II SA/Sz 537/11

WyrokWSA w Szczecinie2011-09-07

Skład orzekający: Iwona Tomaszewska, Elżbieta Makowska, Danuta Strzelecka-Kuligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy G. K., jako spadkobierczyni ustawowa zmarłego J. K. i współwłaścicielka nieruchomości, posiada interes prawny do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia Wójta Gminy nakładającego obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdzając, że organy te nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego do prawidłowego ustalenia statusu prawnego skarżącej G. K. jako strony postępowania. Brak było dowodów na datę śmierci J. K. oraz na fakt, czy G. K. jest jego prawnym spadkobiercą, co jest kluczowe dla ustalenia jej legitymacji procesowej na podstawie art. 28 i art. 30 § 4 K.p.a.
Stan faktyczny
G. K., jako spadkobierczyni J. K. i współwłaścicielka nieruchomości, wniosła o stwierdzenie nieważności postanowienia Wójta Gminy nakładającego na J. K. obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając G. K. za nieposiadającą interesu prawnego. G. K. zaskarżyła postanowienie SKO, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie tego organu, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.),, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej G. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] G. K. wskazując, że jest spadkobiercą ustawowym wcześniejszego wnioskodawcy J. K., zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności postanowienia Wójta Gminy z dnia [...] Postanowieniem tym organ nałożył na J. K. obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, polegającego na prowadzeniu w miejscowości. Wnioskodawczyni wskazała, że przesłankę stwierdzenia nieważności przedmiotowego postanowienia stanowi przepis art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Rażące naruszenie prawa powołane w tym przepisie polega, w ocenie wnioskującej, na wydaniu rozstrzygnięcia Wójta Gminy, bez wskazania w uzasadnieniu postanowienia, jakimi uwarunkowaniami wymienionymi w art. 63 ust. 1 ustawy 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska (Dz. U. Nr 199, poz.1227 ze zm.), zwanej dalej u.d.u.o.ś., organ kierował się przy jego wydawaniu. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 157 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000r Nr 98, poz. 1071 zm.), odmówiło G. K. wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...]. Powodem takiego stanowiska był wystąpienie przesłanki niedopuszczalności wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych. W ocenie organu nie było wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi po stronie wnioskującej przypadek o którym mowa w art. 30 § 4 K.p.a., tj. istnienia praw zbywalnych, czy też dziedziczenia obowiązków wynikających z przepisów prawa. Organ zauważył, że po śmierci wnioskodawcy należało postępowanie wszczęte z jego wniosku umorzyć. Również fakt prowadzenia przedsięwzięcia przed uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uzasadniał umorzenie postępowania, jako że decyzja taka wydawana jest dla planowanych, a nie już prowadzonych przedsięwzięć. Według Kolegium dokonana przez J. K. zapłata za sporządzenie raportu nie stanowi elementu wpływającego na spadek. Kolegium nie dopatrzyło się przesłanek do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowego postanowienia Wójta Gminy . W dniu [...] G. K. wniosła do Kolegium o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia[...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Wójta Gminy. Postanowieniu temu wnioskująca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 8, 9, 11 K.p.a. oraz art. 28, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 59 ust. 1 pkt 2, art. 62, art. 63, art. 65 ustawy z dnia 3 października 2008r. u.d.u.o.ś., poprzez brak uzasadnienia postanowienia, zawierającego informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy wydawaniu postanowienia. Precyzując zarzuty środka zaskarżenia strona podała, że odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie wnioskowanego przez nią stwierdzenia nieważności postanowienia organu I instancji, Kolegium błędnie nie uznało ją stroną, jako żonę zmarłego J. K. oraz jako współwłaścicielkę nieruchomości, na której planowane było przedsięwzięcie polegające Strona wywiodła, że wystąpił interes prawny, o którym mowa w art. 28 K.p.a., dający jej przywilej strony postępowania. Normą prawa przydająca jej ten przywilej jest art. 140 Kodeksu cywilnego. Istnienie interesu prawnego strony można było również wywieść z art. 206 Kodeksu cywilnego. Skoro stronami postępowania mogą być właściciele sąsiednich nieruchomości, to w opinii wnioskodawczyni, winien być nim również współwłaściciel przedmiotowej nieruchomości. Dodatkowo G. K. postawiła Kolegium zarzut, iż te nie wyjaśniło wszystkich okoliczności sprawy, mimo że rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia dokładnego postępowania wyjaśniającego, (art. 7 i art. 77 K.p.a.), tj. obowiązku zebrania w sposób należyty i wyczerpujący całego materiału dowodowego, tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie wyjaśniono zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy rozpatrywaniu jej sprawy. Wnioskująca zauważyła również dostrzeżone braki w obrębie treści samego uzasadnienia postanowienia Wójta Gminy. Zdaniem strony organ ten naruszył przepis art. 107 § 3 K.p.a., bowiem nie wyjaśnił przesłanek dotyczących sporządzenia raportu. Zauważyła, że uzasadnienie prawne nie może polegać na przywołaniu rozporządzenia, lecz winno zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego. Rażące naruszenie prawa dotyczyło także zastosowania się przez Wójta Gminy do przepisu prawa materialnego, tj. art. 65 ust. 3 w ustawy u.d.u.o.ś., poprzez brak w uzasadnieniu decyzji Wójta Gminy z dnia [...] informacji o uwarunkowaniach, o których mowa w tym przepisie, jakie powinny być uwzględnione przy wydaniu rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu postanowienia organ odniósł się także w sposób lakoniczny do przepisów § 2 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Według G i K. w jej sprawie zachodzą trzy przesłanki rażącego naruszenia prawa, którego dopuścił się w swym rozstrzygnięciu Wójt Gminy, tj. oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu oraz racje ekonomiczne i gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja Wójta. Postanowieniem z dnia[...] . Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 138 § 1 w związku z art. 127 § 3 K.p.a., utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia [...]. Według Kolegium wniosek G. K. nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ wnioskująca nie wykazała, że jest stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a.. Podpierając się orzecznictwem sądownictwa administracyjnego Kolegium określiło, że interes prawny określony w powołanym przepisie należy rozumieć, jako interes osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dającym się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny. Kolegium w całej rozciągłości uznało za zasadne wywody prezentowane w poprzednim postanowieniu tego organu. Dodało, że w ramach postępowania powadzonego przez Wójta Gminy na wniosek J. K. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, G. K.nie była uznana przez ten organ za stronę tego postępowania. Organ zauważył, że wnioskodawczyni wywodzi swój interes prawny z faktu, iż jako żona jest spadkobierczynią ustawową po zmarłym mężu J. K., jest także w dalszym ciągu współwłaścicielką nieruchomości, na której przedsięwzięcie było planowane, a jej celem jest uzyskanie zwrotu kosztów sporządzenia raportu poniesionych przez męża, o czym świadczy powództwo o zapłatę wniesione do sądu powszechnego. Kolegium stwierdziło, iż wskazane wyżej okoliczności nie można uznać, za wystąpienie interesu prawnego, a jedynie za wystąpienie interesu faktycznego. Kolegium potwierdziło stanowisko poprzednio orzekającego składu, iż z regulacji prawnej następstwa procesowego z elementami "dziedziczności" w ogólnym postępowaniu administracyjnym, zawartej w art. 30 § 4 K.p.a., należy wyłączyć prawa wynikające ze stosunków administracyjnoprawnych. Dlatego, w opinii Kolegium, przepisy te nie mogły mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Odnosząc się do zarzutów rażącego naruszenia prawa materialnego przy podejmowaniu przez Wójta Gminy postanowienia z dnia[...]., Kolegium wyjaśniło, iż okoliczności te badane są w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, a Kolegium takiego postępowania nie podjęło, odmawiając jego wszczęcia zaskarżonym postanowieniem z dnia[...] . Nadto wyjaśniło, że przedmiotowe postanowienie Wójta Gminy z dnia[...] nakładające obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wydane zostało na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, a nie ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Odnosząc się do zarzutów nie uwzględnienia w postępowaniu przepisów art. 140 oraz art. 206 Kodeksu cywilnego Kolegium wyraziło stanowisko, iż przepisy kodeksu cywilnego nie mogą mieć zastosowania w postępowaniu administracyjnym, co wynikać ma z regulacji zawartej w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego. Kolegium uznało, że brak było przesłanek do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowego postanowienia Wójta Gminy. W tak przyjętym stanie faktycznym i prawnym sprawy Kolegium stwierdziło, iż zaskarżone postanowienie z dnia[...] . nie narusza obowiązującego w tym zakresie prawa. W piśmie z dnia[...] G. K. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] , utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z dnia[...] . oraz zaskarżyła decyzję Wójta Gminy z dnia[...]. Zaskarżonemu postanowieniu Kolegium G. K. zarzuciła naruszenie art. 10 oraz art. 28 K.p.a.. W części obejmującej kwestionowanie decyzji Wójta Gminy skarżąca postawiła zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. oraz powtórzyła zarzuty stawiane w dotychczas w postępowaniu administracyjnym, tj. naruszenie art. 7, art. 28, art. 77 i art. 107 K.p.a.. Skarżąca przeciwko decyzji Wójta Gminy powtórzyła zarzut naruszenia art. 63 ust. 1 u.d.u.o.ś. G. K. wniosła o: - stwierdzenie nieważności obu zaskarżonych aktów administracyjnych w całości, wskazując jako podstawę żądania art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., - bądź o uchylenie obu zaskarżonych aktów administracyjnych w całości, wskazując jako podstawę żądania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., - bądź uchylenie postanowienia organu II instancji w całości, wskazując jako podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. Skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając podstawy skargi, G. K. wskazała, że wobec Kolegium stawia zarzut naruszenia przepisu art. 28 K.p.a., polegający na nieuznaniu jej za stronę postępowania, w sytuacji gdy posiadała interes zarówno faktyczny jak i prawny do występowania w postępowaniu jako strona, co skutkowało brakiem merytorycznego rozpoznania sprawy i uniemożliwiło jej wzięcie czynnego udziału w sprawie, czym naruszone zostało jej prawo do czynnego uczestnictwa w każdym stadium postępowania i wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Według skarżącej organ ograniczył się jedynie do powielenia faktu, iż odwołująca nie była stroną wcześniejszego postępowania. Organ ten nie zbadał w ogóle okoliczności i przyczyn nie uznania przez organ I instancji odwołującej za stronę postępowania. Za daleko idące uznała wywody Kolegium, jakoby odwołująca swój interes prawy wywodziła z faktu, iż jako żona J. K. i spadkobierczyni ustawowa po zmarłym jest w dalszym ciągu współwłaścicielką nieruchomości na której było planowane przedsięwzięcie, a jej celem jest uzyskanie zwrotu kosztów sporządzenia raportu. W jej ocenie nie tylko podmiot wnioskujący o wydanie decyzji środowiskowej jest stroną tego postępowania. Jego strony ustalać należy na zasadach ogólnych, wynikających z art. 28 K.p.a., gdyż w odniesieniu do postępowania w przedmiocie decyzji środowiskowych brak jest szczególnych regulacji co do kręgu podmiotów uczestniczących w tym postępowaniu. Jednocześnie strona odwołująca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazała na jednolitą linię orzecznicza, która przyjmuje że posiadanie interesu prawnego wiąże się z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której na jednostkę (podmiot) mogą być nałożone konkretne obowiązki lub na podstawie której jednostka ta może dochodzić realizacji jej uprawnień. Taką normą prawa może być chociażby art. 140 Kc, czy 206 kc. Skarżąca, jako współwłaściciel nieruchomości, ma prawo z niej swobodnie korzystać, inwestycja realizowana na przedmiotowej nieruchomości przez drugiego współwłaściciela bezpośrednio wpływa na wykonywanie praw właścicielskich na nieruchomości. Odnosząc się do zasadności wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] skarżąca powtórzyła zarzuty stawiane uprzednio w postępowaniu administracyjnym. Organ ten dopuścił się rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), gdyż prowadził postępowanie z pominięciem skarżącej, jako strony postępowania, która jest współwłaścicielką nieruchomości, której dotyczy inwestycja, mająca podlegać ocenie oddziaływania na środowisko. W zakresie naruszenia innych przepisów postępowania administracyjnego powołała naruszenie art. 7 i art. 77 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a.. Braki obejmowały zebranie należytego i wyczerpującego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia w niepełnym zakresie elementów koniecznych do pełnego uzasadnienia decyzji, iż przedsięwzięcie polegające na, wymaga sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Organ naruszył tym samym w sposób istotny ogólne zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Skarżąca powtórzyła także zarzut naruszenia art. 63 ust. 1 w zw. z art. 65 ust. 3 u.d.u.o.ś., polegające na niedostatecznym i niepełnym uzasadnieniu postanowienia oraz braku obligatoryjnych informacji o uwarunkowaniach mogących oddziaływać na środowisko. Zarzuciła lakoniczność uzasadnienia decyzji Wójta Gminy, z którego w żaden sposób nie wynika dlaczego uznał konieczność sporządzenia raportu oddziaływa przedsięwzięcia na środowisko. Skarżąca powołując się na przepis art. 59 ust. 1 pkt 2 u.d.u.o.ś. wskazała, że ocenę oddziaływania na środowisko przeprowadza się m.in. jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 pkt 1 u.d.u.o.ś. W takim przypadku postępowanie powinno być prowadzone zgodnie z przepisami art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 62 , art. 63 i art. 65 ust. 4 i ust. 5 u.d.u.o.ś. Organ w uzasadnieniu swojego postanowienia w żaden sposób nie wyjaśnił stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy w ten właśnie sposób. Sentencja postanowienia ani też jego uzasadnienie – w opinii skarżącej - nie zawiera informacji w jakim zakresie miał zostać sporządzony przez inwestora raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, ani też dlaczego zaistniała konieczność sporządzenia niniejszego raportu skoro planowane przez inwestora przedsięwzięcie było jedynie przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Uważa, że planowana przez inwestora inwestycja w myśl przepisu § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowiskom, nie kwalifikuje się jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, a więc przedsięwzięcie wymagające obligatoryjnego sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Odwołująca wskazuje, iż organ gminy w myśl przepisów ustawy był obowiązany zawiesić postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach do czasu przedłożenia przez wnioskodawcę raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, czego również nie uczynił. Samorządowe Kolegium Odwoławcze udzielając odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, uznając za niezasadne zarzuty skargi podtrzymało swoje stanowisko zawarte w obu postanowieniach będących przedmiotem skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej określanej jako P.p.s.a., 134 § 1, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z powyższego przepisu wynika obowiązek sądu uwzględnienia wszystkich istotnych wad decyzji, nawet jeśli strona nie podnosiła ich w skardze. Taka sytuacja, uzasadniająca wyjście poza granice skargi zaistniała w niniejszej sprawie prowadząc do uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji z przyczyn innych niż wskazane w skardze. Jest poza sporem, że zaskarżony akt wydany został na skutek wniosku G. K. o stwierdzenie nieważności postanowienia Wójta Gminy z dnia [...] . Nr [...] Postanowieniem tym organ nałożył na wnioskodawcę J. K. obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, polegającego na prowadzeniu w miejscowości Zgodnie zatem z prawem właściwy do rozpatrzenia tego wniosku organ, tj Samorządowe Kolegium Odwoławcze, merytoryczne badanie wniosku, tj. rozpatrzenie istnienia lub braku, wskazanej przez wnoszącą podanie, podstawy nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzedziło badaniem czy podanie pochodzi od strony postępowania. Obowiązek wyjaśnienia tej kwestii, wynika z art. 157 § 2 K.p.a., który stanowi, że: "Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu". Oznacza to, że nieodzownym warunkiem przystąpienia do ustaleń i ocen prawnych na okoliczność wskazanej w podaniu podstawy nieważności polegającej na rażącym naruszeniu prawa było pozytywne przesądzenie, że podanie pochodzi od podmioty mającego przymiot strony. W przypadku bowiem ustalenia negatywnego w tym zakresie organ miał prawny obowiązek orzeczenia o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu objętego podaniem, tak bowiem stanowi art. 157 § 3 K.p.a.. Jednoznaczne zajęcie przez Sąd stanowiska w kwestii czy skarżąca jest stroną legitymowaną do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności kwestionowanego postanowienia czy też przymiotu takiego nie posiada w aktualnym stanie sprawy byłoby jednak przedwczesne, a to dlatego, że zarówno z ustaleń zaskarżonej decyzji, jak i z ustaleń decyzji ją poprzedzającej oraz z zebranego w sprawie materiału nie wynikają okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia w tym zakresie. Po pierwsze, nie jest wiadomo, kiedy zmarł J. K., który wniósł o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na prowadzeniu i który był adresatem postanowienia Wójta Gminy z dnia[...] . W aktach sprawy przedstawionych Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę brak jest aktu zgonu J.K., co uniemożliwiło organowi ustalenie i wykazanie w jakim stadium postępowania administracyjnego nastąpił zgon inwestora. Zauważyć należy, że wniosek o stwierdzenie nieważności przedmiotowego postanowienia nie był pierwszą czynnością G. K.j w sprawie wywołanej wnioskiem J. K., skoro w aktach administracyjnych znajdują się wcześniejsze jej pisma. Już bowiem pismem z dnia [...] sygnowanym jako: "G.K." wyżej wymieniona ponaglała Wójta Gminy do wydania decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań, w którym między innymi informowała organ, że: "działalność prowadzona przez J. K. w związku z jego śmiercią, została przerejestrowana na G.K." Po drugie, w aktach sprawy i ustaleniach zaskarżonej decyzji brak jest dowodu, że G.K. jest następcą prawnym J. K. z tytułu spadkobrania. Tymczasem, ma to istotne znaczenie dla dokonania zgodnych z prawem ocen prawnych, skoro jak stanowi to art. 28 K.p.a. "Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek", a ponadto z mocy art. 30 § 4 K.p.a."W sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni." Tak więc co do zasady, nie można byłoby wykluczyć uprawnienia skarżącej do skutecznego, z punktu widzenia art. 157 § 2 K.p.a., złożenia podania, gdyby okazało się, że jeszcze w toku postępowania, zaistniały okoliczności uzasadniające przyjęcie jej następstwa prawnego z tytułu dziedziczenia po zmarłym mężu J. K. G. K. swój interes prawny wywodzi z faktu bycia współwłaścicielem nieruchomości, na której miała być prowadzona inwestycja objęta wnioskiem oraz z faktu "bycia spadkobiercą ustawowym" zmarłego wnioskodawcy. Okoliczność, że ustawa w art. 30 § 4 K.p.a. dla spełnienia przesłanki uregulowanego w nim następstwa procesowego wymaga istnienia następstwa prawnego w odniesieniu do praw dziedzicznych, nie oznacza, że na podstawie tego przepisu w miejsce strony zmarłej w toku postępowania mogą wejść potencjalni spadkobiercy ustawowi. Uprawnienie do wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 30 § 4 K.p.a. posiada osoba, która udowodni, że jest spadkobiercą zmarłego, przedkładając odpowiedni dokument stwierdzający to spadkobranie np. prawomocne orzeczenie sądu powszechnego stwierdzające nabycie przez skarżącą spadku. Niewyjaśnienie powyższych okoliczności czyni dokonaną zaskarżoną decyzją ocenę statusu prawnego G. K. ułomną, gdyż niepełną i przez to przedwczesną jako naruszającą art. 7, 77 i 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Najpierw bowiem należało zebrać materiał dowodowy niezbędny do ustalenia charakteru prawnego podmiotu wnoszącego o stwierdzenie nieważności decyzji, a następnie poczynić rozważania z uwzględnieniem definicji strony wskazanej w art. 28 k.p.a oraz reguł procesowego następstwa prawnego wynikających z art. 31 § 4 K.p.a. Organ przy ponownym rozpatrzeniu spraw powinien uwzględnić powyższe uwagi, kierując się również wskazaniem, że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji może być, przy spełnieniu wymaganych tymi przepisami warunków, zarówno strona postępowania, które toczyło się w trybie zwykłym a także podmiot, który w tym postępowaniu nie brał udziału, choć przysługiwał mu przymiot strony, jak również następca prawny tych podmiotów o ile wykaże swój interes prawny, a ponadto następca prawny w sytuacji określonej w art. 31 § 4 K.p.a. Z powyższych względów należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p P.p.s.a w związku z art. 135 P.p.s.a uchylić zaskarżone postanowienie oraz postanowienie poprzedzające. Orzeczenie w pkt II wyroku oparte zostało o przepis art. 152 P.p.s.a. Rozstrzygniecie w przedmiocie kosztów postępowania oparte zostało o art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło