Posiadany majątek to dom. Miesięczny dochód uzyskiwany z prowadzonej działalności gospodarczej wynosi [...] zł., dochód konkubiny stanowi zasiłek macierzyński w wysokości [...] zł.
W ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego prowadzonego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako P.p.s.a. wnioskodawca został wezwany do przedłożenia :
- oświadczenia dotyczącego rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej i wysokości osiąganego z niej miesięcznie dochodu w okresie ostatnich trzech miesięcy,
- kserokopii zeznań podatkowych za dwa ostatnie lata kalendarzowe,
- wyciągów z posiadanych przez wnioskodawcę i jego konkubinę kont, rachunków, lokat bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy,
- decyzji dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości wydzielonych działek za rok [...],
- wskazania, które z działek zostały sprzedane i przesłanie kserokopii aktów notarialnych potwierdzających dokonanie transakcji
w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy.
Powyższego zobowiązania referendarza sądowego T.W. nie wykonał.
Referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, zważył:
Instytucja prawa pomocy uregulowana w powołanej wyżej ustawie P.p.s.a. w zakres której wchodzi zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, jest wyjątkiem od zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie przed sądem administracyjnym, zaś ciężar dowodu, jak we wszelkiej kategorii ulg i zwolnień, spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, co wynika z redakcji przepisów art. 246 § 1 i 2 P.p.s.a. Użycie określenia "gdy wykaże" wskazuje, że wnioskodawca ma przekonać rozpoznającego wniosek ( referendarza sądowego lub sąd), że znajduje się w sytuacji opisanej w przepisach, uniemożliwiającej mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
W rozpoznawanej sprawie referendarz sądowy nie dopatrzył się przesłanek do przyznania prawa pomocy ani w całości ani w części.
Skarżący swoich twierdzeń o braku możliwości finansowych w istocie nie poparł żadnymi dowodami, nie zastosował się również w całości do wezwania referendarza sądowego i nie wyjaśnił wszystkich kwestii związanych z sytuacją materialną. Nie wskazał jaką działalność gospodarczą prowadzi, nie wykazał jaki dochód uzyskuje ze sprzedaży wydzielonych działek. Wątpliwym jest, że pięcioosobowa rodzina utrzymuje się jedynie z zasiłku macierzyńskiego konkubiny. Tym bardziej, że z akt administracyjnych wynika, że wnioskodawca na przełomie lat [...] sprzedał szereg działek i nadal prowadzi ich sprzedaż.
Skarżący nie wyjaśnił także przyczyn, z powodu których prowadzona przez niego działalność gospodarcza nie przynosi dochodów, a przecież w sytuacji, gdy przedsiębiorca ją kontynuuje, generuje ona wydatki, np. choćby obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Tym samym należy posiadać źródło pokrywania tego rodzaju zobowiązań, poza podstawowymi kosztami codziennego utrzymania.
W konkluzji należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, że poniesienie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie wyrządzi uszczerbek w utrzymaniu koniecznym dla niego i jego rodziny.
Obliguje to do odmowy przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło