II SA/Sz 536/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. L. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 października 2016 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia : utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnymi w Szczecinie z dnia 5 października 2016 r. Wyrokiem z dnia 13 lipca 2016 r., wydanym na posiedzeniu niejawnym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalił skargę R. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji kierującej skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o prawie wniesienia skargi kasacyjnej został doręczony skarżącemu w dniu [...] r. W dniu [...] r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, mieszka w domu o pow. [...] m2 (o wartości [...] zł), utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] zł netto, a z przedmiotów wartościowych posiada [...] letni samochód [...] o wartości [...] zł. W oświadczeniu dotyczącym zobowiązań stałych i wydatków skarżący podał, że płaci za media, telefony, gaz, wodę, ogrzewanie, ubezpieczenie, leki ([...] zł miesięcznie). Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w S., po rozpoznaniu ww. wniosku, odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu referendarz sądowy wskazał, że uzyskiwane przez wnioskodawcę dochody, a także posiadany majątek w postaci domu dowodzą, że brak jest podstaw do uznania, by skarżący był osobą znajdującą się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej. W ocenie referendarza, odmowa przyznania prawa pomocy nie uniemożliwi wnioskodawcy obrony jego praw przed sądem. Opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w kwocie [...] zł została już przez stronę uiszczona, a sytuacja majątkowa skarżącego jest na tyle dobra, że będzie on w stanie ustanowić adwokata z wyboru celem wniesienia skargi kasacyjnej. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw wskazując na następujące koszty : - [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym i orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 i § 3 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie przedmiotem sprzeciwu jest postanowienie referendarza sądowego odmawiające skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W doktrynie i orzecznictwie wyrażony jest pogląd, iż instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i stosowana jest tylko co do osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź posiadają środki bardzo ograniczone, zaspokajające tylko podstawowe potrzeby życiowe obiektywnie niezbędne. Prawo pomocy powinno być zatem stosowane wówczas, gdy strona istotnie nie posiada żadnych możliwości finansowych pozwalających na uiszczenie opłat sądowych, pokrycie wydatków, czy opłacenie zastępstwa procesowego. Przy czym ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek w tym przedmiocie, zaś Sąd poddaje ocenie wszystkie przedłożone dowody, w tym także oświadczenia strony. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, iż sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W ocenie Sądu zgodzić należy się ze stanowiskiem referendarza sądowego, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uznania, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że strona dysponuje stałym miesięcznym dochodem przewyższającym ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę. Jak wynika z wniosku, skarżący otrzymuje comiesięcznie emeryturę w wysokości [...] zł. Nadto prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe ponosząc liczne stałe wydatki, w tym na:[...] . Nie sposób jednakże wszystkich wydatków wskazanych przez stronę zaliczyć jako konieczne koszty jego bieżącego utrzymania. W szczególności odnieść należy to do nakładów związanych z pielęgnacją ogrodu, eksploatacją samochodu jak i ubezpieczeniami, czy nawet Internetem. Tymczasem nie może budzić wątpliwości, że wszelkie wydatki wykraczające poza utrzymanie konieczne dla skarżącego nie mogą być przyczyną przyznania prawa pomocy. Również fakt, że strona sama utrzymuje dom o powierzchni [...] m2 jak i ponosi nie najniższe opłaty za telefony i Internet świadczą o tym, że skarżący nie jest osobą ubogą. Wręcz przeciwnie z zestawienia dochodu oraz niezbędnych wydatków wynika, że strona nie jest pozbawiona dostatecznych środków materialnych na zaspokojenie swoich podstawowych potrzeb i ma możliwość wygospodarowania środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych oraz zastępstwa procesowego. Natomiast odnosząc się do podanych w sprzeciwie kwot wydatkowych na opiekę nad [...] i jej [...] ([...] zł przy kwocie refundowanej [...] zł), to wyjaśnienia wymaga, że przy rozpoznaniu wniosku o prawo pomocy istotne są jedynie aktualne, miesięczne wydatki skarżącego. Natomiast rzeczone kwoty skarżący podniósł przed wniesieniem skargi, tj. przed [...] r., a zatem koszty te - jako niestanowiące bieżących wydatków - pozostają bez znaczenia dla oceny wniosku. Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 P.p.s.a. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.