II SA/Sz 538/11
WyrokWSA w Szczecinie2011-08-25
Skład orzekający: Iwona Tomaszewska, Elżbieta Makowska, Danuta Strzelecka-Kuligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą siostrze adresatki, która podjęła się przekazania pisma, jest skuteczne, a pobyt na urlopie stanowi przeszkodę uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie decyzji osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą siostrze adresatki, która podjęła się przekazania pisma, jest skuteczne, ponieważ osoba ta była dorosłym domownikiem, a skarżąca nie obaliła domniemania doręczenia. Pobyt na wcześniej zaplanowanym urlopie nie stanowi przeszkody uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, gdyż nie jest to trudna do przezwyciężenia i niezależna od strony przeszkoda.Stan faktyczny
A. Ł. prowadząca działalność gospodarczą otrzymała karę pieniężną od Inspektora Pracy. Złożyła odwołanie, ale Okręgowy Inspektor Pracy stwierdził uchybienie terminu, odrzucając wniosek o przywrócenie terminu. Skarżąca twierdziła, że nie odebrała decyzji osobiście, ponieważ przebywała na urlopie za granicą, a jej siostra, która odebrała pismo, nie była uprawniona do jego odbioru. Organ odwoławczy uznał, że pobyt na urlopie nie jest przeszkodą uzasadniającą brak winy, a doręczenie siostrze było skuteczne. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących doręczeń i przywrócenia terminu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi A. Ł. na postanowienie Inspektora Pracy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] , Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy Oddziału w K., wydaną na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589 ze zm.) oraz art. 93 w związku z art. 89 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2011 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) nałożył na przedsiębiorcę – A. Ł. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą A. Ł. "M." Usługi Transportowe z siedzibą przy ul. K. w S., karę pieniężną w kwocie [...] złotych w związku z naruszeniem przepisów o czasie prowadzenia pojazdu, wymaganych przerwach i czasie odpoczynku kierowców.
Od powyższej decyzji w dniu [...] r. A. Ł. działająca przez pełnomocnika, radcę prawnego A. K., złożyła odwołanie do Okręgowego Inspektora Pracy
Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Okręgowy Inspektor Pracy w S., na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej zwanej "K.p.a.") stwierdził, że odwołanie A. Ł. "M." Usługi Transportowe, złożone przez działającego w imieniu A. Ł. pełnomocnika r.pr. A. K. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia.
W uzasadnieniu postanowienia Okręgowy Inspektor Pracy wskazał, że decyzja Państwowego Inspektora Pracy Nr [...], nakładająca karę pieniężną w wysokości [...] zł doręczona została przedsiębiorcy – A. Ł., jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, w dniu [...] r. Termin na wniesienie odwołania od decyzji upłynął w dniu [...] r. Strona wniosła odwołanie w dniu [...] r., o czym świadczy pieczęć Urzędu Pocztowego w K., poświadczająca datę nadania ww. przesyłki.
W dniu [...] r. pełnomocnik A. Ł. – r. pr. A. K. złożyła do Okręgowego Inspektora Pracy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Państwowego Inspektora Pracy z dnia [...] r.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podniósł, że A. Ł. w dacie wskazanej przez Okręgowego Inspektora Pracy, jako data doręczenia zaskarżonej decyzji nie przebywała na terenie Polski. W tym czasie skarżąca jak również jej małżonek, który jest jedyną osobą uprawnioną do odbioru korespondencji przebywali w związku z wypoczynkiem na terenie E. W tym stanie rzeczy nie mogli i faktycznie nie odebrali żadnej kierowanej do nich korespondencji, w tym również zaskarżonej decyzji. Z przedmiotową decyzją skarżąca zapoznała się dopiero w dniu [...] r. Od tej też daty liczyła termin do złożenia odwołania. Uchybienie zatem terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Państwowego Inspektora Pracy nastąpiło bez winy skarżącej, która nie miała możliwości osobistego odebrania przedmiotowej decyzji.
Okręgowy Inspektor Pracy postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...], na podstawie art. 58 i art. 59 § 2 K.p.a. nie uwzględnił prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Państwowego Inspektora Pracy z dnia [...] r. Nr [...].
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych, wyrażonym na tle regulacji art. 58 § 1 K.p.a., przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Pobytu na uprzednio zaplanowanym urlopie wypoczynkowym nie sposób uznać za trudną do przezwyciężenia i niezależną od strony przeszkodę w dochowaniu ustawowego terminu. Na potwierdzenie powyższego organ odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2010 r., sygn. VII SA/Wa 13/2010 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. III SA/Po 600/2007.
Organ zaznaczył również, że od strony postępowania można oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw, zwłaszcza, gdy strona jest reprezentowana stale przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego (pełnomocnictwo do reprezentacji z dnia [...] r. w aktach sprawy). Odnosząc się do stwierdzenia, że doręczenie zaskarżonej decyzji nastąpiło w chwili, gdy strona i jej małżonek przebywali na terenie E. należy zauważyć, że strona wiedziała o toczącym się wobec niej postępowaniu prowadzonym przez organ Państwowej Inspekcji Pracy, o czym świadczą pełnomocnictwa datowane na dzień [...] r. udzielone mężowi Z. Ł. oraz J. Ś., które dotyczyły wszelkich spraw związanych z kontrolą PIP w przedsiębiorstwie prowadzonym przez A. Ł. Jak wynika z treści wniosku o przywrócenie terminu z zaskarżoną decyzją strona zapoznała się w dniu [...] r., natomiast termin do wniesienia odwołania upływał w dniu [...] r. Należy zatem uznać, że strona miała wystarczającą ilość czasu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, tym bardziej, że w dniu [...] r. udzieliła pełnomocnictwa do prowadzenia w jej imieniu wszelkich spraw z udziałem strony przed organami i urzędami profesjonalnemu pełnomocnikowi.
Na to postanowienie A. Ł., reprezentowana przez pełnomocnika - r. pr. A. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o:
1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości,
2) zasądzenie od Okręgowego Inspektora Pracy na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych,
3) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonego do skargi dokumentu na okoliczności w niej wskazane.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1) naruszenie przepisu art. 58 § 1 K.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż skarżąca nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy,
2) naruszenie przepisu art. 40 § 1 i 2 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na przyjęciu, iż pomimo ustanowienia w sprawie pełnomocnika, decyzja inspektora pracy z dnia [...] r. nr rej. [...] została skutecznie doręczona skarżącej w dniu [...] r., podczas gdy faktycznie skarżąca zapoznała się z treścią ww. decyzji dopiero w dniu [...] r.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej wskazał, iż w pierwszej kolejności skarżąca kwestionuje skuteczność doręczenia zaskarżonej decyzji w dniu [...] r., w rozumieniu art. 40 § 1 i 2 K.p.a. Zaskarżona decyzja nie została doręczona skarżącej osobiście ani ustanowionemu przez nią przedstawicielowi Z. Ł. lub J. Ś.. W tym stanie rzeczy, ww. decyzja powinna była zostać doręczona albo dorosłemu domownikowi, ewentualnie dozorcy albo złożona w palcówce pocztowej z jednoczesnym zawiadomieniem skarżącej o jej tam pozostawieniu. Decyzja została doręczona natomiast osobie nieuprawnionej do odbioru korespondencji w ogóle, a tym bardziej do odbioru korespondencji związanej z postępowaniem, w którym skarżąca ustanowiła swoich przedstawicieli z szerokim zakresem umocowania do działania w jej imieniu, w tym podejmowania czynności faktycznych takich właśnie jak: odbieranie, wysyłanie lub dostarczanie korespondencji. Ponadto w przekonaniu skarżącej przyczyna, która spowodowała uchybienie terminu jest przez nią niezawiniona w rozumieniu art. 58 § 1 K.p.a. Przebywając na urlopie, której to okoliczności organ nie kwestionuje, skarżąca nie była w stanie w sposób staranny i skuteczny zarządzać ani administrować sprawami związanymi z funkcjonowaniem firmy. Przejawem zapobiegliwości skarżącej na czas nieobecności spowodowanej nie tylko zaplanowanym wcześniej urlopem, ale również sprawami zawodowymi, było ustanowienie przedstawicieli umocowanych do podejmowania wszelkich potrzebnych działań w jej imieniu. Ponadto skarżąca nie zgadza się z twierdzeniem organu, iż zapoznając się z treścią zaskarżonej decyzji dopiero w dniu [...]r., miała wystarczającą ilość czasu do wniesienia odwołania. Oznaczałoby to pozaustawowe skrócenie terminów do wnoszenia środków odwoławczych.
W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy potrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu pisma, ustosunkowując się do podniesionych w skardze zarzutów organ ten wskazał, iż w zakresie zarzutu naruszenia art. 40 K.p.a., podtrzymuje stanowisko, że decyzję inspektora pracy z dnia [...] r. skutecznie doręczono stronie w dniu [...] r., w trybie przepisów art. 42 i art. 43 K.p.a. Odbiór powyższej decyzji potwierdziła własnoręcznym podpisem E. K., siostra strony, a doręczenie decyzji nastąpiło na adres zamieszkania strony: ul. K., [...]. E. K. podjęła się oddania pisma (decyzji) adresatowi przesyłki, a skarżąca nie kwestionuje, że decyzję organu pierwszej instancji otrzymała i faktycznie zapoznała się z nią w dniu [...] r. Dla przyjęcia, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od decyzji nie ma znaczenia okoliczność, kiedy strona faktycznie dowiedziała się o treści decyzji.
W odniesieniu do zarzutu, że zaskarżona decyzja nie została doręczona ustanowionemu przez stronę przedstawicielowi – Z. Ł. lub J. Ś. oragn wskazał, że z treści pełnomocnictw udzielonych przez A. Ł. dla J. Ś. oraz męża Z. Ł. wynika, że powyższe upoważnienia do jej reprezentowania dotyczyły wszelkich spraw związanych z kontrolą PIP w przedsiębiorstwie skarżącej. Pełnomocnictwa te zostały załączone przez inspektora pracy do protokołu kontroli, jako jego część składowa i stanowią zał. nr [...] do protokołu kontroli Z powyższego wynika, że skarżąca nie ustanowiła pełnomocników do działania w jej imieniu w postępowaniu administracyjnym. Zarzut naruszenia art. 40 § 2 K.p.a., przez niedoręczenie decyzji Z. Ł. lub J. Ś. jest zatem w ocenie organu chybiony.
W kwestii z kolei zarzutu naruszenia art. 58 § 1 K.p.a. Okręgowy Inspektor Pracy zaznaczył, że pobytu A. Ł. na uprzednio zaplanowanym urlopie nie sposób uznać za trudną do przezwyciężenia i niezależną od strony przeszkodę w dochowaniu ustawowego terminu do wniesienia odwołania. To, że skarżąca przebywając na urlopie nie była w stanie w sposób staranny i skuteczny zarządzać ani administrować sprawami związanymi z funkcjonowaniem firmy obciąża wyłącznie skarżącą.
Organ, tak jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podkreślił, że skarżąca wiedziała o toczącym się wobec niej postępowaniu kontrolnym prowadzonym przez organ Państwowej Inspekcji Pracy, co potwierdziła również w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego .
Na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. postanowił nie uwzględnić wniosku skarżącej o dopuszczenie dowodu z kserokopii pisma dotyczącego rezerwacji biletu lotniczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrola zaskarżonego aktu dokonana według wskazanego wyżej kryterium oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doprowadziła do stwierdzenia, że postanowienie to wydane zostało w sposób zgodny z prawem.
W przedmiotowej sprawie Okręgowy Inspektor Pracy postanowieniem z dnia [...] r., nie uwzględnił prośby A. Ł., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą A. Ł. "M." Usługi Transportowe, o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Państwowego Inspektora Pracy z dnia [...] r. w sprawie nałożenia kary pieniężnej w kwocie [...] zł. Organ odwoławczy uznał, że decyzja organu I instancji skutecznie została doręczona siostrze skarżącej – E. K. w dniu [...] r., a skarżąca A. Ł., nie wykazała, że złożenie przez nią odwołania w dniu [...]r. nastąpiło z uchybieniem terminu w sposób przez nią niezawiniony.
Pełnomocnik skarżącej zarzucił wadliwość dokonanej czynności doręczenia, ponieważ decyzja organu I instancji nie została doręczona osobiście skarżącej, jak też jednemu z ustanowionych przez nią przedstawicieli, tj. Z. Ł. lub J. Ś., lecz osobie nieuprawnionej do odbioru korespondencji w ogóle, a tym bardziej do odbioru korespondencji związanej z postępowaniem, w którym skarżąca ustanowiła swoich przedstawicieli z szerokim zakresem umocowania do działania w jej imieniu, w tym podejmowania czynności faktycznych takich jak: odbieranie, wysyłanie lub dostarczanie korespondencji.
W świetle powyższego, w rozpatrywanej sprawie wyjaśnienia wymaga przede wszystkim możliwość uznania za skuteczną czynności doręczenia stronie skarżącej w dniu [...] r. decyzji organu I instancji, wobec faktu doręczenia ww. decyzji siostrze skarżącej, a następnie na tle poczynionych w tym zakresie ustaleń, badaniu poddać należy okoliczność braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, jako przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu do złożenia tego rodzaju środka prawnego.
W odniesieniu do zagadnienia skuteczności doręczenia w pierwszej kolejności zasadne jest odwołać się do rozwiązań dotyczących zasad doręczania pism osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą. W kwestii tej wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 maja 2010 r., sygn. II GSK 594/09. Z treści rozważań przeprowadzonych w uzasadnieniu powołanego orzeczenia wynika, że w postępowaniu administracyjnym pisma doręcza się stronie tego postępowania, którą mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a w określonych w art. 29 K.p.a. przypadkach również jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej. W świetle niniejszych regulacji przyjąć należy, iż w przypadku osób fizycznych, właściwej tej kategorii podmiotów podmiotowości prawnej nie może zmienić fakt prowadzenia przez nie działalności gospodarczej na zasadzie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Wskazana okoliczność nie może nadać osobie fizycznej statusu jednostki organizacyjnej, bo ta zgodnie z art. 29 K.p.a. przynależna jest wyłącznie państwowym i samorządowym jednostkom organizacyjnym, a także organizacjom społecznym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdzenie powyższe powinno prowadzić do wniosku, iż osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, pisma w postępowaniu administracyjnym należy doręczać tak jak każdej innej osobie fizycznej, zgodnie z dyspozycją art. 42 § 1 - § 3 K.p.a. W związku z doręczeniem w takim trybie zastosowanie znajdują także art. 43 i 44 § 1 - 4 K.p.a.
Powyższe oznacza, że osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą można dokonać doręczenia w miejscu zamieszkania nie tylko w trybie właściwym – bezpośrednio do rąk adresata, ale także w trybie zastępczym, określonym w art. 43 K.p.a., pozostawiając pismo dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, pod warunkiem, że podejmą się oddania pisma adresatowi. Istota doręczenia pisma w trybie zastępczym zasadza się na domniemaniu, że osoba, która podjęła się oddać pismo, w tej samej dacie przekazała je adresatowi. Stąd też datę odbioru pisma oznaczoną przez osobę odbierającą przyjmuje się, zgodnie z regulacją K.p.a., jako datę odbioru pisma przez jego adresata.
Na tle rozpatrywanej sprawy, wobec braku stosownych zastrzeżeń, nie stanowi przedmiotu sporu okoliczność, że E. K., która odebrała w dniu [...] r. decyzję organu I instancji była w tej dacie dorosłym domownikiem skarżącej, a skierowana do skarżącej przesyłka wysłana została na jej adres zamieszkania. Skarżąca podnosi jednak, że przesyłka powinna zostać skierowana nie do niej, ale ustanowionych przez nią przedstawicieli w osobach – Z. Ł. oraz J. Ś.
Dokonując analizy akt administracyjnych sprawy w zakresie udzielonych przez A. Ł. pełnomocnictw wskazać należy, że w treści z każdego pełnomocnictw z dnia [...] r., udzielonych przez skarżącą na rzecz Z. Ł. oraz J. Ś. wskazała ona, że "Upoważnienie dotyczy wszelkich spraw związanych kontrolą PIP w moim przedsiębiorstwie". Przedmiotowa kontrola miała na celu sprawdzenie prawidłowości prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej w świetle przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy. Stwierdzone w toku kontroli nieprawidłowości stanowiły dopiero podstawę wszczęcia wobec skarżącej postępowania administracyjnego w celu nałożenia na skarżącą obowiązków publicznoprawnych i zakończonego wydaniem przez Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy Oddziału w K. decyzji z dnia [...] r. Nr [...]. Postępowanie kontrolne jest zatem postępowaniem poprzedzającym postępowanie administracyjne o odrębnym względem tego ostatniego charakterze. Nie sposób zatem przyjąć, że umocowanie do podejmowania czynności w postępowaniu kontrolnym, na co wyraźnie wskazuje treść udzielonych przez A. Ł. pełnomocnictw, rozciągała się także na postępowanie administracyjne prowadzone w następstwie stwierdzonych w wyniku kontroli nieprawidłowości i o którego wszczęciu z urzędu organ powiadomił skarżącą pismem z dnia [...] r. W konsekwencji Z. Ł. oraz J. Ś. nie byli umocowani do odbioru korespondencji kierowanej do skarżącej w związku z prowadzonym wobec niej postępowaniem administracyjnym, w tym w szczególności odbioru wydanej przez organ I instancji decyzji z dnia [...] r.
W aktach administracyjnych znajduje się także pełnomocnictwo z dnia [...] r. udzielone przez A. Ł. radcy prawnemu A. K., upoważniające do podejmowania w imieniu mocodawczyni wszelkich spraw z jej udziałem w postępowaniach przed organami, urzędami i sądami wszystkich instancji, w tym przed Sądem Najwyższym oraz sądami administracyjnymi. Organ odwoławczy bezzasadnie powołał się na powyższe pełnomocnictwo w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ponieważ, choć obejmuje ono zakresem umocowania także postępowania administracyjne, przedłożone zostało do akt dopiero w dniu [...] r., łącznie z odwołaniem od decyzji organu I instancji. Zgodnie z art. 33 § 1 i 2 K.p.a., pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu, a pełnomocnik zobligowany jest dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa, lub też w przypadku adwokata lub radcy prawnego, uwierzytelniony przez nich odpis udzielonego im pełnomocnictwa. Oznacza to, że okoliczność istnienia w danej sprawie upoważnienia do działania w imieniu strony może być uznana przez organ, powodując określone prawem obowiązki, w tym dotyczące zasad dokonywania doręczeń, dopiero od dnia przedłożenia wskazanych w art. 33 K.p.a. dokumentów poświadczających fakt udzielenia pełnomocnictwa. Do czasu ich przedstawienia organ obowiązany jest przyjąć, że strona działa w postępowaniu samodzielnie, co też miało miejsce w rozpatrywanej sprawie w postępowaniu przed organem I instancji.
Powyższe pozwala przyjąć, że skarżąca A. Ł. w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w S. Oddziału w K. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów o czasie prowadzenia pojazdu, wymaganych przerwach i czasie odpoczynku kierowców działała w sprawie osobiście. Okoliczność ta skutkowała z kolei po stronie organu I instancji obowiązkiem dokonywania doręczeń pism procesowych na rzecz skarżącej i jak zostało już wyżej wyjaśnione, na jej adres zamieszkania, z zastosowaniem zasad określonych w art. 39-44 K.p.a., w tym również pośredniego trybu dokonywania doręczeń, zakreślonego w art. 43 K.p.a. Za dopuszczalne uznać należy zatem dokonanie doręczenia decyzji organu I instancji dorosłemu domownikowi skarżącej w osobie jej siostry – E. K.
W kontekście poczynionych ustaleń badaniu poddać należy jeszcze kwestię braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
Jak już wcześniej wskazano, art. 43 K.p.a. wprowadza domniemanie, że doręczenie pisma w stosunku do adresata następuje w dniu, w którym pismo odebrał za niego dorosły domownik. Domniemanie to jest domniemaniem prawnym wzruszalnym, jednak ciężar wykazania, że doręczenie nastąpiło w innym terminie spoczywa w takim przypadku na adresacie pisma.
W przedmiotowej sprawie, w zakresie wniosku o przywrócenie terminu, jak również w złożonej do Sądu skardze, pełnomocnik skarżącej podniósł, że w związku z wypoczynkiem na terenie E., skarżąca nie mogła odebrać żadnej kierowanej do niej korespondencji. W skutek tego z decyzją organu I instancji z dnia [...] r. skarżąca zapoznała się dopiero po powrocie z urlopu w dniu [...] r., nie zaś w dacie odbioru korespondencji przez E. K. w dniu [...] r. Dlatego też składając odwołanie w dniu [...] r. zachowała termin 14 dni od dnia zapoznania się z treścią skierowanej do niej decyzji. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik zaznaczył również, że: przebywając na urlopie, której to okoliczności organ odwoławczy nie kwestionuje, skarżąca nie była w stanie w sposób staranny i skuteczny zarządzać ani administrować sprawami związanymi z funkcjonowaniem firmy. Na dowód pełnomocnik skarżącej załączył do skargi kserokopię potwierdzenia przez skarżącą rezerwacji ww. wycieczki.
Zgodzić należy się ze stanowiskiem organu, iż wyjazd na wcześniej zaplanowany urlop nie stanowi przeszkody uzasadniającej brak winy strony w uchybieniu terminu. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym również orzeczeniami powołanym przez organ, do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę nie można zaliczyć faktu czasowego przebywania osoby zainteresowanej poza miejscem stałego zamieszkania, jeżeli doszło w tym czasie do skutecznego doręczenia zaskarżonego aktu (zob. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1999 roku, sygn. akt I SA/Ka 1609/97, LEX nr 37821).
Z uwagi zatem, iż okoliczność wyjazdu urlopowego pozostała bez znaczenia w świetle oceny kwestii winy skarżącej w uchybieniu terminu, Sąd na rozprawie w dniu [...] r., nie uwzględnił wniosku pełnomocnika skarżącej o dopuszczeniu dowodu z kserokopii potwierdzenia rezerwacji wycieczki.
W kontekście oceny okoliczności braku winy skarżącej w uchybieniu terminu zaznaczyć należy jeszcze, że skarżąca w rozpoznawanej sprawie, przed wskazywaną okolicznością wyjazdu, dysponowała już wiedzą na temat prowadzonego postępowania. W dniu [...] r. zostało jej bowiem skutecznie doręczone zawiadomienie o jego wszczęciu. Skarżąca mogła zatem spodziewać się wydania przez organ inspekcji pracy decyzji nakładającej obowiązki w związku z nieprawidłowościami stwierdzonymi w wyniku przeprowadzonej kontroli w jej przedsiębiorstwie i umocować w związku z powyższym określone osoby do działania w jej imieniu, co jednak w sprawie nie miało miejsca.
Reasumując wskazać należy, że skarżąca – A. Ł. w postępowaniu prowadzonym przez Inspektora Pracy nie udzieliła skutecznie pełnomocnictwa upoważniającego jakąkolwiek osobę do działania w jej imieniu. W efekcie należało przyjąć, że skarżąca działała w sprawie osobiście. Jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą podlegającą ewidencjonowaniu, podlega ona takim samym zasadom dokonywania doręczeń w postępowaniu administracyjnym, jak inne osoby fizyczne, obejmującym także pośredni tryb dokonywania doręczeń dorosłemu domownikowi. E. K. mogła zatem skutecznie, podejmując się przekazania decyzji skarżącej odebrać za nią niniejsze pismo procesowe. Powyższe skutkowało domniemaniem doręczenia skarżącej decyzji organu I instancji w dniu [...] r., którego to domniemania skarżącej nie udało się obalić. Powołana przez skarżącą okoliczność wyjazdu na wcześniej zaplanowany urlop, nie stanowi bowiem przesłanki uprawdopodabniającej brak winy skarżącej w uchybieniu terminu do złożenia odwołania, który bezskutecznie upłynął w dniu [...] r. Zarzuty naruszenia art. 40 § 1 i 2 oraz art. 58 § 1 K.p.a. uznać należy zatem za nieuzasadnione.
W tym stanie sprawy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło