II SA/Sz 535/19
WyrokWSA w Szczecinie2019-08-07
Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Maria Mysiak, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie za dozór pojazdu usuniętego z drogi i przechowywanego na parkingu strzeżonym, w sytuacji gdy pojazd był przedmiotem postępowania karnego i zabezpieczenia majątkowego, powinno być ustalane na podstawie stawek dziennych czy abonamentowych, oraz czy odmowa wydania pojazdu przez dozorcę po próbie jego odbioru przez starostę wyklucza prawo do wynagrodzenia za dalszy okres przechowywania?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę Prokuratora Rejonowego, uznając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo przyznało wynagrodzenie za dozór pojazdu. Sąd stwierdził, że nawet jeśli pojazd był przedmiotem postępowania karnego i zabezpieczenia majątkowego, podstawą jego przechowywania pozostawały przepisy Prawa o ruchu drogowym, a ustanowienie zabezpieczenia nie zmieniało tej podstawy. Sąd uznał, że wynagrodzenie powinno być ustalane według stawek dziennych, a nie abonamentowych, zgodnie z praktyką rynkową i umowami zawieranych przez starostę. Ponadto, odmowa wydania pojazdu przez dozorcę po próbie odbioru przez starostę nie wyklucza prawa do wynagrodzenia za okres przechowywania, jeśli starosta nie podjął skutecznych działań w celu odbioru pojazdu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku Z. S. o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu marki Nissan Micra, który został usunięty z drogi i przechowywany na jego parkingu strzeżonym od 2006 roku. Pojazd był przedmiotem postępowania karnego, zabezpieczenia majątkowego, a następnie orzeczono jego przepadek na rzecz powiatu. Starosta odmówił przyznania wynagrodzenia, wskazując m.in. na brak właściwego trybu dochodzenia roszczeń. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie starosty i przyznało wynagrodzenie za część okresu. Na postanowienie SKO skargę do WSA wniósł Prokurator Rejonowy, kwestionując m.in. sposób ustalenia stawek wynagrodzenia i okresu, za który zostało przyznane.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Prokuratora Rejonowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia za dozór pojazdu oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Starosta [...], na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.) oraz § 3 pkt 1 lit. a i § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1016), odmówił Z. S., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Z.U.H. "Z. A."
z siedzibą w G. przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu marki Nissan Micra o nr rej. [...]
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Starosta podał, że wnioskiem z dnia
29 października 2014 r. Z. S. zwrócił się o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu marki Nissan Micra o nr rej. [...] za okres od dnia 25 grudnia
2006 r. do dnia 29 listopada 2014 r. Wniosek ten nie został merytorycznie rozpatrzony. Jednak na skutek zaskarżenia przez wnioskodawcę postanowień organu I i II instancji odmawiających wszczęcia postępowania, wyrokiem z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 457/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił postanowienie Starosty [...] z dnia [...] r. i postanowienie SKO w S. z dnia [...] z nakazem merytorycznego rozpoznania wniosku Z. S. w trybie przepisów art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z § 3 pkt 1 lit. a i § 4 pkt 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W tym stanie rzeczy Starosta [...] wszczął postępowanie administracyjne i postanowieniem z dnia [...] odmówił Z. S. przyznania wynagrodzenia za dozór. Postanowieniem z dnia [...]
nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło wskazane wyżej postanowienie Starosty [...] i przekazało sprawę organowi do ponownego rozpatrzenia, zalecając wystąpienie z wnioskiem do sądu powszechnego o orzeczenie przepadku pojazdu.
Postanowieniem z dnia [...] sygn. akt I Ns [...] Sąd Rejonowy w G., na wniosek organu, orzekł przepadek na rzecz Powiatu G. pojazdu marki Nissan Micra o nr rej. [...]
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Starosta [...] odmówił Z. S. przyznania wynagrodzenia za dozór tego pojazdu. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło ww. postanowienie i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W ocenie Kolegium, usunięcie pojazdu w dniu 25 grudnia 2006 r. mieściło się
w warunkach przepisu art. 130a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, konsekwencją czego jest zasadność rozpoznania wniosku o przyznanie wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu w trybie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Dalej Starosta [...] wskazał, że nie jest związany ocenami prawnymi zawartymi w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego
z dnia [...] w odniesieniu do przepisów prawa materialnego.
Motywując odmowę przyznania wynagrodzenia Starosta wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż pojazd o nr rej. [...] stanowił zabezpieczenie majątkowe (postanowienie Prokuratora Rejonowego
w G. z dnia [...] Policja wypłaciła Z. S. wynagrodzenie za okres od 25 grudnia 2006 r. do 15 stycznia 2007 r. Nie uznała się natomiast za właściwą do ponoszenia kosztów przechowywania pojazdu na parkingu Z. S. od daty postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym wskazując jako właściwą P. G., a następnie Sąd Rejonowy
w G..
Organ I instancji wskazał też, że Z. S. powinien dochodzić zapłaty wynagrodzenia za okres postępowania karnego, jeśli nie od komornika sądowego to od P. G.. Sąd Rejonowy w G. zakwalifikował koszty przechowywania pojazdu w okresie od 27 marca 2007 r. do 20 listopada 2009 r. jako koszty postępowania karnego i postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] przyznał Z. S. koszty w wysokości [...] zł.
Organ I instancji wyraził zdanie, że Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za koszty przechowywania wskazanego pojazdu na parkingu przy ul. [...]
w G. w okresie prowadzonego postępowania przygotowawczego. Na etapie postępowania przygotowawczego uprawnienia i obowiązki przysługujące Skarbowi Państwa z tytułu oddania przedmiotu zabezpieczenia na przechowanie osobie godnej zaufania realizuje prokurator, który jest gospodarzem tego postępowania.
Po zakończeniu dochodzenia (śledztwa) i skierowaniu sprawy wraz z aktem oskarżenia do sądu, gospodarzem postępowania staje się sąd i zasadą winno być, że od tego momentu to sąd ponosi tymczasowe koszty procesu. Starosta nadmienił, że w świetle art. 230 § 2 k.p.k. w zw. z art. 217 k.p.k. rzecz zatrzymaną (pojazd) w celu zabezpieczenia kar majątkowych lub środków karnych o charakterze majątkowym należało zwrócić właścicielowi niezwłocznie po stwierdzeniu zbędności tego pojazdu dla postępowania karnego.
Kolejno organ I instancji wskazał, że Z. S. w związku z zajęciem pojazdu przez komornika sądowego stał się dozorcą pojazdu marki Nissan Micra nr rej. [...]. Nakazuje to uwzględnienie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego regulujących prawa i obowiązki dozorcy. Na podstawie art. 858 § 1 k.p.c. dozorca może żądać zwrotu wydatków związanych z przechowywaniem oraz wynagrodzenia za dozór odpowiednio do poniesionych trudów. Wysokość wynagrodzenia zobowiązany jest ustalić komornik. Wynagrodzenie dozorcy stanowi składnik kosztów egzekucji komorniczej. Wynagrodzenie dozorcy, jako koszt egzekucji, zgodnie z art. 770 k.p.c. obciąża co do zasady dłużnika, ale w razie bezskuteczności egzekucji z ruchomości, koszty dozoru poniesie ostatecznie wierzyciel (art. 42 ust. 2 zd. 1 u.k.s.e.). Ustalenie kosztów postępowania egzekucyjnego może nastąpić w zasadzie dopiero po zakończeniu egzekucji, bowiem dopiero wówczas wiadomo, jakie koszty zostały poniesione (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29 grudnia 1995 r. III CZP 182/95, uchwala Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2011 r. III CZP 37/11). Wynagrodzenie dozorcy ruchomości ściągane jest w trybie art. 770ą k.p.c. czyli na podstawie postanowienia komornika. W świetle powyższego, organ I instancji uznał, że Z. S. powinien był żądać ustalenia wynagrodzenia za dozór przez komornika sądowego. Z. S. od dnia 6 lutego 2007 r. kiedy stał się dozorcą pojazdu, dozorcą w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, powinien był wykazywać zainteresowanie statusem pojazdu w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów ww. Kodeksu. Nie ma dowodów, że Z. S. przejawił zainteresowanie w tym kontekście. Wymieniony prowadził korespondencję z różnymi organami. Nie podjął jednak żadnej korespondencji z komornikiem sądowym. Organ I instancji nadmienił dalej, że nie można pomijać niekwestionowanego faktu, że pojazd został zajęty przez komornika sądowego, który oddał pojazd pod dozór Z. S.. Brak jest danych wskazujących, że Z. S. odmówił sprawowania dozoru. Przeciwnie, przyjął pojazd pod swój dozór, co potwierdza protokół zajęcia ruchomości. Organ powołał się na art. 292 § 1 Kodeksu postępowania karnego oraz art. 39 ust. 2 pkt 3 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, wskazując, że te uwarunkowania prawne w zestawieniu z niekwestionowanym faktem zajęcia pojazdu przez komornika sądowego stosującego przepisy kodeksu postępowania cywilnego, przy jednoczesnym braku dowodów pozwalających ustalić, że postępowanie zabezpieczające prowadzone przez komornika sądowego zostało formalnie zakończone – powodują, że żądanie przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu powinno być kierowane do komornika sądowego.
Organ wskazał, że Z. S. nie skorzystał z uprawnień przysługujących mu z art. 858 § 1 k.p.c., jednak jego zaniechanie nie może obciążać aktualnie budżetu Powiatu G..
Starosta stwierdził również, że wnioskodawca nie podjął skutecznie inicjatywy
w celu wydania przez organy postępowania karnego postanowienia o zwrocie pojazdu na rzecz właściciela (art. 230 § 2 k.p.k.) co implikowałoby likwidację pojazdu w trybie przepisów o likwidacji niepodjętych depozytów i zapobiegałoby wieloletniemu przechowywaniu pojazdu na parkingu. Bez takiego postanowienia nie może być mowy o uzyskaniu przez Z. S. statusu dozorcy w rozumieniu art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Starosta [...] rozważał przyznanie wynagrodzenia za dozór od daty uzyskania prawomocności orzeczenia Sądu Rejonowego w G. o orzeczeniu przepadku pojazdu na rzecz Powiatu G. (6 czerwca 2017 r.). Jednak zdaniem organu analiza okoliczności sprawy uzasadnia odmowę przyznania wynagrodzenia za dozór również w tym zakresie. Organ I instancji wskazał, że w lipcu 2016 r. podjęte zostały konkretne działania w celu odbioru pojazdów znajdujących się na parkingu dozorcy, w tym pojazdu marki Nissan Micra o nr rej. [...] m.in. zlecono rzeczoznawcy oszacowanie wartości handlowej i użytkowej pojazdów oraz sporządzenie ocen technicznych, w piśmie z dnia 15 lipca 2016 r. zapowiedziano Z. S., że Powiat G. zabierze pojazdy z parkingu dozorcy, w dniu 22 lipca 2016 r. Organ I instancji nadmienił, że Z. S. uniemożliwił rzeczoznawcy dokonania zleconych mu czynności. Nie wpuścił rzeczoznawcy na teren, gdzie stały samochody a nadto kategorycznie odmówił wydania pojazdów. Dlatego też organ I instancji uznał, że po dacie 22 lipca 2016 r. Z. S. nie mogłoby przysługiwać wynagrodzenie za dozór. Dla poparcia swojego stanowiska organ przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 1831/11.
Na powyższe postanowienie Z. S. wniósł zażalenie, żądając uchylenia postanowienia Starosty [...] oraz wydania orzeczenia co do istoty sprawy poprzez przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu marki Nissan Micra, nr rej. [...] w okresie od dnia 16 stycznia 2007 r. do dnia
30 czerwca 2017 r., w kwocie [...]zł (brutto). Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił obrazę art. 7 i art. 80 K.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, iż od 2000 r. jego parking był jednym z wyznaczonych przez Starostę G. dla realizacji zadań wynikających z art. 130a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Ostatnim zarządzeniem nr [...] z dnia [...] r. Następnie wskutek nowelizacji ustawy Prawo o ruchu drogowym zawarte zostały umowy z Powiatem G. z dnia [...] z dnia [...] oraz z dnia [...] na przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg w przypadkach określonych w art. 130a ust. 1 i 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, położonych na terenie Powiatu G. . W dniu [...] działając na podstawie art. 130a ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, Komenda Powiatowa Policji w G. wydała dyspozycję nr [...] usunięcia pojazdu marki Nissan Micra [...]. Powołując treść przepisów art. 130a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym skarżący wskazał, iż wystawiona dyspozycja usunięcia pojazdu przez uprawniony podmiot dowodzi zaistnienia okoliczności uzasadniających wypełnienie przesłanek wskazanych przepisów. Zaznaczył przy tym, że ani Sąd Rejonowy w G., który orzekł przepadek pojazdu na rzecz Powiatu, ani Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie miały wątpliwości, że pojazd został usunięty z drogi w okolicznościach ustawy o ruchu drogowym. Równie nie do zaakceptowania, w ocenie strony, pozostaje odmowa przyznania wynagrodzenia za okres, po skierowaniu przez organ żądania wydania pojazdu. Z. S. zakwestionował także stanowisko organu w zakresie podstaw ustalenia wynagrodzenia za dozór pojazdu, uwzględniających takie kryteria jak stan techniczny pojazdu, ilość pojazdów jednocześnie przechowywanych na parkingu strzeżonym podkreślając, iż wyłącznym kryterium zróżnicowanej oceny jest rodzaj pojazdu przechowywanego, od niego bowiem uzależniona jest stawka opłaty za przechowywanie. W dalszej części uzasadnienia zażalenia Z. S. wskazał na podstawy faktyczne i prawne ustalenia wysokości wynagrodzenia za przechowywanie przedmiotowego pojazdu, zaznaczając obowiązek Starosty ograniczenia się do ustalenia obiektywnie słusznego wynagrodzenia w oparciu o metodę porównania stosunków danego rodzaju. Wskazał też, że w okresie od dnia 1 stycznia 2014 r. na terenie Powiatu G. funkcjonowały dwa parkingi prowadzące działalność
w zakresie przechowywania pojazdów usuniętych z dróg w trybie ustawy Prawo o ruchu drogowym - G. I. pod firmą D. S. w N., drugi parking prowadził do grudnia 2015 r. S. Ł. pod firmą "E." S. Ł. w G.. Stawka za 1 dzień przechowania pojazdu na wskazanych parkingach wynosiła [...] zł. W przypadku innych parkingów strzeżonych dobowa stawka przechowywania pojazdów w okresie od dnia 1 stycznia 2014 r. wynosiła od [...] zł do [...] zł. Skarżący podniósł dodatkowo, iż w postanowieniu z dnia 2 marca 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. przyjął stawkę [...] zł za dobę przy ustaleniu wynagrodzenia za okres przechowywania od dnia 28 października 2006 r. do dnia 19 stycznia 2017 r., poprzez analogię do umowy na przechowywanie pojazdów z dnia 29 grudnia 2015 r. zawartej przez G. I. z Powiatem G.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia
[...] r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) w związku z art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.) oraz § 3 pkt 1 lit. a i § 4pkt 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1016), po rozpatrzeniu zażalenia, postanowiło w pkt 1 uchylić zaskarżone postanowienie w całości, w pkt 2 przyznać Z. S., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą "Z. Z. A." w G. kwotę [...]zł brutto tytułem wynagrodzenia za dozór pojazdu marki Nissan Micra o numerze rejestracyjnym [...] w okresie od dnia 16 stycznia 2007 r. do dnia 30 czerwca 2017 r. W pkt 3 odmówić przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu w pozostałym zakresie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium przypomniało, że wyrokiem z dnia
29 października 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 457/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Szczecinie uchylił wcześniejsze postanowienie Kolegium z dnia [...] orzekające o zwrocie wniosku oraz poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z dnia [...] r. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie. Sąd uchylając powyższe rozstrzygnięcia wskazał na powinność organów obu instancji ponownego merytorycznego rozpoznanie wniosku
w trybie przepisu art. 102 § 2 u.p.e.a.
Kolegium wyjaśniło, że dowodem na okoliczność usunięcia pojazdu z drogi jest dyspozycja usunięcia pojazdu nr [...] z dnia [...] r. wydana przez funkcjonariusza Policji, w której zostało odnotowane, że pojazd marki Nissan Micra nr rej. [...] został usunięty z drogi publicznej ul. [...] w miejscowości Ł., z uwagi na "wypadek drogowy - nietrzeźwy kierujący". Przedmiotowy pojazd został odholowany w tym samym dniu na parking strzeżony przy ul. [...] w G. prowadzony przez Z. S., który to parking zgodnie z zarządzeniem nr [...] Starosty [...] z dnia [...]. w sprawie wyznaczenia parkingu strzeżonego został wyznaczony przez Starostę G. jako parking strzeżony przechowujący usunięte pojazdy w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1-3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Usunięty z drogi pojazd pozostawał na parkingu strzeżonym do dnia 30 czerwca 2017 r.
W ocenie Kolegium, usunięcie pojazdu mieściło się w warunkach przepisu
art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym w dniu usunięcia pojazdu. Przedmiotowa sprawa dotyczy zatem pojazdu, wobec którego funkcjonariusz Komendy Powiatowej Policji w G. wydał dyspozycję usunięcia z drogi, a pojazd został przyjęty na parking strzeżony, a zatem nawiązany został stosunek prawny powstały wskutek umieszczenia pojazdu w trybie administracyjnym na wyznaczonym przez Starostę G. parkingu. Przechowywanie pojazdu było kontynuowane w związku z jego nieodebraniem przez właściciela. Podstawy uzyskały zatem przepisy dotyczące postępowania z pojazdem
w razie upływu ustawowego terminu odebrania pojazdu, w szczególności art. 130a
ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nakazujący staroście wystąpienie do sądu
z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie
3 miesięcy od dnia jego usunięcia. W aktach sprawy znajduje się efekt tego wystąpienia - prawomocne postanowienie z dnia [...]. sygn. akt [...] wydane przez Sąd Rejonowy w G. orzekające przepadek ww. pojazdu na rzecz Powiatu G. .
Skład orzekający podzielił stanowisko wyrażone we wcześniejszym postanowieniu, że podejmowane przez właściwe sądy akty w toku postępowania karnego względem pojazdu przechowywanego na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez starostę, pozostają bez wpływu na sytuację podmiotu wyznaczonego, którego relacja w analizowanym procesie ukonstytuowana jest wyłącznie aktem wyznaczenia, a tym samym pozostaje on w relacji starosta - podmiot wyznaczony.
Nadto, w ocenie Kolegium, podstawą obliczenia wynagrodzenia powinna być stawka dobowa, a nie abonamentowa, bowiem w ten sposób ustalane było wynagrodzenie za przechowanie pojazdów usuniętych z dróg i umieszczonych na parkingu strzeżonym w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Uwzględnienie stawki dobowej a nie abonamentowej jest wyrazem poszanowania kryterium przyjętego w danych stosunkach wynagrodzenia, które wynika wprost z kształtujących te stosunki umów zawieranych przez Starostę G. i Naczelnika Urzędu Skarbowego. Dokonując ustaleń w zakresie przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdów, w analogicznych sprawach i pokrywających się okresach czasu Kolegium uznawało za zasadne przyjęcie stawek opłat za przechowywanie pojazdów wynikających z umów zawartych pomiędzy Z. S. a Starostą G. w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] - kiedy to wygasła ostatnia umowa, a następnie w dalszym okresie przechowywania pojazdu stawek ustalonych na podstawie umów zawieranych przez Starostę G. z innymi przedsiębiorcami, którym powierzono wykonywanie zadań z zakresu przechowywania pojazdów usuniętych z dróg w warunkach przepisów art. 130a ust. 1 i 2 p.r.d., określonych w sposób następujący w odniesieniu do pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5t:
- umowa od [...] do [...] pierwszych 3 dni przechowywania [...] zł, od 4 dnia do 3 miesięcy przechowywania - [...] zł, powyżej
3 miesięcy przechowywania - [...] zł,
- umowa od [...] do [...] pierwszych 3 dni przechowywania [...] zł, od 4 dnia do 3 miesięcy przechowywania - [...] zł, powyżej
3 miesięcy przechowywania - [...] zł,
- umowa od [...] r. do [...] r.: pierwszych 5 dni przechowywania [...] zł, od 6 dnia przechowywania - [...] zł,
- umowa z dnia [...] zawarta przez Starostę G.
z G. I. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą D. S. z siedzibą w N. - jednostką prowadzącą parking strzeżony na terenie N., z mocą obowiązującą od dnia 1 lutego 2014 r., następnie kolejna umowa ze wskazanym przedsiębiorcą z dnia 29 grudnia 2015 r. z mocą obowiązująca od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2016 r.: pierwszych 5 dni przechowywania - [...] zł, od 6 dnia przechowywania - [...] zł.
Uzasadniając przyjęcie powyższych stawek, z wyjątkiem wskazanych w punkcie 4, Kolegium zgodziło się ze stanowiskiem organu I instancji zaprezentowanym w analogicznych sprawach, których przedmiotem było wynagrodzenie dozorcy z tytułu przechowywania pojazdów, umieszczonych i przechowywanych na parkingu Z. S. w latach 2003-2017. Kolegium za słuszne uznało twierdzenie, że skoro przedsiębiorca dobrowolnie, na zapytanie ofertowe przedstawił swoje ceny i zawarł umowę z organem, dokonał tym samym kalkulacji kosztów przechowywania pojazdów na parkingu a ceny te były dla przedsiębiorcy zadowalające. Przy obliczaniu tych kosztów za niedopuszczalne uznawano jednak naliczanie stawek od pierwszej doby parkowania przez kolejne lata obowiązywania umów. Pierwsza doba parkowania pojazdu powstaje w momencie przyjęcia pojazdu na parking strzeżony i jest naliczana jednokrotnie. Dzień 1 stycznia kolejnego roku, pomimo zawarcia kolejnej umowy, nie może być uznany jako kolejny pierwszy dzień przechowywania pojazdu. Przyjęcie takiego toku rozumowania prowadziłoby bowiem do zaistnienia absurdalnych sytuacji,
w których pojazd przyjęty dnia 26 grudnia - po pięciu dniach przechowywania stawałby się pojazdem powtórnie "przechowywanym pierwszych 5 dni".
W celu ustalenia należnego stronie wynagrodzenia za okres poprzedzający dzień podpisania pierwszej umowy ze Starostą, tj. 21 sierpnia 2011 r., za zasadne uznano przyjęcie kwoty zbliżonej do wynikającej z umowy podpisanej z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego obowiązującej do dnia 31 marca 2009 r., jako, że organ ten przed powierzeniem Staroście zadań wynikających z art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym był podmiotem odpowiedzialnym za ponoszenie kosztów przechowywania pojazdów, które w wyniku nieodebrania z parkingu przez właściciela, przechodziły na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Ponieważ kwota ustalona w umowie
z przedsiębiorcą wynosiła [...] zł, a następna podpisana już ze Starostą G. umowa ustalała kwotę [...]zł za dzień przechowywania pojazdu, za zasadne uznawano przyjęcie kwoty [...]zł za dzień jako kwoty pośredniej, tj. wyższej niż przyjętej w dobrowolnie podpisanej umowie z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego i niższej niż średnia kwota wynikająca z uchwały Rady Powiatu, obowiązująca właściciela pojazdu i stosowana jako kwota sankcyjna i dolegliwa - bez przekroczenia jednakże wysokości kwoty wynikającej z umowy z dnia 19 sierpnia 2011 r.
Jako obowiązujące na dzień wydania dyspozycji usunięcia pojazdów uwzględniono stawki wynikające z rozliczeń za parkowanie pojazdów stosowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. oraz z umów zawartych przez wnioskodawcę z Komendą Powiatową Policji w G., Komendą Wojewódzką Policji w S. oraz Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w G.. Natomiast od dnia 1 stycznia 2014 r. wobec faktu, że wnioskodawcę nie wiązała już umowa ze Starostą G. , ustalenie spornego wynagrodzenia wymagało analizy stawek parkowania pojazdów stosowanych w konkretnym okresie czasu przez podmioty prowadzące parkingi strzeżone. Wobec powyższego za okres przechowywania przedmiotowego pojazdu od dnia 1 do 31 stycznia 2014 r. należała się stawka w wysokości [...] zł, albowiem w tym okresie czasu była ona nadal obowiązującą w stosunkach tego rodzaju, co wywieść należy z datowania zmiany stawki na [...] zł powoływaną już wyżej umową zawartą z G. I. od dnia 1 lutego 2014 r. Przyjmując tę konkretną stawkę, Kolegium miało na uwadze adekwatność tej usługi do świadczonej przez wnioskodawcę ze względu na zakres terytorialny, porównywalny zakres obowiązków tych dwóch podmiotów wynikający z zawieranych umów, tego samego Zamawiającego. Porównane umowy nie wskazywały na dodatkowe szczególne obowiązki w zakresie przechowywania pojazdów, poza standardowym zapewnieniem odpowiedniego miejsca przechowywania, zabezpieczaniem przed uszkodzeniem i kradzieżą. Podkreślono także, że zmiana stawek w konkretnych umowach podyktowana była wyłącznie zmianą stawek na rynku tego rodzaju usług. Wyrokiem z dnia 28 września 2017 r., sygn. akt IISA/Sz 801/17 WSA w Szczecinie podzielił stanowisko Kolegium, co do podstaw ustalenia rzeczywistych kosztów sprawowanego dozoru, w realiach sprawy analogicznych jak niniejsza, w szczególności zaś obejmujących okres czasu objęty sporną stawką [...] zł, podobnie w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 9 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 557/18. Według organu, przy ocenie zakresu obowiązków dozorcy, w realiach analizowanych usług, odwołać się należy do samej ich istoty wynikającej z ustawy Prawo o ruchu drogowym, która w art. 130a domaga się wyłącznie aby, pojazd usunięty z drogi, do czasu jego odebrania przez właściciela, miał zapewnione miejsce parkowania. Takie miejsce musi wskazać Starosta, mając na uwadze kryterium zapewnienia bezpiecznego miejsca przechowywania pojazdu. Kwestia utraty wartości pojazdu, jego proces degradacji spowodowany długoletnim nieużywaniem pojazdu i naturalnym wpływem warunków atmosferycznych ma znaczenie dla właściciela pojazdu i stanowi konsekwencję godzenia się na jego pozostawienie w takich warunkach. Stąd podnoszony przez starostę w ocenie wysokości należnego wynagrodzenia argument o niskiej wartości pojazdu mający uzasadniać stopień wysiłków i staranności, a w konsekwencji nakładu pracy w dozorowanie pojazdu, jak też odpowiedzialności jest nie do zaakceptowania. Mając to wszystko na uwadze organ odwoławczy uznał, iż stawka [...] zł i kolejno [...] zł ustalona na podstawie kryterium porównawczego w stosunkach danego rodzaju (tj. na podstawie umów zawartych pomiędzy Powiatem G. a G. I.), jest adekwatną do świadczonych przez wnioskodawcę usług przechowywania pojazdów. Wobec jednakże faktu, iż stawka ta uległa zmianie, gdyż w okresie od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2017 r. między Powiatem G. a G. I. obowiązywała umowa z dnia 29 grudnia 2016 r. przewidująca stawkę [...] zł za dobę od 3 miesiąca przechowywania, Kolegium zweryfikowało należne wynagrodzenie o wskazaną stawkę, posiłkując się dodatkowo przepisem § 4 ust. 3 tej umowy.
W świetle powyższego, w ocenie Kolegium, dozorcy przysługuje wynagrodzenie za przechowywanie pojazdu marki Nissan Micra nr rej. [...] ustalone według następujących reguł. W okresie poprzedzającym zawarcie umów ze Starostą G. , tj. w okresie od dnia 16 stycznia 2007 r. do dnia 26 marca 2007 r. przyjęto stawkę [...] zł, dalej w okresie od dnia 21 listopada 2009 r. do dnia 20 sierpnia 2011 r. dla ustalenia wynagrodzenia przyjęto stawkę [...] zł obowiązującą w umowie wiążącej Z. S. z Urzędem Skarbowym w G., następnie w okresie od dnia 21 sierpnia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu, w okresie od dnia 1 stycznia 2013 do dnia 31 stycznia 2014 r. - [...] zł, w okresie od dnia 1 lutego 2014 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. - [...] zł, a w okresie od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 30 czerwca 2017 r. - [...] zł.
Kolegium wyjaśniło, że Z. S. wnioskiem z dnia 29 października
2014 r., zmodyfikowanym ostatecznie w piśmie z dnia 5 lipca 2017 r., zwrócił się
o przyznanie wynagrodzenia za okres sprawowania dozoru od dnia 16 stycznia 2007 r. do dnia 30 czerwca 2017 r. We wnioskowanym przez Z. S. okresie czasu pojazd był przechowywany łącznie 2849 dni, za wynagrodzeniem:
1. za okres od dnia 16 stycznia 2007 r. do dnia 26 marca 2007 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu, tj. 70 dni x [...] zł = [...] zł (za okres od dnia 25 grudnia 2006 r. do dnia 15 stycznia 2007 r. - należność została uiszczona przez Komendę Wojewódzką Policji w S., za okres od dnia 27 marca 2007 r. do dnia 20 listopada 2009 r. należność z tytułu wynagrodzenia za dozór pojazdu pokrył Sąd Rejonowy w G. - okresy te wyłączono z uwzględnionego pod pozycją [...]),
2. za okres od dnia 21 listopada 2009 r. do dnia 20 sierpnia 2011 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu, tj. 638 dni x [...] zł = [...] zł;
3. za okres od dnia 21 sierpnia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu, tj. 499 dni x [...] zł = [...] zł;
4. za okres od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu, tj. 365 dni x [...] zł = [...] zł;
5. za okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 stycznia 2014 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu, tj. 31 dni x [...] zł = [...] zł,
6. za okres od dnia 1 lutego 2014 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu, tj. 1065 dni x [...] zł = [...] zł,
7. za okres od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 30 czerwca 2017r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu, tj. 181 dni x [...] zł = [...] zł
- co daje kwotę łączną w wysokości: [...] zł.
Kolegium uwzględniło kolejno: umowę z dnia [...] zawartą pomiędzy Z. S. a Komendą Wojewódzką Policji w S. obowiązującą w okresie od dnia 15 czerwca 2005 r. do dnia 30 czerwca 2007 r. ([...]/ doba przechowywania pojazdu osobowego do 3,5 t), dalej umowę z dnia [...] zawartą pomiędzy Z. S. a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w G. obowiązującą w okresie od dnia 1 kwietnia 2007 r. do dnia 31 marca 2009 r. ([...]/doba przechowywania pojazdu osobowego do 3,5 t), aneksowaną w dniu 5 kwietnia 2007 r. z mocą obowiązującą od dnia 1 sierpnia 2007 r. ([...] zł doba przechowywania pojazdu osobowego do 3,5 t) i w dalszej kolejności umowy skarżącego ze Starostą G. oraz G. I. ze Starostą G. .
Za chybioną Kolegium uznało argumentację o braku podstaw do przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu po dniu 22 lipca 2016 r. Zdaniem Kolegium pismo Starosty [...] z dnia 22 lipca 2016 r., wzywające Z. S. do wydania pojazdu, któremu nie towarzyszyła próba odbioru pojazdu z parkingu, potraktować należy wyłącznie jako zapowiedź ze strony organu woli odebrania pojazdu. Dopiero odbiór pojazdu z parkingu w oparciu o wydaną dyspozycję odbioru pojazdu z parkingu strzeżonego prowadzonego przez Z. S. stanowi datę końcową przechowywania pojazdu. Zwrot wydatków nastąpić zatem może za okres dokonywania dozoru, a więc od chwili przekazania ruchomości dozorcy aż do momentu, kiedy wyda on rzecz właściwemu organowi. W ocenie Kolegium organ egzekucyjny nadal będzie zobowiązany do zapłaty wynagrodzenia jeżeli mimo pisemnego żądania wydania dozorowanej rzeczy faktycznie nie przystąpi do odebrania rzeczy. Z tych względów jako datę końcową należnego wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu uwzględnić należało dzień, w którym pojazd został odebrany z parkingu, czyli 30 czerwca 2017 r.
Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w S. z dnia 10 stycznia 2019 r. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Prokurator Rejonowy w G. który zarzucił naruszenie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wyrażające się:
1) w błędnym przyjęciu, że nie ma znaczenia dla oceny stanu faktycznego sprawy okoliczność, iż pojazd marki Nissan Micra o nr rej. [...] w dniu 25 grudnia 2006 r. został usunięty przez jednostkę niewyznaczoną przez Starostę G. a jako przyczynę usunięcia w dyspozycji [...] wskazano "wypadek drogowy - nietrzeźwy kierujący", zaś Z. S. na podstawie umowy nr [...] wykonał usługę przechowywania pojazdu zabezpieczonego przez policję do celów procesowych,
2) w błędnym przyjęciu, że nie ma znaczenia dla oceny stanu faktycznego sprawy okoliczność, iż pojazd marki Nissan Micra o nr rej. [...] w dniu 08 stycznia 2007 r. został tymczasowo zajęty przez funkcjonariusza Policji, że w dniu 15 stycznia 2007 r. w stosunku do wymienionego pojazdu wydane zostało postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym, następnie pojazd został oddany przez komornika sądowego pod dozór Z. S., co zostało udokumentowane protokołem zajęcia ruchomości z dnia [...]
w związku z czym Z. S. był uprawiony do żądania ustalenia wynagrodzenia za dozór przez organy postępowania karnego a następnie przez komornika sądowego na podstawie art. 858 § 1 i 2 k.p.c., co powoduje że wynagrodzenie za dozór powinno być rozliczane, jako koszty postępowania karnego i postępowania egzekucyjnego (zabezpieczającego),
3) w nieuwzględnieniu, że Sąd Rejonowy w G. w sprawie o sygn. akt:
[...] dokonał zapłaty za przechowywanie pojazdu za okres od 27 marca 2007 do 20 listopada 2009 r. pomimo, że dopiero dnia 7 marca 2013 r. uchylone zostało postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym wobec J. G. i to w sytuacji gdy adresat postanowienia zmarł w dniu [...]
4) w ustaleniu wynagrodzenia Z. S. za okres od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 30 czerwca 2017 r. według stawek wynikających z umów łączących Powiat G. z przedsiębiorcą G. I., które były stawkami dobowymi i rosnącymi w kolejnych latach, w sytuacji, gdy kalkulowanie wynagrodzenia na podstawie wskazanych stawek nie uwzględniało, że Z. S. oczekiwał przyznania wyłącznie wynagrodzenia za dozór (nie żądał zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru), zaś wskazane umowy obejmowały oba składniki wymienione w art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. wszelkie należności przysługujące wykonawcy usług, a taka kalkulacja nie uwzględniała wszystkich okoliczności wykonywania dozoru, w szczególności długotrwałości dozoru, właściwości dozorowanego pojazdu oraz liczby jednocześnie dozorowanych pojazdów,
5) w nieuwzględnieniu, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika,
iż w przypadku długotrwałego przechowywania pojazdu przedsiębiorcy świadczący tego rodzaju usługi stosowali stawki abonamentowe
([...] miesiąc),
6) w przyznaniu wynagrodzenia za dozór również za okres po dniu 22 lipca 2016 r., tj. również gdy Z. S. odmówił Staroście G. wydania pojazdów, w tym pojazdu marki Nissan Micra o nr rej. [...], pomimo
że Starosta [...] podjął rzeczywiste i konkretne działania w celu zabrania pojazdów z parkingu Z. S..
Wskazując na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Ponadto, działając na mocy art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów
w postaci:
1) dyspozycji usunięcia oraz przyjęcia pojazdu na parking strzeżony nr [...]
z dnia 16 września 2010 r.; powiadomienia z dnia 18 maja 2016 r.; pisma Komendy Powiatowej Policji w G. z dnia 7 czerwca 2016 r., znak:
L.dz. [...]; postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia
[...] o sygn. akt [...] zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu marki Honda Concerto o nr rej. [...] z dnia [...] znak: [...]; postanowienia Starosty [...] z dnia
[...] sygn. akt: [...] oraz faktury nr [...] na okoliczność kalkulowania przez przedsiębiorcę G. I. należności z tytułu wynagrodzenia za dozór oraz zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru w przypadku dozoru wykonywanego w odniesieniu do samochodu osobowego przez wiele lat według stawki abonamentowej [...] zł za jeden miesiąc dozoru;
2) z wyciągów z informacji i opracowań statystycznych Głównego Urzędu Statystycznego dotyczących działalność przedsiębiorstw niefinansowych w latach 2011-2016 na okoliczność jaka relacja zachodziła pomiędzy kosztami
a przychodami przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie parkingów samochodowych w kontekście żądania przez Z. S. wyłącznie wynagrodzenia za dozór bez zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru.
W uzasadnieniu skargi Prokurator podniósł, że Z. S. był uprawiony do żądania ustalenia wynagrodzenia za dozór przez organy postępowania karnego oraz przez komornika sądowego, bowiem w związku z zajęciem pojazdu przez komornika sądowego stał się jego dozorcą. W konsekwencji powyższego podczas orzekania Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno wziąć pod uwagę artykuły od 855 do 859 k.p.c. ze szczególnym uwzględnieniem art. 858 § 1 k.p.c. na podstawie, którego dozorca może żądać zwrotu wydatków związanych z przechowywaniem oraz wynagrodzenia za dozór odpowiednio do poniesionych trudów. Natomiast wysokość wynagrodzenia zobowiązany jest ustalić komornik. Pogląd ten jest ugruntowany w doktrynie a mianowicie w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2010 r., III CZP 71/10 (Lex nr 604067) podtrzymanej w wyroku z dnia 10 marca 201 1 r., V CSK 300/10 (Lex nr 1129173). Ponadto wynagrodzenie dozorcy stanowi składnik kosztów egzekucji komorniczej. Z. S. od momentu zastania dozorcą przedmiotowego pojazdu, w rozumieniu przepisów k.p.c., tj. od dnia 6 lutego 2007 r., powinien ustalić status pojazdu, celem stosowania podczas sprawowania dozoru nad nim odpowiednich przepisów k.p.c. i powinien skierować żądanie przyznania wynagrodzenia za dozór do komornika sądowego czego nigdy nie uczynił.
Zdaniem Prokuratora Samorządowe Kolegium Odwoławcze, bez podstawy prawnej, uznało za wystarczające wskazanie przez Sąd Rejonowy w G. jako daty pozostawania pojazdu do dyspozycji sądu daty 20 listopada 2009 r., albowiem
w tym dniu uznano za doręczone skazanemu orzeczenie o zmianie miejsca przechowywania pojazdu na miejsce zamieszkania skazanego. Natomiast faktycznie pojazd nadal pozostawał na parkingu dozorcy. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wskazało podstawy prawnej pozwalającej mu na poczynienie ustalenia, że w czasie gdy pojazd był zabezpieczony w związku z toczącym się postępowaniem nie należało stosować do niego przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Powyższe spowodowało poczynienie przez SKO błędnych ustaleń,
że pojazd nie mógł być wydany właścicielowi po uiszczeniu opłaty za przechowywanie, albowiem wydanie mogło nastąpić dopiero po spełnieniu obowiązków związanych z ustanowieniem zabezpieczenia, tj. w tym przypadku wykonania zobowiązań finansowych wynikających z wyroku Sądu Rejonowego w G.. Ponadto orzeczenie Kolegium pomija kwestię, że zarówno Starosta [...] jak i Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. nie wiedzieli o zabezpieczonym na parkingu pojeździe.
W ocenie skarżącego Kolegium zbyt duże znaczenie przypisało wystawionej przez funkcjonariusza Policji dyspozycji usunięcia pojazdu, zupełnie pomijając faktyczne okoliczności usunięcia pojazdu, tj. wypadek drogowy, zlecenie usunięcia holownikowi niewyznaczonemu oraz postępowanie zabezpieczające. Kolegium, nie wskazując jakiejkolwiek podstawy prawnej, pominęło przepisy dotyczące kosztów przechowywania pojazdu dot. kosztów postępowania karnego oraz kosztów postępowania zabezpieczającego prowadzonego przez komornika sądowego
i automatycznie obciążyło nimi Starostę G. (Powiat G. ).
Prokurator wskazał, że z uzasadnienia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynika, iż Z. S. przyznano wynagrodzenie za dozór przedmiotowego pojazdu w okresie od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 30 czerwca 2017 r. według stawki [...] zł (od dnia 01 stycznia 2013 r.), stawki [...] zł (od dnia 01 lutego 2014 r.) i stawki [...] zł (od dnia 01 stycznia 2017 r.) za jeden dzień przechowywania. Powyższe stawki wynikały z umów zawartych przez Powiat G. z przedsiębiorcą świadczącym w odpowiednich okresach usługi przechowywania pojazdów. Przyznanie stawek w powyższych wysokościach powoduje, że stawka wynagrodzenia, która mogła mieć zastosowanie w początkowej fazie dozoru, tj. w 2006 r. ([...] zł za jedną dobę - m. in. wskazana w piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia 31 stycznia 2017 r., znak: [...] [...]) wzrosła w końcowym okresie dozoru przyjętym przez Kolegium ponad trzykrotnie. Natomiast ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż nie było żadnych okoliczności, które uzasadniałyby taki wzrost stawki wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu. Z upływem lat pojazd tracił na wartości (aż do osiągnięcia poziomu cen złomu użytkowego), ryzyko dozorcy było minimalne, czynności dozorcy polegały jedynie na udostępnieniu kilku metrów kwadratowych miejsca na ogrodzonym placu parkingowym. Z. S. nie wykazał zaistnienia żadnych trudności związanych z przechowywaniem przedmiotowego pojazdu. Ponadto na prowadzonym parkingu znajdowało się jednocześnie kilkadziesiąt pojazdów, za których przechowywanie Z. S. również otrzymał wynagrodzenie albo oczekuje na jego przyznanie, w tym przedmiotowy pojazd, co powodowało minimalizację ryzyka jego utraty lub pogorszenia jego stanu w wyniku zaniechania lub działania dozorcy. Uznanie za obowiązującą stawki wynagrodzenia za przechowanie wskazanego w umowach zawieranych przez Powiat G. z G. I. jest niezgodne z ukształtowaną już linią orzeczniczą sądów administracyjnych, według której niedopuszczalne jest stosowanie przy ustalaniu wynagrodzenia dozorcy, na podstawie art. 102 § 2 z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wynagrodzenia określonego w umowach albo w taryfach.
Dalej Prokurator wskazał, że Starosta [...] pomimo, iż stwierdził brak podstaw do przyznania wynagrodzenia za przechowanie pojazdu Z. S. to zgromadził materiał dowodowy, który pozwalał na skalkulowanie wynagrodzenia według stawki abonamentowej nie wyższej niż [...] za jeden miesiąc.
Z zebranego przez Starostę G. materiału dowodowego wynika, że pismem z dnia 25 listopada 2017 r. przedsiębiorca G. I. (D. S. G. I.) świadczący na terenie powiatu g. usługi przechowywania na parkingu strzeżonym pojazdów usuwanych z dróg, wniósł do Starosty [...] o przyznanie, tytułem wynagrodzenia za dozór oraz tytułem zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru zryczałtowanej opłaty wynoszącej [...] zł za 1 miesiąc dozoru. Składając taki wniosek przedsiębiorca ocenił, że stawka [...] zł za jeden miesiąc będzie miarodajna do rozliczenia wszelkich należności, tj. zwrotu koniecznych wydatków związanych z dozorem oraz wynagrodzenia za dozór. Starosta [...] uwzględnił wniosek G. I..
Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uzasadniło przyczyny uznania przez nie za poprawne kalkulowania wynagrodzenia według stawek [...] zł i [...] zł, co w skali jednego miesiąca (30 dni) generuje odpowiednio [...] zł i [...] zł, nie zaś według stawek w granicach [...] za jeden miesiąc. Co więcej w swoim dotychczasowym orzecznictwie Samorządowe Kolegium Odwoławcze całkowicie pomija fakt, że przedmiotem żądań Z. S., zgłaszanych na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest wyłącznie wynagrodzenie za dozór, a więc tylko część należności o których stanowi wskazany przepis. Takie podejście powoduje, że Kolegium zaspokaja tylko interes strony, a pomija interes społeczny (art. 7 k.p.a.), albowiem wskazany organ kalkuluje kwoty przyznawane Z. S. tak, jakby ten wystąpił o zwrot wszystkich należności, o których mowa w art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Starosta [...] dokonał analizy wyrażonych w procentach wskaźników kosztów (relacji kosztów ogółem do przychodów ogółem) przedsiębiorców prowadzących działalność w sferze transport i gospodarka magazynowa w latach 2011-2016 (sekcja H według Polskiej Klasyfikacji Działalności - rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) - Dz. U. Nr 251, poz. 1885,
z późn. zm.). W sekcji H ujęta jest m. in. działalności parkingów samochodowych, sklasyfikowana w 52.21.Z. (Działalność usługowa wspomagająca transport lądowy).
W obszarze "Transport i gospodarska magazynowa" wskaźnik poziomu kosztów
w województwie zachodniopomorskim wyrażały następujące wartości: rok 2011-91,5%, rok 2012-108,4% (przedsiębiorcy ponosili straty), rok 2013-92,5 %, rok 2014-91%, rok 2015-89,1% oraz rok 2016-87,3%. Powyższe dane wskazano w oficjalnych informacjach i opracowaniach Głównego Urzędu Statystycznego co świadczy o ich miarodajności.
Z uwagi na powyższe, na podstawie ustawy art. 106 § 3 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Prokurator wniósł o przeprowadzenie dowodów z wyciągów z informacji i opracowań statystycznych Głównego Urzędu Statystycznego dotyczących działalności przedsiębiorstw niefinansowych w latach 2011-2016 na okoliczność jaka relacja zachodziła pomiędzy kosztami a przychodami przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie parkingów samochodowych w kontekście żądania przez Z. S. wyłącznie wynagrodzenia za dozór, bez zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru. Z ww. opracowań wynika, że ogólne wskaźniki poziomu kosztów (bez odniesienia do konkretnego przedmiotu działalności) w mikroprzedsiębiorstwach (do 9 osób zatrudnionych) prowadzonych przez osoby fizyczne, w poszczególnych latach w okresie od 2011 do 2016 przedstawiały się następująco: rok 2011-83,6%, rok 2012-84,4%, rok 2013-84%, rok 2013-82,6%, rok 2015-81,5% oraz rok 2016-81%. Odniesienie powyższych danych do dotychczasowej praktyki orzeczniczej Samorządowego Kolegium Odwoławczego, przyznającego Z. S. znaczne kwoty tytułem wynagrodzenia za dozór (tylko wynagrodzenia za dozór, albowiem Z. S. do chwili obecnej nie wnosił o przyznanie mu zwrotu koniecznych wydatków, a w istocie kosztów poniesionych
w związku z dozorem) wskazuje na nietrafność rozstrzygnięcia wydanego przez Kolegium. Przykładowo odniesienie powołanych wyżej wskaźników do stawki [...] zł za 1 dobę przechowywania pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3500 ton, wskazuje że wynagrodzenie za 1 dobę przechowywania pojazdów, po odjęciu kosztów (wydatków) w 2016 r. nie powinno wynosić więcej niż [...] zł za 1 dobę przechowywania pojazdu. Pozostała część z [...] zł, tj. [...] zł (9 zł x 81%) stanowi koszty niezbędne dla realizacji dozoru (np. koszt zatrudnienia pracownika, koszt energii elektrycznej itp.). W omawianym przykładzie, stawka [...] zł za jedną dobę przechowywania pojazdu jest zbliżona do stawki przyjętej przez organ (Izbę Skarbową) i zaakceptowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie i Naczelny Sąd Administracyjny w przytoczonej wyżej sprawie (II SA/Sz 312/11 oraz I OSK 1624/11). W tych sprawach sądy uwzględniły, że wnioskodawca oczekuje tylko wynagrodzenia za dozór.
Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 102 § 2 ustawy
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieuzasadnione uwzględnienie okresu od dnia 23 lipca 2016 r. jako okresu za który Z. S. ma przysługiwać wynagrodzenie. Powyższych ustaleń Kolegium w żaden sposób nie uzasadniło. Nie odniosło się również do przyczyn uznania wyliczeń Starosty [...] za wadliwe. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że Starosta [...] w lipcu 2016 r. podjął konkretne działania mające na celu odbiór pojazdów znajdujących się na parkingu Z. S., w tym pojazdu marki Nissan Micra o nr rej. [...] poprzez zlecenie rzeczoznawcy, z którym łączyła Powiat G. stosowna umowa, której przedmiotem było oszacowanie wartości handlowej i użytkowej pojazdów oraz sporządzenie ocen technicznych. W tym celu specjalnie zmieniono umowę łączącą Powiat G. z rzeczoznawcą (aneks nr [...] z dnia [...] r.), aby przy większej ilości szacowanych pojazdów, Powiat G. ponosił mniejsze koszty usług rzeczoznawcy. Ponadto pismem z dnia 15 lipca 2016 r. poinformowano Z. S., że Powiat G. zabierze pojazdy z parkingu dozorcy. Co więcej w dniu 22 lipca 2016 r. Powiat G. zawarł umowę z przedsiębiorcą, którego przedmiotem działalności jest holowanie pojazdów w celu wykonania usługi przemieszczenia pojazdów z parkingu dozorcy na teren stanowiący własność Powiatu G. . Natomiast Z. S. uniemożliwi! rzeczoznawcy dokonanie zleconych mu czynności, co potwierdza znajdująca się w aktach korespondencja, m.in. w wiadomości e-mail z dnia 16 lipca 2016 r. rzeczoznawca T. H. poinformował Wydział Komunikacji Starostwa Powiatowego w G., że Z. S. nie wpuścił go na teren, gdzie stały samochody w celu wykonania zlecenia, mimo że termin przyjazdu rzeczoznawcy był uzgodniony z Z. S.. Ocena techniczna pojazdów w formie opisu i zdjęć była elementem niezbędnym dla zmiany miejsca przechowywania o czym Z. S. został poinformowany. Udokumentowanie stanu pojazdów miało wyeliminować ewentualny przyszły spór dot. stanu poszczególnych pojazdów
w momencie ich przemieszczenia na inny parking. W piśmie z dnia 22 lipca 2016 r., doręczonym organowi tego samego dnia, Z. S. kategorycznie odmówił wydania pojazdów. Z powyższych względów Z. S. od dnia 23 lipca 2016 r. nie powinien otrzymać wynagrodzenia za dozór. W tej mierze aktualność zachowuje argumentacja wyrażona przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 marca 2013 r., sygn. akt 1 OSK 1831/11 z którego wynika, że "[...] Zwrot wydatków nastąpić zatem może za okres dokonywania dozoru, a więc od chwili przekazania ruchomości dozorcy aż do momentu, kiedy wyda on rzecz właściwemu organowi. Odmowa wydania rzeczy powoduje, iż dozorca traci uprawnienia do żądania zwrotu wydatków za okres liczony od chwili, w której zobligowany był on do wydania rzeczy. [...]".
Starosta [...] był stroną administracyjnoprawnego stosunku wyznaczenia parkingu na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym. W ramach władztwa wynikającego z tego stosunku miał prawo zdecydować o zmianie miejsca przechowywania pojazdów usuniętych z dróg. Starosta [...], aby odebrać pojazd nie musiał legitymować się postanowieniem sądu o orzeczeniu przepadku pojazdu na rzecz Powiatu G. , albowiem wymóg taki nie wynika z żadnego przepisu. Z. S. nie miał podstaw prawnych do odmowy przekazania pojazdu Staroście G. , który zadeklarował wolę zabrania pojazdu i podjął w tym kierunku rzeczywiste i konkretne działania. Starosta [...] oczekując wydania pojazdu dawał gwarancję należytego zabezpieczenia pojazdu. Na powyższe wskazuje fakt, że Starosta [...] nawiązał stosunki zobowiązaniowe z podmiotami zewnętrznymi w celu przeprowadzenia odbioru pojazdów. Późnej ze względu na odmowę wydania pojazdu przez Z. S. konieczne było odstąpienie przez Powiat G. od wykonania umowy zawartej z przedsiębiorcą świadczącym usługi transportowe oraz z rzeczoznawcą majątkowym. Nie sposób przyjąć, że ww. czynności przedsięwzięte przez Starostę G. były czynnościami pozornymi i nie stanowiły one wyrazu rzeczywistej woli odebrania pojazdów. Z. S. kategorycznie odmawiał wydania pojazdów. Powyższe znajduje potwierdzenie w jego pismach z dnia 8 sierpnia 2016 r. i marca 2017 r., w których podtrzymywał swoje stanowisko. Z. S. jednoznacznie wskazywał, że bez przedłożenia prawomocnego postanowienia sądu orzekającego przepadek pojazdu na rzecz Powiatu G. , nie wyda pojazdu. Wydanie przez Starostę G. o dyspozycji odbioru pojazdów dla przedsiębiorcy świadczącego usługi transportowe pojazdów H. P., z którym w dniu 22 lipca 2016 r. zawarto umowę, z parkingu prowadzonego przez Z. S. i przyjazd H. P. na wskazany parking w celu zabrania pojazdów generowałoby koszty w postaci kosztów dojazdu ww. do miejsca odbioru pojazdów, które musiałby ponieść Powiat G.. Z opisanych wyżej względów Starosta [...] zaniechał wydania powyższej dyspozycji, w sytuacji, gdy Starosta [...] znał kategoryczne stanowisko Z. S., iż ten pojazdu nie wyda, bez postanowienia sądu orzekającego przepadek pojazdu na rzecz Powiatu G. , albowiem wydanie powyższej dyspozycji generowałoby zbędne koszty. Z. S., w toku całego postępowania, podtrzymywał prezentowane przez siebie stanowisko, iż warunkiem wydania przez niego pojazdu jest okazanie przez Starostę G. prawomocnego postanowienia sądu orzekającego przepadek pojazdu na rzecz powiatu. Zatem przyjazd holownika na parking Z. S. w celu zabrania pojazdów nie przekonałby Z. S. do wydania pojazdu.
Ponadto Kolegium, powołując się na umowy o przechowywanie pojazdów zawarte z G. I., w zakresie dotyczącym wysokości stawek
[...] i [...] zł), jednocześnie pominęło fakt, że na podstawie ww. umów G. I. zobowiązał się do wydania pojazdów na każde żądanie zamawiającego.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zaskarżonego postanowienia przypomnieć należy, że do kompetencji sądów administracyjnych należy badanie zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2018 r. poz. 1302 – j.t. ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W oparciu o przepis art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Dokonana przez sąd, według kryterium zgodności z prawem, kontrola zaskarżonego aktu wykazała, że nie narusza on prawa w stopniu nakazującym jego uchylenie.
Postępowanie zostało wszczęte w związku z wnioskiem Z. S. z dnia 29 października 2014 r., zmodyfikowanym ostatecznie pismem z dnia 5 lipca 2017 r., o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu marki Nissan Micra o nr rej. [...] w okresie od dnia 16 stycznia 2007 r. do dnia 30 czerwca 2017 r. w kwocie [...]zł, przyjętego na parking strzeżony w dniu 25 grudnia 2006 r., według stanowiska skarżącego (i Kolegium) na skutek wydania przez Komendę Powiatową Policji w G. dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...] - w trybie art. 130a ust. 2 pkt 1a ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z jego treścią, pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, w przypadku gdy kierowała nim osoba znajdująca się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu.
Przypomnieć należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 – j.t. ze zm.), dalej jajko "u.p.e.a.", znajdujący zastosowanie na mocy § 3 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zgodnie z treścią art. 102 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny (starosta) przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorca jest jedną z osób wymienionych w art. 101 § 1. Przepis ten, nie określa żadnych kryteriów i zasad ustalenia wysokości wynagrodzenia za dozór, co powoduje, że należy w tym zakresie stosować odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, dotyczące umowy przechowania. Stosownie do art. 836 k.c., jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte, chyba że z umowy lub z okoliczności wynika, iż zobowiązał się przechować rzecz bez wynagrodzenia.
Z kolei wysokość wynagrodzenia przyjętego w stosunkach danego rodzaju oznacza, że wynagrodzenie za dozór pojazdów w trybie administracyjnym powinno zostać ustalone na podstawie kryterium wynagrodzenia faktycznie stosowanego, najczęściej przez innych przechowawców, na terenie i w miejscu, właściwym dla przechowawcy i dla rzeczy danego rodzaju, co wymaga uwzględnienia zarówno zakresu obowiązków przechowawcy (dozorcy) i okoliczności towarzyszących przechowaniu, jego warunków, wielkości składowanego przedmiotu i powierzchni niezbędnej do jego składowania w sposób zapewniający jego właściwości oraz czasu przechowywania. Udowodnienie tych kwestii należy do dozorcy, jednakże w przypadku ich nie wykazania przez jednostkę wykonującą dozór, właściwych ustaleń w tej mierze dokonuje organ w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego. W takiej sytuacji ocena wiarygodności przyjętego wynagrodzenia uzależniona jest od właściwie przeprowadzonej analizy rynku, w celu ustalenia poziomu stawek funkcjonujących w rozliczeniach z przechowawcami pojazdów, w okresie sprawowanego dozoru, w tym odpowiedniego wyboru parkingów do porównania oraz od samej argumentacji przedstawionej przez organ.
W realiach badanej sprawy organ wyjaśnił w jaki sposób i na jakiej podstawie określił wysokość stawek wynagrodzenia za dozór, ale również przedstawił wywód,
z którego wynika za jaki okres wynagrodzenie za dozór skarżącemu przyznał i jakiego okresu i z jakich przyczyn nie uwzględnił.
Sąd podzielił, co do zasady, wyartykułowany w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia pogląd, że na ustalenie wynagrodzenia skarżącego w niniejszej sprawie nie mogła mieć wpływu okoliczność, iż pojazd uczyniono przedmiotem zabezpieczenia majątkowego, w tym znaczeniu, że po ustaniu zabezpieczenia wynagrodzenie za dozór się skarżącemu nie należało.
W badanej sprawie wnioskodawca otrzymał wynagrodzenie za dozór, za okres, w którym pojazd pozostawał do dyspozycji Sądu Rejonowego w G.. Po upadku zabezpieczenia pojazd był w dalszym ciągu przechowywany na parkingu strzeżonym wnioskodawcy, co oznacza, że był on tam przechowywany na podstawie przepisów, w oparciu o które został na parkingu tym umieszczony, to jest przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. W ocenie sądu, ustanowienie zabezpieczenia majątkowego nie zmieniło bowiem podstawy umieszczenia pojazdu na parkingu strzeżonym, co zdaniem sądu oznacza, że na czas zabezpieczenia pojazd był wyjęty spod stosowania regulacji zawartych w ustawie Prawo o ruchu drogowym w tym sensie, że nie mógł być wydany właścicielowi po uiszczeniu opłaty za przechowanie, bowiem wydanie mogło nastąpić dopiero po wypełnieniu obowiązków związanych z ustanowieniem zabezpieczenia.
Co prawda w dokumencie stanowiącym dyspozycję usunięcia pojazdu z drogi
z dnia 25 grudnia 2006 r. nie określono jednoznacznie, czy podstawę działania Policji stanowił w tym przypadku art. 50a, czy art. 130a ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jednak z załączonych do akt dokumentów dotyczących okoliczności umieszczenia pojazdu na parkingu strzeżonym, w tym samej dyspozycji usunięcia pojazdu, gdzie wskazano, że przyczyną był wypadek drogowy – nietrzeźwy kierujący, wnioskować należy, że zastosowanie miał art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. a) i ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Wyjaśnić należy, że regulacje prawne, dotyczące problematyki przymusowego usuwania pojazdów z dróg wskazują jednoznacznie, iż jest to zadanie publiczne
o charakterze administracyjnoprawnym. Stosownie do art. 130 a ust. 5f usuwanie pojazdów oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych
w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, należy do zadań własnych powiatu. Starosta realizuje te zadania przy pomocy powiatowych jednostek organizacyjnych lub powierza ich wykonywanie zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych. Oznacza to, że w przypadku, gdy starosta bądź powiatowe jednostki organizacyjne nie dysponują odpowiednim sprzętem oraz parkingiem, na którym mogą zostać umieszczone usunięte pojazdy, powinien powierzyć wykonanie tego zadania – na podstawie art. 130 a ust. 5f p.r.d. w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1445 ze zm.), podmiotowi zewnętrznemu, przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o zamówieniach publicznych (Dz.U. 2013, poz. 907 ze zm.) jako, że wykonanie zadania finansowane jest ze środków publicznych.
W dalszym ciągu jednak usuwanie i przechowanie pojazdów stanowi realizację zadania publicznego bez względu na podmiot, który faktycznie prowadzi parking strzeżony i wykonuje czynności związane z usuwaniem pojazdów. Jakkolwiek art. 130a ust. 10h p.r.d., wprowadzając regulację, zgodnie z którą koszty związane z usunięciem i przechowaniem pojazdu, które powstały od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do dnia zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, nie określił jednocześnie w jakim trybie i na jakich zasadach jednostki usuwające pojazdy i prowadzące parkingi strzeżone mogą dochodzić zwrotu kosztów, to nie sposób przyjąć, że jednostka wykonująca zlecone zadania publiczne jest pozbawiona należnego jej wynagrodzenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 747/15 dostępny w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie sądu fakt, że zadanie usuwania i przechowania pojazdów jest wykonywane także przy pomocy podmiotów spoza administracji publicznej, którymi są jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów nie pozbawia go charakteru zadania publicznego. W konsekwencji należy uznać, że jeżeli zadania z zakresu administracji publicznej są wykonywane przez jednostki wyznaczone przez organy administracji publicznej, to łączy je z organami administracji publicznej stosunek prawny o charakterze administracyjnym oparty na założeniu, że otrzymują one wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na nie obowiązków. W świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt I OPS 1/10 "jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów), może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) w związku z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449)".
W świetle powyższego wywodu, nie ulega zatem – zdaniem sądu, wątpliwości, że uznanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż w badanej sprawie art. 102 § 2 u.p.e.a. ma zastosowanie, nie naruszyło tego przepisu w sposób wskazany w skardze.
Oznacza to, że organ odwoławczy, ustalając wynagrodzenie na rzecz dozorcy pojazdu, winien był zastosować wskazane wyżej reguły dotyczące ustalenia jego wysokości. Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniło, jakimi względami kierowało się przyjmując stawkę wynagrodzenia za okres od dnia 1 listopada 2014 r. do dnia 30 czerwca 2017 r. W ocenie sądu, sposób przedstawienia przez organ zasad, jakimi się kierował ustalając wysokość wynagrodzenia należy uznać za wyczerpujący i prawidłowy. Organ szczegółowo bowiem opisał jakie stawki, za jaki okres przechowania pojazdu zastosował, uzasadnił również z jakich względów przy ustalaniu wynagrodzenia zastosował stawkę dzienną. Wywody organu odwoławczego w tym zakresie zasługiwały na aprobatę.
Sąd nie podzielił argumentacji skarżącego Prokuratora, iż w badanej sprawie winna mieć zastosowanie stawka abonamentowa. Podkreślić bowiem należy,
że ustalając wynagrodzenie organ winien dążyć do – jak już wyżej wskazano, ustalenia wynagrodzenia w danych stosunkach przyjętego. W stosunkach polegających na przechowaniu pojazdów usuniętych z drogi w trybie przepisów ustawy Prawo ruchu drogowym powszechne zastosowanie ma stawka dzienna, co wynika również z załączonych do akt postępowania umów, zawieranych zarówno z wnioskodawcą jak i z G. I., a zatem, zdaniem sądu, według takiej właśnie stawki powinno być liczone wynagrodzenie w niniejszej sprawie.
Nie sposób również zgodzić się z argumentacją Prokuratora jak i wcześniej organu I instancji, że przy obliczaniu wynagrodzenia nie uwzględniono niskiej wartości pojazdu, ilości jednocześnie przechowywanych na parkingu pojazdów, dokonanych już wypłat z budżetu Powiatu na rzecz Z. S. za pojazdy przechowywane na wskazanym parkingu. Słusznie wskazało Kolegium, że dozorcy przysługuje wynagrodzenie za każdy przechowywany pojazd, który wymaga zapewnienia odrębnego miejsca na parkingu, z uwzględnieniem rodzaju i wielkości pojazdu (np. pojazd do 3,5 t). Przy ocenie zakresu obowiązków dozorcy, w realiach analizowanych usług, odwołać się należy do samej ich istoty wynikającej z ustawy Prawo o ruchu drogowym, która w art. 130a domaga się wyłącznie aby pojazd usunięty z drogi, do czasu jego odebrania przez właściciela, miał zapewnione bezpieczne miejsce parkowania. Natomiast utrata wartości pojazdu na skutek upływu czasu ma znaczenie dla właściciela pojazdu i stanowi konsekwencję godzenia się na jego pozostawienie w takich warunkach. Trudno, zdaniem Sądu, przyjąć za właściwe różnicowanie stawki za dozór pojazdu proporcjonalnie do spadku jego wartości
w danym okresie czasu, przy założeniu, że w istocie podstawowe obowiązki związane z wykonywaniem usługi przechowania takiego pojazdu pozostają niezmienione dla prowadzącego parking. Jednostka prowadząca parking strzeżony musi spełniać tylko kryteria wyboru usługodawcy w tym zakresie, wynikające z ustawy Prawo o ruchu drogowym i adekwatnie do nich rola podmiotu prowadzącego parking strzeżony ogranicza się do zabezpieczenia miejsca przechowywania pojazdu odpowiadającego parametrom samochodu oraz zabezpieczenia tegoż przed kradzieżą i uszkodzeniem.
Nie znajduje też uzasadnienia zarzut braku wypełnienia przez przechowawcę spornego pojazdu obowiązku wynikającego z § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. z 2007 r., Nr 191, poz. 1377). Zgodnie z normą wyrażoną w tym przepisie, w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy jednostka prowadząca parking strzeżony powiadamia o tym, nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu, właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu.
W aktach sprawy znajdują się dokumenty z dnia 3 lipca 2007 r. zawierające listę samochodów nieodebranych z wyznaczonego parkingu strzeżonego Z. S., opatrzone prezentatą wpływu do Urzędu Skarbowego w G. i do Komendy Powiatowej Policji w G., wśród wymienionych tam pojazdów widnieje Nissan Micra [...]
W ocenie Sądu, okoliczności sprawy oraz opisane wyżej dokumenty pozwalają na stwierdzenie, że Z. S. z całą pewnością poinformował Komendę Powiatową Policji w G. o nieodebraniu z parkingu strzeżonego pojazdu, jak również, że informację taką złożył we właściwym Urzędzie Skarbowym, a pomimo tego właściwe dalsze postępowanie organów, w tym Starosty, nie zostało podjęte w celu uregulowania stanu prawnego przechowywanego pojazdu. Nie może obciążać prowadzącego parking strzeżony fakt, że podmiot który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, a który z całą pewnością otrzymał powiadomienie o nieodebraniu pojazdu z parkingu, nie przesłał stosownych dokumentów o których mowa w § 7 ust. 3 ww. rozporządzenia. Ewentualne niedopełnienie obowiązku wynikającego z cytowanych powyżej przepisów przez Komendę Powiatową Policji w G. nie może obciążać jednostki prowadzącej parking strzeżony.
Sąd zauważa tu, że informację o nieodebranych pojazdach Z. S. ponawiał w roku 2010 i 2011.
Końcowo wskazać należy, że zdaniem sądu zawarte w skardze rozważania, odnoszące się do przyznania wynagrodzenia za okres po dniu 22 lipca 2016 r. nie zasługiwały na uwzględnienie, bowiem do dnia orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz powiatu przez sąd, Starosta [...] nie był uprawniony do dysponowania pojazdem, ani nie posiadał legitymacji do wydatkowania środków tytułem pokrycia kosztów jego przechowania. Stąd podjęte przez niego próby ograniczenia kosztów
i wcześniejszego zakończenia okresu przechowania należy uznać za przedwczesne. Podobnie za chybione sąd uznał zarzuty skarżącego odnoszące się do tego,
że dokonana przez organ kalkulacja stawek nie uwzględniała wszystkich okoliczności wykonywania dozoru, w tym czasu przechowania, właściwości dozorowanego pojazdu, czy liczby jednocześnie dozorowanych pojazdów. Wyjaśnić bowiem należy,
że wynagrodzenie za dozór ustalane w oparciu o zawierane umowy, na które powołał się organ miało charakter ryczałtowy, a zatem w żadnym przypadku nie uwzględniało przytaczanych przez skarżącego Prokuratora okoliczności w tym znaczeniu, że nie indywidualizowało stawki w zależności od wskazywanych czynników. Brak jest zatem podstaw do tego, aby w realiach niniejszej sprawy określając wynagrodzenie dozorcy organ miał je w taki właśnie sposób ustalać.
Podsumowując, zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, albowiem organ odwoławczy rozpoznał sprawę zgodnie z regułami Kodeksu postępowania administracyjnego. Również Sąd, działając z urzędu poza granicami skargi, nie stwierdził żadnych naruszeń prawa materialnego oraz procesowego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
W kontekście powyższego za niezasadne Sąd uznał zawarte w skardze wnioski dowodowe. W sprawie nie wystąpiły bowiem istotne wątpliwości wymagające przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego.
Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło