II SA/Sz 536/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk Meder, Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...], nr[...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. W dniu "[...]" W. M. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na syna M. wskazując, że od marca 2006r. ojciec syna nie płaci alimentów. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, decyzją z dnia "[...]", na podstawie art. 104 kpa, art. 3 pkt 11 i pkt 23, art. 5 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku W. M. z dnia "[...]" – odmówił przyznania prawa do zasiłku rodzinnego na syna M. M. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji podniósł, że W. M. w dniu "[...]" złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego na syna M. Do wniosku dołączyła oświadczenie, w którym wniosła o uwzględnienie utraty dochodu uzyskanego w lutym 2006r. z tytułu wyegzekwowania zaległych alimentów w łącznej kwocie 6.221,25 zł. W dalszej części uzasadnienia organ przytoczył treść art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym – zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodzinny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504 zł. W toku postępowania organ I instancji ustalił, że miesięczny dochód rodziny w 2004r. wyniósł 657,96 zł. Po doliczeniu dochodu uzyskanego w 2006r. w wysokości 518,44 zł miesięcznie (6.221,25 zł : 12 m-cy = 518,44 zł) łączny dochód rodziny to kwota 1.176,40 zł (657,96 zł + 518,44 zł = 1.176,40 zł), a w przeliczeniu na osobę 588,20 zł (1.176,40 zł : 2 osoby = 588,20 zł) i przekracza kwotę, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy tj. 504,00 zł. Organ rozważył też treść art. 5 ust. 3 cyt. ustawy zgodnie z którym, w przypadku gdy dochód miesięczny rodziny przekracza kwotę uprawniającą do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu, przysługującemu w okresie, na który był ustalony, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Mając na uwadze powyższy przepis, organ ustalił, że kwota uprawniająca rodzinę wnioskodawcy do zasiłku rodzinnego wynosi 1.008 zł (504 zł x 2 osoby). Dochód miesięczny rodziny wynosi 1.176,40 zł, czyli przekroczenie wynosi 168,40 zł (1.176,40 – 1.008 zł) i jest wyższe niż najniższy zasiłek rodzinny, ustalony na okres zasiłkowy od 01 września 2005r. do 31 sierpnia 2006r. w kwocie 43 zł. W ocenie organu, nieotrzymanie świadczeń alimentacyjnych nie skutkuje utratą dochodu z roku 2004r., ponieważ w tym roku strona nie uzyskała dochodów z tego tytułu i tym samym nie ma podstaw do uwzględnienia utraty dochodu. W odwołaniu od tej decyzji W.M. zarzuciła naruszenie art. 3 pkt 23 lit. "e" ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez nieuwzględnienie dochodu utraconego i wniosła o zmianę decyzji przez przyznanie zasiłku rodzinnego na syna M. Odwołująca się podniosła, że w lutym 2006r. otrzymała zaległe alimenty, które zostały przez organ I instancji doliczone do dochodu uzyskanego w 2004r. Od marca 2006r. nastąpiła utrata dochodu, bo dziecko nie otrzymuje alimentów. Zdaniem strony, skoro zaległe alimenty dolicza się do jednego roku, to nieotrzymywanie alimentów również należy uwzględnić i pomniejszyć po określonym okresie czasu dochód z roku bazowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia "[...]", na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz. 992) – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium w uzasadnieniu decyzji wskazało, że art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych reguluje kwestię "dochodu utraconego", którym, jak sama nazwa wskazuje, jest dochód uprzednio otrzymywany, a następnie utracony. W ocenie Kolegium nie ma podstaw by podzielić zarzut strony, że przy obliczaniu dochodu rodziny organ nie uwzględnił nie otrzymywanych alimentów jako dochodu utraconego. Alimenty byłyby dochodem utraconym, gdyby strona otrzymywała uprzednio alimenty, a tak przecież nie było. W lutym 2006r. otrzymała jednorazowo część zaległych alimentów (6.221,25 zł), która to kwota zgodnie z art. 3 pkt 24 lit. "e" ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiła dochód rodziny. Organ odwoławczy ustalił, że dochód na osobę w rodzinie przekracza dochód uprawniający do zasiłku rodzinnego. Do dochodu uzyskanego w 2004r. należało doliczyć dochód z 2006r. tj. kwotę wyegzekwowanych alimentów, gdyż zgodnie z art. 3 pkt 24 lit. "e" cyt. ustawy, uzyskanie w całości lub części zasądzonych świadczeń alimentacyjnych jest dochodem uzyskanym. Kolegium wskazało też, że zgodnie z § 18 ust. 1 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne – w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawą do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny. W. M. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 3 pkt 23 lit. "e" ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez brak uwzględnienia utraty dochodu, z uwagi na fakt nieotrzymywania alimentów w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania Sądu zakreślonych w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że podstawą rozstrzygnięcia było m.in. ustalenie, iż dochód na osobę w rodzinie skarżącej przekracza dochód uprawniający do świadczeń rodzinnych określony w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) tj. kwotę 504 zł na osobę w rodzinie. Organ ustalił bowiem, że do dochodu uzyskanego w 2004r. należy doliczyć dochód z 2006r. tj. kwotę 6.221,25 zł uzyskaną przez skarżącą jednorazowo w lutym 2006r. z tytułu spłaty zaległych alimentów. Tymczasem jak wynika to z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2007r. w sprawie II SA/Sz 935/06 ze skargi W.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia "[...]" o uchyleniu od 1 kwietnia 2006r. decyzji własnej z dnia "[...]" o przyznaniu od 1 września 2005r. do 31 sierpnia 2006r. zasiłku rodzinnego w kwocie 43 zł na rzecz małoletniego M. M., Sąd ten uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, gdyż uznał, że decyzje te zostały wydane z naruszeniem art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z uzasadnienia powyższego wyroku, podstawą do przyznania zasiłku rodzinnego decyzją z dnia "[...]" na okres zasiłkowy od 1 września 2005r. do 31 sierpnia 2006r. był dochód rodzinny uzyskany w 2004r. Organy uznały, że skoro egzekucja alimentów w 2004r. była bezskuteczna, to kwota 6.221,25 zł uzyskana w 2006r. z tytułu zaległych alimentów stanowi dochód uzyskany w 2004r. w rozumieniu art. 3 pkt 24 lit. "e" ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd stwierdził, że kwota zaległych alimentów otrzymana przez skarżącą w 2006r. mogłaby być zaliczana do jej dochodów za 2004r., lecz tylko do wysokości tych alimentów, które faktycznie dotyczyły tego roku. Organy orzekające w omawianej sprawie nie wyjaśniły tej kwestii i w aktach brak było dokumentu zawierającego kwoty zaległych alimentów wyegzekwowanych przez komornika w rozbiciu na poszczególne lata i miesiące, bowiem tylko w ten sposób można ustalić prawidłowe dochody rodziny skarżącej za 2004r. Treść powyższego wyroku prowadzi do wniosku, że ustalenie dochodu skarżącej w 2004r. było wadliwe, a zatem zachodzi również konieczność ponownego rozpatrzenia niniejszej sprawy celem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, od tego bowiem będzie zależała prawidłowa kwalifikacja wniosku skarżącej z dnia 27 czerwca 2006r., jak również treść rozstrzygnięcia. Nie można bowiem wykluczyć, że prawidłowe ustalenie dochodu skarżącej w 2004r. w sprawie o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta z dnia "[...]". o przyznaniu zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy od 1 września 2005r. do 31 sierpnia 2006r. nie dostarczy organowi podstawy do uchylenia tej ostatecznej decyzji, a w konsekwencji w sprawie obecnie rozpatrywanej czynić będzie bezprzedmiotowe postępowanie o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego od 1 marca 2006r. W tej sytuacji nie przesądzając ostatecznego rozstrzygnięcia, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.