II SA/Sz 533/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szydłowski Protokolant Sekretarz sądowy Emilia Szeliga-Rydzewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi L. G. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 5 czerwca 2025 r. nr WZPS-1.8640.1.90.2025.DB w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty M. z dnia 6 maja 2025 r. nr 41/umam/05/25. Starosta [...] decyzją z dnia 19 marca 2025 r. orzekł o uznaniu L. G. z dniem 19 marca 2025 r. za osobę bezrobotną. Kolejną decyzją – z dnia 6 maja 2025 r., nr 41/umam/05/25, na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a), art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2025 r., poz. 214) orzekł o utracie przez L. G. statusu osoby bezrobotnej z dniem 17 kwietnia 2025 r., ze wskazaniem, że odzyskanie statusu osoby bezrobotnej może nastąpić dopiero po upływie 270 dni od dnia niestawienia się w Powiatowym Urzędzie Pracy – w wyniku ponownej rejestracji. Organ wyjaśnił, że skarżący nie stawił się w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że ani w dniu rejestracji ani później nie otrzymał żadnego wezwania czy to w formie pisemnej czy też mailowej bądź telefonicznie lub smsem do stawienia się w Urzędzie Pracy. Jako przyczynę wyrejestrowania wskazano niestawiennictwo w urzędzie pomimo, że taki obowiązek z niczego nie wynikał. Decyzją z dnia 5 czerwca 2025 r. nr WZPS-1.8640.1.90.2025.DB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572) oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy Wojewoda Zachodniopomorski utrzymał powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że skarżący w dniu rejestracji (19 marca 2025 r.) otrzymał informację dla osób rejestrujących się w PUP, w której wyszczególniono prawa i obowiązki wiążące się z posiadaniem statusu bezrobotnego, m.in. obowiązek potwierdzenia gotowości do pracy w wyznaczonych terminach w powiatowym urzędzie pracy, a w przypadku niezgłoszenia się – powiadomienia w terminie 7 dni od wyznaczonego dnia o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Strona własnoręcznym podpisem potwierdziła zapoznanie się z treścią informacji. W tym samym dniu stronie wyznaczono termin obowiązkowego stawiennictwa w urzędzie pracy na dzień 17 kwietnia 2025 r. Powyższy termin strona przyjęła do wiadomości potwierdzając ten fakt własnoręcznym podpisem na karcie stawiennictwa bezrobotnego. Nie stawiła się jednak w urzędzie pracy oraz nie powiadomiła w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Organ wskazał, że nie może uwzględnić wyjaśnień skarżącego, zgodnie z którymi nie został on poinformowany o terminie wyznaczonego spotkania w urzędzie pracy. Z materiału dowodowego wynika bowiem, że strona w dniu rejestracji przyjęła do wiadomości termin spotkania w urzędzie pracy, potwierdzając ten fakt własnoręcznym podpisem w karcie stawiennictwa bezrobotnego. Niezasadne jest więc twierdzenie skarżącego, że nie wiedział o wyznaczonym terminie wizyty. Wojewoda dodał, że w przedmiotowej sprawie jest to trzecie niestawiennictwo strony. Pierwsze nastąpiło w dniu 19 stycznia 2012 r. w PUP w L., drugie – 8 listopada 2012 r. w PUP w L., zatem pozbawienie statusu osoby bezrobotnej następuje na okres 270 dni. W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, L. G. wniósł o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji. Podniósł, że nie został poinformowany o terminie wizyty ani w trakcie rejestracji ani w późniejszym terminie w żadnej formie. W jego ocenie, nic nie stało na przeszkodzie żeby wezwać go do stawienia się w urzędzie względnie żądać wyjaśnień dotyczących przyczyny niestawiennictwa. Niezrozumiałe jest też dla niego określenie okresu wyrejestrowania z powołaniem się na niestawiennictwo w urzędzie pracy sprzed 13 lat, "wszak zatarcie skazania za zbrodnie następuje po 10 latach". Zdaniem strony, urząd pracy nie wywiązał się ze swoich obowiązków stąd wniosek o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji. Wojewoda Zachodniopomorski odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Skarżący w piśmie z dnia 7 stycznia 2025 r. podtrzymał treść skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) – na wniosek organu, zaakceptowany przez stronę skarżącą. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] naruszają przepisy prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie Wojewody Zachodniopomorskiego utrzymujące w mocy decyzję Starosty [...] orzekającą o utracie przez L. G. statusu osoby bezrobotnej z dniem 17 kwietnia 2025 r., ze wskazaniem, że odzyskanie statusu osoby bezrobotnej może nastąpić po upływie 270 dni. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły w niniejszej sprawie przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2025 r., poz. 214, dalej jako "ustawa o promocji zatrudnienia"). Jak słusznie zauważył organ, pomimo, że w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. z 2025 r., poz. 620), wspomniana ustawa z 20 kwietnia 2004 r. utraciła moc (art. 460 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia), to jednak jej przepisy w dalszym ciągu mają zastosowanie do spraw indywidualnych, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie wspomnianej ustawy z 20 marca 2025 r. (art. 433 ust. 1 tej ustawy). Ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia weszła w życie 1 czerwca 2025 r., a zatem już po wydaniu decyzji o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej. W sprawie poza sporem pozostaje, że skarżący stawił się w Powiatowym Urzędzie Pracy w M. w dniu 19 marca 2025 r. i złożył w tym dniu wszystkie dokumenty niezbędne do uznania go za osobę bezrobotną. Decyzją z tej samej daty Starosta [...] orzekł o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną z dniem 19 marca 2025 r. W trakcie rejestracji w tym dniu, skarżącemu wyznaczono kolejną datę stawiennictwa w Urzędzie – na dzień 17 kwietnia 2025 r., co wprost wynika z zapisów w karcie wizyt w Urzędzie Pracy. W rubryce "wyznaczona data wizyty" widnieje zapis "17.04.2025", zaś w rubryce "przedłożone propozycje" zapisano "wizyta". W rubryce "podpis bezrobotnego" – dotyczącej wspomnianej wizyty - widnieje podpis skarżącego. W ocenie organu, okoliczność wyznaczenia stronie kolejnej wizyty w dniu 17 kwietnia 2025 r. nie budzi wątpliwości, bowiem wynika z zapisów w karcie wizyt, a przy tym niestawiennictwo nie zostało w żaden sposób usprawiedliwione. Natomiast zdaniem skarżącego, nie został on o wspomnianym terminie wizyty poinformowany w żaden sposób, ani pisemnie, ani telefonicznie. Zdaniem Sądu, zapisy we wspomnianej karcie wizyt jednoznacznie wskazują datę kolejnej wizyty – 17 kwietnia 2025 r. Przy takiej właśnie dacie wizyty widnieje podpis skarżącego potwierdzający, że jest ona mu znana. Zgodnie z treścią art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia, bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw (art. 33 ust. 4 pkt 4 cytowanej ustawy). Organ zatrudnienia, wyznaczając bezrobotnemu termin wizyty w powiatowym urzędzie pracy, nie tylko działa w celu aktywizacji bezrobotnego, której głównym celem jest znalezienie mu zatrudnienia, ale także weryfikuje jego gotowość i zdolność do podjęcia zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej. Zatem, samo pozostawanie bez pracy nie oznacza jeszcze, że osoba taka korzysta ze statusu bezrobotnego, bowiem konieczna jeszcze jest jej zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia. Bezrobotny, zainteresowany uzyskaniem pracy, musi więc, stawiając się w powiatowym urzędzie pracy, co jest jego obowiązkiem, wykazać swą dyspozycyjność, by organ zatrudnienia mógł ocenić jego gotowość i zdolność do podjęcia pracy. Terminy wizyt w powiatowym urzędzie pracy wyznaczane są przez organ zatrudnienia, o czym stanowi art. 33 ust. 3 powołanej ustawy, zaś bezrobotny potwierdza własnym podpisem fakt powiadomienia go o wizycie. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, organ otrzymując od strony potwierdzenie zapoznania się z treścią dokumentu, przez złożenie na nim własnoręcznego podpisu, nie jest zobligowany do podejmowania dodatkowych działań zmierzających do potwierdzenia, że strona rzeczywiście zapoznała się z jego treścią, ewentualnie podjęła szczególne działania aby nie zapomnieć o wyznaczonym terminie. Orzecznictwo sądowo administracyjne nie uznaje za uzasadnione przyczyny okoliczności powstałych na skutek niedbalstwa czy lekkomyślności zainteresowanego. Z dokumentów dołączonych do akt administracyjnych wynika, że skarżący został poinformowany o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonych przez urząd pracy terminach w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy, jak również o skutkach niestawiennictwa w wyznaczonym terminie i niepowiadomienia w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Z tych względów należy uznać, że skarżący o terminie wizyty został powiadomiony prawidłowo, jednak na wizytę nie stawił się nie przedstawiając uzasadnionej przyczyny tego niestawiennictwa. Powyższe uzasadniało orzeczenie przez organ o utracie statusu osoby bezrobotnej. Pomiędzy stronami sporne jest jednak także i to, czy ewentualne nieusprawiedliwione niestawiennictwo w dniu 17 kwietnia 2025 r. byłoby pierwszym takim niestawiennictwem skarżącego, co skutkowałoby możliwością odzyskania statusu osoby bezrobotnej po 120 dniach, czy też trzecim kolejnym niestawiennictwem, po którym odzyskanie wspomnianego statusu następuje po 270 dniach. Nie ma przy tym pomiędzy stronami sporu co do tego, że skarżący był wcześniej zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. w okresie od 26 sierpnia 2010 r. do 18 stycznia 2012 r. i został pozbawiony statusu bezrobotnego z dniem 19 stycznia 2012 r. z powodu niestawiennictwa w wyznaczonym terminie, a następnie był zarejestrowany w tym Urzędzie od 31 lipca 2012 r. do 7 listopada 2012 r. i z tej samej przyczyny został pozbawiony statusu bezrobotnego z dniem 8 listopada 2012 r. Nie budzi też wątpliwości, że skarżący w okresie od 1 października 2017 r. do 30 listopada 2017 r. był zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas określony w Miejskim Ośrodku Sportu i Rekreacji. W ocenie Sądu, w świetle powyższego należy uznać, że organy błędnie przyjęły, że niestawiennictwo skarżącego byłoby trzecim kolejnym niestawiennictwem, co skutkować powinno pozbawieniem statusu osoby bezrobotnej na okres 270 dni. Jak przyjmuje się w piśmiennictwie, w przepisie do art. 33 ust. 4 pkt 3 i 4 ustawy o promocji zatrudnienia ustawodawca wskazuje datę, od której następuje pozbawienie statusu bezrobotnego (od dnia odmowy, niestawiennictwa), oraz różnicuje okres, na jaki pozbawia się tego statusu. Przede wszystkim sankcję tę rodzi już pierwsza nieuzasadniona odmowa przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy (lub niestawiennictwo). W tym przypadku pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 120 dni. Jeśli po upływie tego okresu i po ponownej rejestracji bezrobotny odmawia przyjęcia propozycji (lub nie stawia się) po raz wtóry, traci swój status na 180 dni, a w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy (niestawiennictwa) – na 270 dni. Z obowiązującej regulacji wynika, że o stopniu dolegliwości stosowanej sankcji decydują kolejne odmowy przyjęcia pracy (niestawiennictwa). Wątpliwości może jednak budzić kwestia, czy sankcja powinna być zastosowana niezależnie od tego czy bezrobotny ponownie rejestruje się w związku z upływem okresu karencyjnego, czy też dlatego, że utracił pracę, którą podjął przed upływem tego okresu i kontynuował po jego zakończeniu. Podzielając prezentowane w orzecznictwie stanowisko (m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 5 lipca 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 210/18 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 26 września 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 451/22) wskazać należy, że wobec niejednoznaczności przepisu art. 33 ust. 4 pkt 3 (w związku z pkt 4) ustawy o promocji zatrudnienia można go rozumieć w szczególności w ten sposób, że ewentualne odmowy (odpowiednio: niestawiennictwa) przypadające po każdym okresie zatrudnienia danej osoby, kończącym się po okresie karencji, należy liczyć od początku, tj. nie doliczać ich do odmów (niestawiennictw) wcześniejszych, sprzed podjęcia zatrudnienia (które ulegałyby wówczas swoistemu "zatarciu"). Przemawia za tym nie tylko wzgląd na cel ustawy (osiąganie pełnego i produktywnego zatrudnienia – zob. art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia) oraz trudności w racjonalnym zaakceptowaniu stanowiska przeciwnego (o swoiście "wieczystym", tj. obejmującym cały okres potencjalnej aktywności zawodowej danej osoby, sumowaniu odmów / niestawiennictw tej osoby), ale także brzmienie art. 33 ust. 4 pkt 3 wspomnianej ustawy, a ściślej: użycie w nim określenia "kolejny" [verba legis: "c) 270 dni w przypadku trzeciego i każdego kolejnego niestawiennictwa"]. Na gruncie reguł językowych określenie to znaczy bowiem tyle, co "występujący w porządku następczym, jeden po drugim, następny" (zob. hasło "kolejny" [w:] Uniwersalny słownik języka polskiego, pod red. S. Dubisza, Warszawa 2003, t. 2). Z powodzeniem można zaś bronić zapatrywania, że dwa niestawiennictwa danej osoby w powiatowym urzędzie pracy, przedzielone okresem zatrudnienia tej osoby, nie są niestawiennictwami występującymi "jedno po drugim". Z treści wspominanego art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia wynika, że organ - w przypadku osoby która odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji pracy bądź nie stawiła się w wyznaczonym terminie bez powiadomienia o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa - nie tylko orzeka o pozbawieniu statusu bezrobotnego ale też wskazuje na jaki okres czasu następuje pozbawienie tego statusu. Organ I instancji taki okres wskazał, zaś organ odwoławczy zaakceptował to rozstrzygnięcie jednak z niewłaściwym zastosowaniem art. 33 ust. 3 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia. W analizowanej sprawie organy uznały niestawiennictwo skarżącego za kolejne – trzecie, pomimo, że miało miejsce po zakończeniu zatrudnienia w okresie od 1 października 2017 r. do 30 listopada 2017 r. na podstawie umowy o pracę na czas określony w Miejskim Ośrodku Sportu i Rekreacji. Tym samym decyzje zostały wydane z istotnym naruszeniem przepisów prawa procesowego i prawa materialnego - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., art. 33 ust. 4 pkt 3 w zw. z pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia. W tym stanie rzeczy Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią powyższe rozważania oraz ocenę prawną zaprezentowaną w uzasadnieniu niniejszego wyroku, przyjmując, że niestawiennictwo skarżącego w Powiatowym Urzędzie Pracy w M. w dniu 17 kwietnia 2025 r. było jego pierwszym niestawiennictwem w rozumieniu art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a) w zw. z pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia.