II SA/Sz 535/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] decyzją z dnia [...]r. Nr [...], na podstawie art. 104 kpa oraz art. 2 ust.1, art. 5, art. 3 ust.1-4, art. 6 ust.1-10, art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U Nr 71, poz. 734/ i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych /Dz.U. Nr 156 poz. 1817/ i upoważniania Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. w sprawie upoważnienia Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej do wydawania decyzji administracyjnych, po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] r. W.W. przyznał wnioskodawczyni dodatek mieszkaniowy na okres sześciu miesięcy, poczynając od dnia [...]r. do dnia [...]r., w wysokości [...] zł. miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że rodzina wnioskodawczyni spełnia kryteria określone w przytoczonych w sentencji decyzji przepisach, co uzasadnia przyznanie dodatku mieszkaniowego na zmniejszenie wydatków związanych z zajmowaniem lokalu. W załączniku do decyzji, organ przedstawił wyliczenie, stanowiące podstawę do naliczenia dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] zł. W odwołaniu od tej decyzji W.W. zarzuciła błędne ustalenie przez organ I instancji kwoty wydatków ponoszonych przez stronę z tytułu zajmowanego lokalu, w tym opłat za energię cieplną. Uzasadniając swoje stanowisko odwołująca się wskazała, że zgodnie z § 2 pkt 1 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkowych /Dz.U. Nr 156, poz.. 1817/ w stosunku do najemców wydatkami uwzględnionymi do obliczenia dodatku mieszkaniowego są między innymi "opłaty za energię cieplną". W miesiącu [...]r. odwołująca się poniosła opłatę za energię cieplną w kwocie [...] zł na co składa się opłata zmienna – [...] zł, opłata stała – [...] zł, opłata za korzystanie z części wspólnych – [...] zł. Wymienione składniki opłaty za energię cieplną, są takie same jak wnoszone przez najemców zasobów mieszkaniowych gminy, które w ich przypadku nie są wyszczególniane a są w całości uwzględniane jako koszty energii cieplnej. Organ I instancji do obliczenia wydatków faktycznie ponoszonych przez odwołującą się przyjął wybiórczo tylko kwotę kosztów zmiennych energii cieplnej tj. [...] zł a nie zaliczył opłaty stałej w kwocie [...] zł i opłaty za ogrzewanie części wspólnych [...] zł. Dlatego odwołująca się wniosła o wskazanie podstawy prawnej nie uwzględnienia jako opłaty za energię cieplną: opłaty stałej i opłaty za korzystnie z części wspólnych budynku przypadających na zajmowany lokal. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...]r. [...], na podstawie art. 138 § 1, pkt. 1 kpa, art. 6 ust.1, 3,6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734 ),po rozpatrzeniu odwołania Pani W. W., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Kolegium z uwagi na zarzuty strony przedstawiło podstawy i procedurę wyliczenia kwoty wydatków na czynsz i opłaty za energię cieplną podnosząc, że stosownie do art.6 ust.3 i 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wydatkami ponoszonymi przez osobę ubiegającą się dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowanym lokalem mieszkalnym. Do świadczeń tych zalicza się między innymi czynsz i opłaty za energię cieplną dostarczaną do lokalu, z zachowaniem warunków wynikających z ust. 6 art. 6 ustawy. Przepis ten stanowi , że jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu lub domu nie wchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się: 1/ wydatki, które w przypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jeżeli obowiązywałyby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy, 2/ opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu. Mając powyższe na względzie Kolegium uznało, że jeśli w budynkach stanowiących własność [...] Towarzystwa Budownictwa Społecznego istnieje system naliczania zużycia energii cieplnej w oparciu o odczyt z indywidualnego licznika zarządca budynków ma możliwość rozdzielenia opłat za energię cieplną dostarczoną do lokalu od pozostałych /opłaty stałej CO, opłaty zmiennej CO za ogrzewanie części wspólnej budynku/. Opłata za energię cieplną dostarczoną do lokalu mieszkalnego, stanowi wydatki na świadczenia związane z eksploatacją lokalu mieszkalnego w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, według art. 6 ust.3 i 4 ustawy. Kolegium ponadto wyjaśniło stronie, że w oparciu o art. 6 ust.6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, do celów obliczenia dodatku mieszkaniowego, wysokość czynszu oparto o uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w [...] w sprawie zasad określania stawek czynszu regulowanego za lokale mieszkalne i stawek czynszu za lokale socjalne, i przyjęto stawkę [...] zł/m2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] W. W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając, że organ odwoławczy nie wskazał jakie przepisy nakazują by nie zaliczyć do wydatków związanych z zajmowaniem lokalu części składowych opłaty za energię cieplną tj. opłaty za korzystanie z części wspólnych przypadających proporcjonalnie na lokal strony i opłaty stałej za dostarczenie energii cieplnej do lokalu. Ponadto skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji nie przytoczył faktycznej treści przepisu art. 6 ust.3 i 4 ustaw z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych. Przepis ten nie zawiera sformułowania "w związku z zajmowanym lokalem" tylko "w związku z zajmowaniem lokalu" jako czynnością, wiąże się ściśle obligatoryjne partycypowanie w kosztach wspólnych, w tym w kosztach ogrzewania części wspólnych i opłat stałych za energię cieplną. W przytoczonym przepisie art. 6 ust.4 tej ustawy dotyczącego wydatków, nie ma również sformułowania przytoczonego przez SKO "za energię cieplną dostarczoną do lokalu". Przepis ten ma bowiem treść "Wydatkami ... są opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych". W ocenie skarżącej, z przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych wynika, że opłata za ogrzewanie części wspólnych oraz opłata stała za dostarczenie energii cieplnej do lokalu, są ściśle związane z zajmowaniem lokalu i są to elementy składowe opłaty za energię cieplną, a zatem winny być uwzględnione do naliczenia dodatku mieszkaniowego. Skarżąca powtórzyła też stanowisko prezentowane w odwołaniu, że lokatorzy lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy ponoszą opłatę za energię cieplną składającą się również z trzech składników i w ich przypadku do celów obliczenia dodatku mieszkaniowego uwzględnia się całkowity koszt tej energii. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi Kolegium podniosło, że ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych nie podaje definicji lokalu mieszkalnego. Należy więc skorzystać z definicji zawartej w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy (Dz.U Nr 71, poz. 733 ze zm./, która w art. w ust.1 stanowi, że lokal - należy przez to rozumieć lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Powierzchnia użytkowa lokalu - powierzchnia wszystkich pomieszczeń znajdujących się w lokalu; za powierzchnię użytkową lokalu nie uważa się między innymi pralni, suszarni, wózkowni, strychów, piwnic i komórek przeznaczonych do przechowywania opału". W związku z powyższym, w ocenie Kolegium do wydatków ponoszonych przez gospodarstwo domowe na utrzymanie lokalu mieszkalnego, stanowiących podstawę do obliczenia dodatku mieszkaniowego, nie można wliczać takich wydatków jak opłata stała c.o. czy ogrzewanie części wspólnej, do ponoszenia których zobowiązuje treść postanowień umowy najmu. Wojewódzki Sad Administracyjny z w a ż y ł . co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu skutkuje tym, że w przypadku stwierdzenia, że decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, mającymi postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania administracyjnego, Sąd eliminuje z obrotu prawnego taką wadliwą decyzję - w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia - poprzez jej uchylenie lub stwierdzenie jej nieważności. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania Sądu zakreślonych w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.l, doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 6 ust.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm./ wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między świadczeniami okresowymi ponoszonymi przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą ten dodatek. W gospodarstwie 2-4 osobowym dodatek mieszkaniowy wynosi różnicę między kwotą wydatków mieszkaniowych, a kwotą odpowiadającą 12% dochodu danego gospodarstwa domowego /art. 6 ust.1 pkt 2/. Stosownie do art. 6 ust. 4 tej ustawy – wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są czynsz, opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, inne niż wymienione w pkt 1-4 opłaty za używanie lokalu mieszkalnego, opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych, wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału. Nie stanowią natomiast wydatków, poniesionych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszakowy, wydatki poniesione z tytułu: 1) ubezpieczeń, podatku od nieruchomości, opłat za wieczyste użytkowanie gruntów, 2) opłat za gaz przewodowy, energię elektryczną, dostarczane do lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) na cele bytowe /ust.4a art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych/. Jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu nie wchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się: 1) wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy, 2) opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu. /ust.6 art. 6 tej ustawy/. Zgodnie natomiast z § 2 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych /Dz.U. Nr 156 poz. 1817 ze zm./, podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego dla najemców i podnajemców oraz innych osób mających tytuł prawny do używania lokalu, z wyjątkiem osób wymienionych w ust.2-5 tego paragrafu /które nie mają zastosowania w rozpoznawanej sprawie/ stanowią następujące rodzaje wydatków w gospodarstwach domowych: czynsz albo inne opłaty za używanie lokalu oraz opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych. Do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się powyższe wydatki w wysokości 90% naliczonych i ponoszonych wydatków /ust.2 § 2 rozporządzenia /. Powyższe przytoczenie przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, niezbędne jest dla wykazania, że wbrew twierdzeniom organów, ani ustawa o dodatkach mieszkaniowych ani rozporządzenie w sprawie dodatków mieszkaniowych, nie zawierają przepisu uprawniającego organy do pominięcia opłaty stałej i opłaty za korzystanie z części wspólnych budynku przy ustalaniu kwoty wydatków za energię cieplną. Zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wywód, oparty został na art. 6 ust.3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w brzmieniu nie odpowiadającym rzeczywistej treści tego przepisu. Kolegium twierdzi mianowicie, że w przepisie tym jest mowa o wydatkach "w związku z zajmowanym lokalem". Tymczasem ustawa we wskazanym przepisie mówi o wydatkach "w związku z zajmowaniem lokalu". Różnica jest istotna bowiem z zajmowaniem lokalu pozostają w związku wydatki, które wprawdzie nie dotyczą bezpośrednio lokalu strony, ale są związane z jego zajmowaniem poprzez części wspólne budynku i koszty jego eksploatacji. Zdaniem Sądu, literalne brzmienie przepisu art. 6 ust.4 pkt 6 przemawia za uznaniem, że wolą ustawodawcy było zaliczenie do przedmiotowego wydatku /za energię cieplną/ również opłaty stałej i opłaty za korzystnie z części wspólnych budynku. W tych okolicznościach uznać należało, że skarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ Sąd orzekł jak w sentencji.