II SA/Sz 539/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 marca 2006 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wyłączenia z produkcji rolniczej gruntów rolnych oddala skargę Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 5, art. 11, art. 12 ust. 1,3,4,6,14 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266), po rozpatrzeniu wniosku [...] z siedzibą we [...] zezwolił na wyłączenie z produkcji rolniczej [...] ha gruntów rolnych pochodzenia mineralnego klasy [...] z działki Nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym Łęgi, stanowiącej własność E. M. Organ ustalił również w decyzji warunki wyłączenia gruntów na cele nierolnicze, w tym czas wyłączenia gruntów na okres sześciu miesięcy oraz opłatę za sześć miesięcy wyłączenia produkcji rolniczej dla gruntów pochodzenia mineralnego jako równowartość [...] ton ziarna żyta. Nadto Starosta orzekł, że obowiązek uiszczenia opłaty ciąży na wnioskodawcy, ustalił termin, w którym organ administracji publicznej powiadomi o konieczności wniesienia opłaty oraz to, że kwota nieuiszczona w terminie podlega ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ stwierdził również w decyzji, że ze względu na nietrwały charakter wyłączenia gruntów z produkcji nie nalicza należności z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że na gruntach podlegających wyłączeniu planowana jest realizacja inwestycji polegającej na budowie gazociągu wysokiego ciśnienia. Zgodnie z ustaleniami planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy [...] zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy w [...] z dnia [...] r. teren, na którym położony jest grunt rolny podlegający wyłączeniu oznaczony został symbolem [...] teren lokalizacji gazociągu ze strefą kontrolowaną o szerokości [...] m z urządzeniami infrastruktury towarzyszącej. Wyłączeniem objęto grunty pochodzenia mineralnego klasy [...] powierzchni [...] ha na podstawie dokumentacji przedstawionej przez wnioskodawcę, natomiast pochodzenie gleb ustalono na podstawie map gleboznawczych Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] oraz opinii uprawnionego klasyfikatora gruntów. Powierzchnię czasowego wyłączenia organ ustalił na podstawie danych zawartych w dokumentacji określających długość i szerokość pasa terenu zajętego pod inwestycję w obrębie działki. Od decyzji organu I instancji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniosła się E. M. Zarzuciła decyzji naruszenie art. 138 § 2 Kpa " poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji okoliczności dotyczących postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały o zmianie planu zagospodarowania przestrzennego, co zgodnie z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. było niezbędnym elementem podjęcia kolejnej merytorycznej decyzji w przedmiotowej sprawie". Odwołująca się zarzuciła nadto naruszenie art. 46 ust. 4 pkt 1 ustawy o ochronie środowiska w związku z art. 19 traktatu karty energetycznej oraz protokołu karty energetycznej dotyczącej efektywności energetycznej w związku z § 2 ust. 1 ppkt 9a rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określania rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzania raportu oddziaływania na środowisko, przez wydanie decyzji nie uwzględniających aspektów ochrony środowiska. Kolejny zarzut odwołania dotyczył naruszenia art. 7 i 8 Kpa poprzez wydanie decyzji z pominięciem interesu strony w sytuacji, gdy istniała możliwość wytyczenia innego przebiegu gazociągu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 11, art. 12 ust. 1, 3, 4, 6 i 14 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zmianami) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji, Kolegium powołując się na treść art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych stwierdziło, że przesłanką, której spełnienia wymaga ten przepis jest przeznaczenie określonych gruntów na cele nierolnicze i nieleśne, a zatem ustalenie innego niż rolniczy i leśny sposób użytkowania gruntów. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), ustalenie przeznaczenia gruntów następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Z przepisem tym, zdaniem Kolegium, koresponduje art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, który stanowi, ze przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody o której mowa w ust. 2 tego przepisu, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu przestrzennym. Przedmiotowa działka, zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...], została ujęta w granicach terenu przeznaczonego na lokalizację gazociągu. Stosownie zatem do ustaleń planu, wyłączeniem objęto sporne grunty pochodzenia mineralnego klasy RIIIb, niezbędną do zajęcia przez wskazaną inwestycję. Kolegium stwierdziło nadto, że zarzuty podnoszone przez stronę w odwołaniu winny być zgłoszone na etapie uchwalania planu zagospodarowania przestrzennego lub w postępowaniu o wzruszenie uchwały zatwierdzającej plan. E. M. wywiodła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...]. Zarzuciła obu decyzjom naruszenie prawa polegające na wydaniu decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej w sytuacji, gdy na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uchwała Rady Gminy w [...] Nr [...] w sprawie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego utraciła moc, zaś do dnia sporządzenia skargi nie został uchwalony nowy plan zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca zarzucała również, że Kolegium naruszyło art. 97 § 4 Kpa nie zawieszając postępowania administracyjnego do czasu rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] skargi o stwierdzenie nieważności uchwały z dnia [...] v r. Skarżąca zakwestionowała nadto rozstrzyganie przez Kolegium zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów z zakresu ochrony środowiska na podstawie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w sytuacji, gdy uchwała dotycząca planu zagospodarowania przestrzennego została podjęta na podstawie innych przepisów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Kolegium podniosło nadto, że w dniu wydania zaskarżonych decyzji obowiązywała ważna uchwała Nr [...] Rady Gminy w [...] z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącego przebiegu gazociągu wysokiego ciśnienia [...]. Organ ustalił również, że w dacie orzekania nie było prowadzone postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej uchwały. W ocenie Kolegium, wbrew zarzutom skargi, na etapie wydawania decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej nie rozstrzyga się kwestii związanych z wymogami ochrony środowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd właściwy jest do kontroli działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje organów administracyjnych. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania Sąd stwierdził, że skarga E. M. nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa. Podstawowy zarzut skarżącej podniesiony w skardze opiera się na stwierdzeniu, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie uchwały Rady Gminy w Dobrej Nr [...] , która utraciła moc na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2993 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz.717 ze zmianami), natomiast nowego planu zagospodarowania przestrzennego nie uchwalono. Zarzuty skargi dotyczą również naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze art. 97 § 1 pkt 4 Kpa poprzez nie zawieszenie postępowania w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji rolnej do czasu rozpoznania przez Sąd skargi o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy w [...] z dnia [...] r. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, Sąd bada legalność wszystkich rozstrzygnięć wydanych w danej sprawie administracyjnej, gdyż granice rozpoznania sądu administracyjnego wyznaczone zostały przez granice sprawy administracyjnej. W pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegał zarzut skargi odnoszący się do legalności uchwały organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, zgodnie z którym uchwała Nr [...] Rady Gminy w [...] z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącego przebiegu gazociągu wysokiego ciśnienia [...] (Dz.Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 128, poz. 2458) utraciła moc na podstawie art. 87 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80. poz. 717 ze zmianami). Zarzut ten nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego uchwalone przed dniem 1 stycznia 1995 r. zachowują moc do czasu uchwalenia nowych planów, nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2003 r. Z kolei ust. 1 tego przepisu stanowi, że zachowują moc plany miejscowe uchwalone po dniu 1 stycznia 1995 r. Ocena mocy obowiązującej planów zagospodarowania przestrzennego uchwalonych po dacie wskazanej w ust. 1 dotyczy tych planów, które funkcjonowały w obrocie prawnym w dniu 10 lipca 2003 r. tj. w dniu wejścia w życie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dotyczący przebiegu gazociągu wysokiego ciśnienia [...] został uchwalony przez Radę Gminy w [...] w dniu [...] r. a więc po wejściu w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym na podstawie art. 85 ust. 2 tej ustawy. Zgodnie z powołanym przepisem, do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu oraz zawiadomiono o terminie wyłożenia tych planów do publicznego wglądu, ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe ( czyli ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym –Dz.U. z 1999 r. Nr. 15, poz. 139 ze zmianami). Wbrew zatem twierdzeniom skarżącej, w dacie wydania zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej, obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dotyczący przebiegu na terenie gminy [...] gazociągu wysokiego ciśnienia. obejmujący swoim zakresem m.in. teren działki Nr [...]. Z treści planu wynika (§ 11 ust. 4 ), iż dokonuje się okresowego wyłączenia gruntów rolnych pochodzenia mineralnego i organicznego z produkcji w ilości [...] ha o określonych w tym przepisie następujących klasach bonitacyjnych na podstawie zgody Ministra Rolnictwa Nr [...] z dnia [...] r. oraz Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] r. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art.11 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zmianami). Przepis ten stanowi, że wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IIIb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10, oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. W decyzji określa się obowiązki związane z wyłączeniem. Powyższe oznacza, że niezależnie od zapisu planu, dla skutecznego wyłączenia z produkcji użytków rolnych, w tym gleb pochodzenia mineralnego i organicznego zaliczonego do klasy IIIb niezbędne jest wydanie decyzji administracyjnej w tej sprawie i decyzja ta zgodnie z ust. 4 powołanego wyżej przepisu winna zostać wydana przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. W powołanym wyżej stanie faktycznym i prawnym wydanie zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej było zatem uzasadnione. Sad stwierdził również, że niesłuszny jest zarzut skarżącej odnoszący się do naruszenia przez organy orzekające w sprawie przepisów z zakresu ochrony środowiska. W treści planu (§ 5) ustalone zostały wymogi dotyczące ochrony środowiska i wymogi te zostały ustalone w oparciu o procedurę uchwalania planu określoną w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Kolegium wprawdzie błędnie przywołało w tym zakresie treść ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jednakże ustawodawca na etapie przeprowadzania procedury wydawania decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji, nie uzależnia wyłączenia tychże od dokonania oceny oddziaływania tego wyłączenia na środowisko. Stanowisko organu odwoławczego w tym zakresie nie ma wpływu na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powołane wyżej okoliczności uznać należało, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania i z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami),orzekł jak w sentencji.