II SA/Sz 539/12
WyrokWSA w Szczecinie2012-10-03
Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Marzena Iwankiewicz, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji?Ratio decidendi
Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję Starosty, ponieważ organ pierwszej instancji nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co miało istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W szczególności nie sprawdzono dostatecznie zgodności projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w zakresie ilości miejsc parkingowych i powierzchni zabudowy, a także nie zweryfikowano zgodności projektu z przepisami o bezpieczeństwie konstrukcji i nie uzyskano zgody sąsiada na ingerencję w ścianę wspólną. W związku z tym, organ odwoławczy zasadnie zastosował art. 138 § 2 Kpa, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia.Stan faktyczny
Wojewoda uchylił decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej. Skarżący, inwestorzy, wnieśli skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji Wojewody. Zarzucili, że Wojewoda wskazał nowe uchybienia, mimo że projekt został poprawiony zgodnie z wcześniejszymi wytycznymi, a także że organ II instancji wykroczył poza swoje kompetencje, oceniając merytoryczną treść ekspertyzy i projektu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 września 2012 r. sprawy ze skargi A. C. i D. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych oddala skargę
Starosta decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późniejszą zmianą) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późniejszymi zmianami) po rozpatrzeniu wniosku A. i D. C. z dnia [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę i wykonanie robót budowlanych obejmujących rozbudowę i przebudowę istniejącego budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej wraz z wewnętrznymi instalacjami sanitarnymi i elektrycznymi oraz czterema miejscami parkingowymi, na działce o numerze geodezyjnym [...] w obrębie; dane techniczne części budynku po rozbudowie i przebudowie (segment): powierzchnia zabudowy –[...], powierzchnia użytkowa –[...]; kategoria obiektu budowlanego — I;
W rozstrzygnięciu decyzji, na podstawie art. 36 ust. 1 oraz art. 42 ust. 2 i 3 ustawy –Prawo budowlane zobowiązano inwestorów do:
- prowadzenia robót zgodnie z przepisami w sposób nie zagrażający bezpieczeństwu ludzi i mienia, na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego ze wskazaniem, że niezastosowanie się do powyższego pociągnie za sobą odpowiedzialność karną i zawodową;
- stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych wyrobów dopuszczonych do obrotu i stosowania w budownictwie;
- spełnienia wymogów organów opiniujących;
- poprzedzenia rozpoczęcia inwestycji uzgodnieniem sposobu postępowania z odpadami (gruz, ziemia z wykopów oraz odpady powstałe przy realizacji inwestycji) zgodnie z postanowieniami ustawy z dnia 27.04.2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243).
-uporządkowania po zakończeniu robót zajętych gruntów przyległych.
Ponadto Starosta zobowiązał inwestora do dokonania, przed przystąpieniem do robót budowlanych, rozbiórki części obiektu zaznaczonego na zagospodarowaniu terenu oraz do zawiadomienia właściwego organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy co najmniej 21 dni przed zamierzonym terminem przystąpienia do użytkowania, zaś kierownika budowy (robót) zobowiązał do prowadzenia dziennika budowy, umieszczenia na budowie w widocznym miejscu tablicy informacyjnej oraz ogłoszenie zawierające dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia.
Rozstrzygnięcie zawiera również wskazanie, że obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, obejmuje działki o numerach geodezyjnych[...].
Z uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu [...] A. i D. C. złożyli wniosek wraz z dokumentacją budowlaną o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej, na działce o numerze geodezyjnym [...].
W dniu [...] organ zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego wnioskodawców oraz właściciela działki sąsiedniej, znajdującej się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji.
O. G., właścicielka segmentu mieszkalnego w zabudowie szeregowej, przyległego bezpośrednio do rozbudowywanej części budynku, zlokalizowanego na działce o numerze geodezyjnym [...] wniosła zastrzeżenia i uwagi pismem z dnia[...]. Strona postępowania zarzuciła m. in. brak naniesienia poprawek do projektu, uwzględniających wcześniejsze zastrzeżenia i uwagi.
W ocenie Starosty, przedłożony wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę projekt budowlany (który stanowił załącznik do wniosku w sprawie o znaku:[...], zakończonej decyzją z dnia [...] o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na rozbudowę i przebudowę przedmiotowego budynku), został uzupełniony o:
- prawidłową lokalizację miejsc parkingowych,
- kąt nachylenia połaci dachowych oraz materiał i kolorystykę projektowanego pokrycia,
- dokumentację geotechniczną warunków gruntowo-wodnych,
- ekspertyzę techniczną uwzględniającą wpływ rozbudowywanej części budynku na istniejący budynek sąsiedni wraz z wyznaczeniem osiadania fundamentu,
- schematy statyczne i ich analizę wytrzymałościową,
- dodatkowe rysunki uwzględniające istniejący budynek sąsiedni.
W związku z tym, że O. G. wskazała na niezgodność projektowanego zamierzenia ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej (ogłoszoną w Dz. Urz. Woj. Nr 2, poz. 24 z dnia 6 stycznia 2004r.), a dokładniej § 21 pkt. 2 odnoszącym się do zaleceń utrzymania kąta nachylenia połaci dachowej w granicach od [...] oraz zastosowania pokrycia dachowego w postaci dachówki, organ stwierdził, że inwestor w związku z powyższym faktem, poddał wskazany przepis interpretacji uchwałodawcy, którym jest Gmina. W odpowiedzi, Burmistrz pismem z dnia [...] wyjaśnił, że w § 21 pkt. 2 wskazano zalecenia kształtowania zabudowy, lecz nie są one obowiązkowe i nie mają mocy wiążącej, dla inwestora. W związku z powyższym, zmiana kąta nachylenia połaci nie kłóci się z zapisami w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Pod uwagę należy też wziąć § 64 ust. 2 pkt 5, w którym również jedynie zaleca się zachowanie charakteru i form istniejących budynków, a także rodzaju zastosowanych materiałów. Nie jest on wiążący dla inwestora, z uwagi na przepis § 64 ust. 2 pkt. 2, stanowiący: "dopuszczalna adaptacja, modernizacja lub rozbudowa istniejących budynków, z zachowaniem funkcji zgodnej z kategorią terenu".
Odnosząc się do zarzutu O.G. wskazującej na zagrożenie, jakie może spowodować nagromadzenie pokrywy śnieżnej na połaci budynku sąsiedniego, przy ścianie projektowanej rozbudowy, organ stwierdził, że projektant posiadający odpowiednie uprawnienia, przedkładając w tym celu: decyzję o nadaniu uprawnień budowlanych, aktualne zaświadczenie o przynależności do izby samorządu zawodowego oraz podpisując oświadczenie zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późniejszą zmianą), sporządził projekt zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz wziął pod uwagę wszelkie niezbędne czynniki zagrażające bezpieczeństwu podczas wykonywania robót, jak również przy późniejszej eksploatacji obiektu.
Do zadań organu administracji architektoniczno-budowlanej należy sprawdzenie przedłożonej dokumentacji zgodnie z art. 34 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy, w którym nie ma mowy, o interpretacji przyjętych przez projektanta schematów statycznych, rozwiązań konstrukcyjnych jak również obliczeń, które wykonał w tym celu.
Organ stwierdził, iż zastrzeżenia właścicielki działki sąsiedniej - nie mogą zostać uwzględnione, bowiem nie zostało w tym zakresie przedstawione jakiekolwiek opracowanie wykonane przez osobę posiadającą stosowne uprawniania budowlane, które mogłoby podważać stanowisko osoby opracowującej projekt budowlany. O. G. przedstawiła jedynie własne wątpliwości; nie posiadając jednak odpowiednich udokumentowanych kwalifikacji oraz wiedzy technicznej w tym zakresie.
W przedłożonej ekspertyzie technicznej, projektant posiadający uprawnienia budowlane do projektowania w specjalności konstrukcyjno-budowlanej z ograniczeniami określił, że.: "projektowana rozbudowa nie będzie miała negatywnego wpływu na istniejący budynek ani na część budynku należącego do sąsiada (...)". Dodatkowo projektant sklasyfikował warunki gruntowo-wodne jako proste, jednocześnie zaznaczając, że "roboty ziemne należy przeprowadzać w porze suchej, kiedy poziom lustra wody gruntowej jest możliwie niski".
Starosta uznał za bezzasadną, na obecnym etapie, obawę O.G. przed uszkodzeniem podczas przystąpienia do robót budowlanych instalacji lub jakiejkolwiek części budynku i wskazał, że zgodnie z art. 47 ust. 3 ustawy Prawo Budowlane inwestor, po zakończeniu robót, o których mowa w ust. 1, jest obowiązany naprawić szkody powstałe w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości, budynku łub lokalu - na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym.
Ustalając, że inwestor planuje rozbudowę, nadbudowę oraz przebudowę istniejącego budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej, zgodnie z liniami regulacyjnymi określonymi w rysunku planu, organ stwierdził, iż projektowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miejscowości zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej (ogłoszoną w Dz. Urz. Woj. Nr 2, poz. 24 z dnia 6 stycznia 2004 r.) oraz z art. 33 i art. 34 ustawy Prawo budowlane.
Stosownie do § 20 ust. 2) w/w planu modernizacja, przebudowa lub rozbudowa istniejących budynków musi być dokonywana zgodnie z ustaleniami planu.
Nadto organ wskazał, że zatwierdzenie projektu budowlanego nie narusza zasady odpowiedzialności projektantów za rozwiązania przyjęte w projekcie.
Starosta orzekł, że zatwierdzony projekt budowlany opatrzony pieczęcią stanowi załącznik do decyzji, a ponadto wskazał, że załącznikami do decyzji są:
1. PB - Projekt zagospodarowania terenu, architektura i konstrukcja wraz z ekspertyzą techniczną
2. PB - Projekt wewnętrznych instalacji sanitarnych
3. PB - Projekt wewnętrznych instalacji elektrycznych
4. Dokumentacja geotechniczna dla rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego
O. G. wniosła odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, że inwestor i Starostwo udaje, że inwestycja ma na celu powstanie budynku mieszkalnego, a z projektu jasno wynika, że to ma być hotel, co jest niezgodne z planem zagospodarowania przestrzennego. Planowana rozbudowa i przebudowa zagraża bezpieczeństwu konstrukcji jej budynku, który posiada wspólną ścianę i wspólny dach z rozbudowanym, a ponadto przedłużenie ściany między budynkiem spowoduje przesłanianie okien w pomieszczeniach mieszkalnych jej budynku, a granicząca z granicą jej działki galeria komunikacyjna naruszać będzie przepis § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Wojewoda decyzją[...] na podstawie art. 138 § 2 Kpa (Dz. U. z 2000r Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania O. G. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu[...] D. i A.C. złożyli wniosek o wydanie pozwolenia na przebudowę i rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr[...]. Do wniosku został załączony projekt budowlany, ekspertyza techniczna, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane.
Teren inwestycji objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą Rady Miejskiej w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości, na terenie elementarnym "ogólnie mieszkaniowym ".
Decyzja nr [...] Starosta obejmuje rozbudowę i przebudowę istniejącego budynku na działce geodezyjnej nr[...]. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że decyzja dotyczy rozbudowy i przebudowy budynku jednorodzinnego w zabudowie szeregowej składającego się z czterech segmentów. Segment objęty przebudową jest środkowym segmentem, drugi środkowy segment należy do skarżącej.
Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza zgodność projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które- zdaniem organu- dla przedmiotowej inwestycji wynikają m.in. z następujących postanowień planu:
- § 6 ust. 5 mpzp: dopuszcza się możliwość modernizacji i przebudowy istniejących obiektów w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z niniejszą zmianą planu,
- § 7 ust. 1 mpzp: dla wszelkich inwestycji na terenach objętych planem, należy zapewnić w granicach własnej działki odpowiednią ze względu na funkcję i wielkość obiektu ilość miejsc postojowych,
- § 7 ust. 2 w przypadku braku możliwości zapewnienia właściwej ilości miejsc parkingowych na własnej działce dopuszcza się realizację miejsc postojowych na parkingach ogólnodostępnych pod warunkiem uzgodnienia takiej możliwości z Burmistrzem . Realizacja inwestycji bez zapewnienia wymaganej liczby miejsc parkingowych jest niedopuszczalna,
- § 20 pkt 2 mpzp: modernizacja, przebudowa lub rozbudowa istniejących budynków musi być dokonywana zgodnie z ustaleniami planu,
- § 24 ust. 2 mpzp: na terenach ogólnie mieszkaniowych dopuszcza się lokalizowanie małych hoteli i pensjonatów o wielkości do miejsc noclegowych, mieszkaniowych (OM),
-- § 64 ust. 4 pkt 1 i 2 mpzp. maksymalny wskaźnik powierzchni zabudowy PZ= oraz maksymalny wskaźnik intensywności zabudowy IZ,
- § 64 ust. 5 pkt 3 mpzp ustala lokalizację miejsc parkingowych dla własnych potrzeb na własnej działce.
Wojewoda stwierdził, że jak wynika z analizy załączonego do wniosku projektu budowlanego do obliczenia wskaźnika zabudowy działki objętej inwestycją przyjęta została powierzchnia działki[...], natomiast z rejestru gruntów (wydruk z dnia [...].) oraz z postanowienia Sądu Rejonowego sygn. akt [...] znajdującego się w aktach sprawy wynika, że powierzchnia działki nr [...] objętej inwestycją wynosi Przy obliczaniu wskaźnika zabudowy nie została uwzględniona również powierzchnia zabudowy budynku gospodarczego wykazanego na mapie projektu zagospodarowania.
Jak wynika z opisu projektu technicznego do części "Architektura i konstrukcja" (str. 9 projektu budowlanego) miejsca parkingowe na terenie działki zostały zaprojektowane dla mieszkańców działki [...] oraz działki sąsiedniej [...] w ilości miejsc parkingowych. Natomiast z projektu budowlanego wynika, że w efekcie przebudowy na działce [...] powstaną dwa niezależne mieszkania posiadające odrębne wejścia (brak ). Wobec tego zgodnie ze wskaźnikiem koniecznych miejsc parkingowym wynikającym z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynoszącym miejsca na jedno mieszkanie ilość miejsc parkingowych, która musi zostać zapewniona na działce objętej inwestycją wynosi oraz dodatkowo, zgodnie z zamiarem inwestora, mogą zostać zapewnione miejsca dla sąsiedniego budynku zlokalizowanego na działce nr [...], co oznacza, że powinno być zaprojektowanych stanowisk parkingowych, spełniających wymogi § 19 ust. 1 pkt 1 oraz § 19 ust. 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.).
W projekcie budowlanym przewidziano tylko miejsca parkingowe, bez uwzględnienia wymogów dla lokalizacji takich miejsc.
W sytuacji braku możliwości technicznej zapewnienia właściwej ilości miejsc parkingowych na własnym terenie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w § 7 ust. 2 mpzp dopuszcza możliwość realizacji takich miejsc na ogólnodostępnych parkingach w uzgodnieniu z Burmistrzem.
Wojewoda stwierdził ponadto, że organ I instancji nie dokonał sprawdzenia projektu w zakresie zgodności z przepisami o bezpieczeństwie konstrukcji. Stosownie do § 206 ust. 1 w związku z § 204 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego nie może powodować zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu (t.j. sąsiedniego budynku) lub obniżenia jego przydatności do użytkowania. W takiej sytuacji budowa powinna być poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu obiektów istniejących na działkach sąsiednich t.j.[...] stwierdzającą jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającą oddziaływanie wywołane wzniesieniem nowego budynku.
W ekspertyzie technicznej przebudowy i rozbudowy zapisano, że rozbudowa polegająca na m.in. podniesieniu wspólnych ścian poprzecznych między segmentami szeregowca nie będzie miała wpływu na istniejący budynek (na działce nr). Natomiast z projektu budowlanego wynika, że istniejąca wspólna ściana między budynkami inwestora i skarżącej, będzie podwyższona (w obrębie kondygnacji poddasza) w związku z podniesieniem płaszczyzny dachu, co może oznaczać niezbędność wykonywania robót budowlanych w przestrzeni działki sąsiedniej. W projekcie budowlanym branży konstrukcyjnej brak jest zaprojektowania w tym zakresie istotnych elementów konstrukcji w powiązaniu z przyległymi obiektami budowlanymi, co narusza § 12 ust. 1 pkt 2 pkt b Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. Nr 120, poz. 1133 ze zm.).
Z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wynika, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi. Nadbudowa i budowa ściany sytuowanej na granicy działki mieści się w tym zakresie sprawdzenia przez organ.
Projektowana rozbudowa obejmuje przedłużenie (dobudowę) ściany na granicy z sąsiednią nieruchomością wzwyż na około oraz o około wzdłuż (organ odwoławczy w niniejszym postępowaniu sam dokonał pomiarów tych wielkości z powodu braku zwymiarowania tych wielkości w projekcie budowlanym), podwyższenia i zmiany formy i kształtu dachu co może wymagać naruszenia wspólnej więźby dachowej, rynny, wykonania blacharki, komina, pokrycia dachowego, rozwiązania zagadnienia odprowadzenia wód opadowych z płaszczyzny dachu, nadmiernego gromadzenia śniegu przy uskoku dachu na połaci dachowej sąsiedniego segmentu (z obu stron) itp.
Organ I instancji administracji budowlanej nie wypełnił obowiązku wynikającego z treści art. 80 kpa i nie ocenił treści ekspertyzy zgodnie z dyrektywą swobodnej oceny dowodów, która opiera się na regułach wnioskowania wynikających z logiki formalnej, wiedzy naukowej i z doświadczenia życiowego.
Ponadto poprawność złożonej dokumentacji, wbrew stanowisku organu I instancji nie może być sprawdzana przez organ tylko i wyłącznie od strony formalnej, w oderwaniu od treści, bowiem o wartości dokumentacji budowlanej projektowej decyduje nie werbalne określenie przez projektanta , czego ona dotyczy lecz to, co rzeczywiście zostało w niej wyrażone. Za przyjęte rozwiązania techniczne rzeczywiście odpowiada projektant, ale organ badając projekt musi wziąć pod uwagę takie okoliczności jak np. względy bezpieczeństwa ludzi lub mienia i nie może akceptować wadliwych rozwiązań, a w skrajnych przypadkach braku takich rozwiązań.
Ponadnormatywne nagromadzenie i zaleganie śniegu w niszy na styku podwyższonej ściany między budynkami jest istotnym zagadnieniem technicznym nie uwzględnionym ani w ekspertyzie, ani w projekcie budowlanym.
Jak wyżej wykazano, ekspertyzy dotyczącej budynku sąsiedniego jednak nie sporządzono, zatem taki obowiązek ciąży na inwestorze, a nie na stronie postępowania. Rzetelnie sporządzona ekspertyza techniczna winna obejmować stan istniejący oraz wykazać czy planowana przebudowa i rozbudowa nie naruszy stateczności konstrukcji budynku przyległego poprzez ingerencję we wspólną ścianę, więźbę dachową, przykrycie dachu, czy połowę komina oraz w jaki sposób wpłynie na zabudowę zlokalizowaną w bezpośrednim sąsiedztwie rozbudowywanego obiektu.
Wobec powyższego Wojewoda stwierdził, że zobligowany jest do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zalecił organowi I instancji wezwanie wnoszącego podanie do dokonania uzupełnień w zakresie zawartości projektu budowlanego wymaganego w/w przepisami szczególnymi przy udziale stron postępowania, a mianowicie:
- uzupełnienie ekspertyzy w zakresie konstrukcji ściany oraz stropu parteru, na którym ściana zostanie usytuowana, uwzględniającym rozbudowę i nadbudowę części ściany wspólnej zlokalizowanej między działkami[...], uzyskania zgody sąsiada na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane t.j. na wykonanie prac budowlanych w przestrzeni jego działki.
- przeanalizowanie zagadnienia w zakresie ilości i lokalizacji stanowisk postojowych w aspekcie zapisu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego o uzgodnieniu z Burmistrzem ich lokalizacji na innym terenie niż działka inwestora bądź skorzystania z prawa uzyskania odstępstwa od zachowania odległości od granicy działki oraz okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku,
- ustalenia rzeczywistej powierzchni działki inwestycyjnej oraz wykazania zachowanie wskaźnika zabudowy działki wynikającego z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z uwzględnieniem powierzchni zabudowy wszystkich budynków znajdujących się na działce.
W ocenie Wojewody, przy wydawaniu przedmiotowej decyzji w pierwszej instancji organ I instancji przedstawił, jak wyżej wykazano, niepełny materiał dowodowy, zatem doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu skutkującym koniecznością jej uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
A. i D.C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wyżej opisaną decyzję ostateczną domagając się jej uchylenia.
W uzasadnieniu skargi podnieśli, że aby mieć obiektywny wgląd na sprawę należy cofnąć się do końca [...] skarżący złożyli w Starostwie wniosek o wydanie pozwolenia na budowę w przedmiotowej sprawie. W dniu [...] otrzymali pozytywną decyzję o nr[...]. W wyniku odwołania sąsiadki - p. G., Wojewoda decyzją z [...] uchylił decyzję Starosty i zobowiązał organ I instancji do ponownego rozpatrzenia sprawy. W uzasadnieniu wskazano konieczność uzupełnienia projektu. W związku ze znacznym zakresem wymaganych poprawek i zbyt krótki czas na ich dokonanie, skarżący postanowili wycofać wniosek i spokojnie dopracować projekt. Powołując się na załączone postanowienie z wykazem wymaganych poprawek skarżący zwrócili uwagę w którym projektant m.in. winien udowodnić, że budynek nie rzuci cienia na swoją południową stronę i przypomnieli, że budynek usytuowany na półkuli północnej.
Projekt został poprawiony i uzupełniony o stosowne ekspertyzy i obliczenia konstrukcyjne, które w jednoznaczny sposób zweryfikowały poprawność przyjętych rozwiązań. Uzyskano również interpretację konkretnych przepisów obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego. Wszystkie punkty wskazane w decyzji uchylającej zostały "wykonane".
W dniu [...] skarżący złożyli ponownie wniosek o wydanie pozwolenia na budowę wraz z poprawionym projektem. W dniu[...] otrzymali pozytywną decyzję Starosty W dniu [...] wpłynęła do nich decyzja Wojewody znak;[...] , która po raz drugi uchylała pozwolenie na budowę. Zaskakujący jest fakt, że mimo identycznego początku uzasadnienia - decyzja uchylająca wskazała kolejne uchybienia, o których nie było wzmianki w pierwszej decyzji uchylającej. Stwierdzając, że cała sytuacja "zaczyna im przypominać przysłowiową zabawę w kotka i myszkę" skarżący wyrazili obawę, że w przypadku ustosunkowania się do nowych zarzutów organ II instancji wskaże kolejne uchybienia. W odczuciu skarżących brak tu bezstronności a jest jedynie chęć stanięcia po stronie skarżącej, która nie poparła swoich zarzutów żadnymi ekspertyzami bądź opiniami - jest to ewidentny przykład tzw. "sąsiedzkiej życzliwości".
Odnosząc się do głównych zarzutów skarżący podnieśli, że powierzchnia działki [...] (zamiast) wyliczona została za pomocą programu, do projektowania na podstawie otrzymanego wtórnika. Po przyjęciu powierzchni współczynnik zabudowy działki osiągnie Pz=[...] - zarzut więc nie jest przesłanką do uchylenia pozwolenia.
W projekcie przedstawiono cztery miejsca parkingowe, gdyż na obu należących do nich działkach [...] i stanowiących faktycznie jedną całość (brak wewnętrznego ogrodzenia) znajdują się dwie jednostki mieszkalne - zgodnie z zapisem MPZP. Urząd drugiej instancji domaga się uznania, że u skarżących znajdują się jednostki mieszkalne (co nie odpowiada rzeczywistości) a więc wymaga w sumie sześciu miejsc postojowych. Obie działki to w sumie prawie (mierzone na wtórniku geodezyjnym, za pomocą oprogramowania CAD), zatem nie ma problemu wskazania nawet ośmiu miejsc postojowych, dlatego uważają, że zarzut nie jest przesłanką do uchylenia pozwolenia na budowę.
Zgodnie z projektem strop parteru jest stropem gęsto żebrowym, prefabrykowanym, którego obciążenia, w przypadku standardowego wykorzystania, przyjmuje się z tabel producenta. Według skarżących, nie ma przesłanek do uznania, że strop będzie używany w wyjątkowo niesprzyjających warunkach wymagających dodatkowych (i oczywiście kosztownych) obliczeń, a więc i w tym przypadku brak jest przesłanek do uchylenia decyzji Starosty.
Pełnomocnik skarżących w piśmie z dnia [...] uzupełnił skargę podnosząc, że przede wszystkim należy wskazać jakie obowiązki spoczywają na organie wydającym pozwolenie na budowę przed wydaniem tego pozwolenia lub odmową wydania i w związku z tym przytoczył treść 35 Prawa budowlanego. Wskazał też, że przepisy techniczno budowlane, o których mowa w art. 35 pkt 2 to w tym przypadku rozporządzenie Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Powyższy zakres kognicji organu orzekającego w przedmiocie pozwolenia na budowę został określony bardzo ściśle. Ustawodawca przewidział, że w przypadku jeżeli organ stwierdzi:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) zgodność projektu z przepisami rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,
3) kompletność projektu, tj. fakt, że projekt posiada wszystkie wymagane przepisami prawa opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz zawiera informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia,
4) fakt, że osoba (osoby), która sprawdzała (sporządziła) projekt posiada uprawnienia wymagane uprawnienia budowlane
(art. 35 ust. 1) a nadto, że:
5) wnioskodawca złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
6) wnioskodawca złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane
- nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę.
Powyższa regulacja wyłącza całkowicie uznaniowość decyzji o pozwoleniu na budowę.
Reasumując, jeżeli organ administracji budowlanej, po przeprowadzeniu weryfikacji według zasady "spełnia/nie spełnia" odpowie pozytywnie na wszystkie pytania jest zobligowany wydać pozwolenie na budowę. A contrario: tylko jeżeli którykolwiek z powyższych warunków nie zostanie spełniony, organ może odmówić wydania pozwolenia na budowę. Nie jest uprawniony do wprowadzania jakichkolwiek innych wymogów i kryteriów dla projektu, poza wymienionymi w art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 ustawy prawo budowlane. Na poparcie powyższej tezy pełnomocnik wskazał wyrok WSA z dnia 19.03.2010 r. (VII SA/Wa 21/10, LEX nr 607037): "Przepis art. 35 ust. 4 p.b. nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości w sprawie wydania pozwolenia na budowę, ani możliwości wprowadzania dalszych warunków, od których zależałoby wydanie pozwolenia."
Pełnomocnik podniósł dalej, że odpowiednio powyższy przepis ma zastosowanie również do organu drugiej instancji, rozpoznającego odwołanie od decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem tylko w przypadku, jeżeli organ drugiej instancji ustali, że przedstawiony projekt nie odpowiada wymogom wskazanym w art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 ustawy prawo budowlane, może uznać decyzję organu pierwszej instancji za nieprawidłową i zmienić ją, bądź uchylić. W innym przypadku treść art. 35 ust. 4 prawa budowlanego obliguje organ drugiej instancji do utrzymania w mocy decyzji o pozwoleniu na budowę.
Jeżeli organ administracji budowlanej (pierwszej lub drugiej instancji) ustali, że projekt uchybia art. 35 ust. 1 lub art. 32 ust. 4 ustawy prawo budowlane, powinien bardzo dokładnie opisać w uzasadnieniu decyzji, które z wymogów nie zostały spełnione (wyroki: WSA z dnia 19.03.2010 r., VII SA/Wa 9/10, LEX nr 607075 oraz z dnia 07.08.2008 r., II SA/GI 417/08, LEX nr 518453).
Zdaniem pełnomocnika skarżących, w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę, a zatem i decyzji o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji - udzielającej pozwolenia na budowę. Organ administracji budowlanej drugiej instancji zaś uzasadnił decyzję kasacyjną względami nie znajdującymi oparcia w art. 35 ust. 1 ani art. 32 ust. 4 ustawy prawo budowlane.
Po pierwsze, rzekomą niezgodność projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ II instancji opiera na fakcie, że wskaźnik powierzchni zabudowy (PZ) i intensywności zabudowy (IZ) ustalono w oparciu o nieprawidłowo określoną powierzchnię nieruchomości. Organ II instancji pomija jednocześnie, że nawet przy przyjęciu powierzchni nieruchomości wskazywanej przez ten organ projekt nie będzie niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie wskaźników powierzchni zabudowy i intensywności zabudowy. To zaś prowadzi do wniosku, że organ II instancji albo (wbrew twierdzeniom zawartym w odpowiedzi na skargę) nie zweryfikował w ogóle zgodności projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, albo zweryfikował niewłaściwie, dochodząc do błędnych wniosków, że projekt ten nie jest zgodny z planem w wyżej wskazanym zakresie, co implikuje wniosek, że brak jest podstaw do uznania by projekt był niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w tym zakresie.
Po drugie, owa niezgodność projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ma zdaniem organu II instancji wyrażać się również w niedostatecznej zdaniem organu ilości miejsc parkingowych. Wskazując, że §7 ust. 1 planu stanowi, że "Dla wszelkich inwestycji na terenach objętych planem, należy zapewnić w granicach własnej działki odpowiednią, ze względu na funkcję i wielkość obiektu, ilość miejsc postojowych, jednak nie mniejszej niż: miejsca postojowe dla samochodów osobowych na mieszkanie (...)" pełnomocnik podniósł, że jednocześnie ten akt prawa miejscowego nie definiuje pojęcia "mieszkanie". Zgodnie z regułami wykładni, w takim wypadku należy odwołać się do definicji tego pojęcia zawartych w innych aktach powszechnie obowiązującego prawa. Żadna ustawa nie posługuje się pojęciem "mieszkania", jednakże ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali definiuje pojęcie samodzielnego lokalu mieszkalnego. Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Stwierdzenie powyższych wymagań, pozwalających na uznanie zespołu izb za lokal mieszkalny, stwierdza starosta w formie zaświadczenia (art. 2 ust. 3 ustawy). Pojęciem "lokalu mieszkalnego" ustawodawca operuje również w ustawie z dnia z dnia 16 września 2011 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego (Dz.U. Nr 232, poz. 1377 ze zm.). Zgodnie z art. 3 pkt 2 tej ustawy lokal mieszkalny - samodzielny lokal mieszkalny w rozumieniu ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 oraz z 2004 r. Nr 141, poz. 1492). Zatem także w toku interpretacji zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należałoby odwołać się do definicji zawartej w ustawie o własności lokali.
W przedmiotowej nieruchomości nie wyodrębniono mieszkań, liczba i układ izb w budynku nie pozwala na przyjęcie istnienia odrębnych lokali mieszkalnych, które zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali stanowiłyby trzy odrębne zespoły izb, służące zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych. Według przedmiotowego projektu, w wyniku przebudowy na działce nr [...]powstanie jedno mieszkanie, co łącznie z mieszkaniem zlokalizowanym na działce nr [...]mieszkania.
To zaś prowadzi, zdaniem pełnomocnika, do wniosku, że projekt jest zgodny z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego również w zakresie zapewnienia odpowiedniej ilości miejsc parkingowych.
Po trzecie, organ II instancji wskazał, że uzyskanie pozwolenia na budowę jest uzależnione od uprzedniego wykonania ekspertyzy technicznej stanu obiektów istniejących na działkach sąsiednich, a nadto zakwestionował stwierdzenie zawarte w projekcie, że inwestycja nie będzie miała wpływu na nieruchomość sąsiednią Ten ostatni zarzut organ II instancji uzasadnia tym, że z projektu wynika, że istniejąca pomiędzy budynkami ściana zostanie podwyższona, a nadto że w związku z podniesieniem "może oznaczać niezbędność wykonania robót budowlanych w przestrzeni działki sąsiedniej".
Według pełnomocnika skarżących, zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane organ II instancji nie miał kompetencji do oceny projektu budowlanego w zakresie jej merytorycznej treści, a jedynie do ustalenia, że projekt zawiera wszelkie wymagane ekspertyzy i uzgodnienia. Projekt budowlany sporządzany jest przez osoby posiadające stosowne uprawnienia, zaś ewentualna odpowiedzialność za szkody spowodowane wadliwością projektu spoczywa na projektancie, a związana z niewłaściwym wykonaniem prac budowlanych na wykonawcy lub inwestorze, nadto odpowiedzialność ta należy do sfery cywilnoprawnej. System wzajemnych powiązań prawa administracyjnego i prawa cywilnego oraz prawa karnego został tak skonstruowany by przepisy wzajemnie się nie wykluczały, a uzupełniały, a nadto by organy działające w ramach przepisów poszczególnych dziedzin nie wkraczały wzajemnie w swoje kompetencje. Wyrazem tego jest regulacja z art. 35 ustawy Prawo budowlane, która daje organom administracji budowlanej kompetencje jedynie do ustalania czy projekt zawiera wszelkie wymagane prawem ekspertyzy oraz czy został sporządzony przez fachowców. Ewentualna odpowiedzialność za wady tegoż pozostaje pod regulacją innych gałęzi prawa. Ponadto projekt budowlany przewiduje wszelkie prace budowlane które należy wykonać nie nieruchomości. Zatem organ administracji budowlanej nie może odmówić pozwolenia na budowę z uwagi na fakt, że "być może" konieczne będzie wkroczenie na teren nieruchomości sąsiedniej by wykonać projekt. Fakt, że projektant nie przewidział takiej konieczności oznacza, że takie działanie nie jest potrzebne. Gdyby zaś zaistniała konieczność wejścia na nieruchomość sąsiednią, inwestor uzyska zgodę na takie wejście - kwestie te również uregulowane są w prawie cywilnym. Prawo do dysponowania nieruchomością obejmuje nieruchomość na której ma być wykonana inwestycja a nie nieruchomości sąsiednie, na które "być może" będzie trzeba wkroczyć. Jest to kwestia należąca tylko i wyłącznie do sfery wykonawstwa budowlanego - nie przesądzająca w żaden sposób o wadliwości bądź prawidłowości projektu.
Ponadto organ administracji budowlanej powołuje się na naruszenie §12 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133 ze zm.), podczas gdy rozporządzenie to zostało uchylone z dniem 29 kwietnia 2012 r.
Po czwarte, organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, raz wskazuje że ekspertyzy wymaganej § 206 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie sporządzono, a raz, że jej treść merytorycznie jest niewłaściwa i nie zadowala organu II instancji. Wskazać należy, że ekspertyza została sporządzona. I ten fakt a nie jej merytoryczna treść powinien stanowić przedmiot oceny organu administracji budowlanej. Jak już wskazano wyżej organ administracji budowlanej nie ma kompetencji do oceny treści ekspertyzy a jedynie powinien ustalić czy zgodnie z przepisami prawa taka ekspertyza powinna być wykonana oraz czy była ) wykonana.
Po piąte podkreślić należy, że organ II instancji na wstępie zaskarżonej decyzji wskazał, że inwestor:
1) załączył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, (art. 35 ust. 4 w zw. z art. 32 ust. 4 ustawy prawo budowlane)
2) projekt budowlany, który był sporządzony przez osobę uprawnioną, (art. 35 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane)
3) ekspertyzę techniczną dla przebudowy i rozbudowy wymaganą przez §206 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz informację BIOZ (art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo budowlane)
W konkluzji omawianego pisma pełnomocnik skarżących stwierdził, że brak było podstaw do uchylenia decyzji, a organ lI instancji wykroczył poza kompetencje wynikające z przepisów prawa.
Jednocześnie pełnomocnik wskazał, że przedmiotowy projekt budowlany jest przedmiotem orzekania organu II instancji po raz drugi. Początkowo skarżący złożyli projekt wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę w dniu [...] co skutkowało wydaniem przez Starostwo decyzji [...] z dnia [...] zatwierdzającej projekt i udzielającej pozwolenia na budowę.
Decyzja ta została zaskarżona przez O. G. i uchylona decyzją Wojewody z dnia [...].W decyzji tej Wojewoda wskazał uchybienia dokumentacji, które powinni usunąć skarżący - inwestorzy. Z uwagi na fakt, że uzupełnienie projektu zgodnie z żądaniem organu II instancji wyrażonym w uzasadnieniu decyzji z dnia[...] wymagało nakładu czasu i znacznych środków finansowych skarżący wycofali wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę - by mieć możliwość należycie uzupełnić wniosek i projekt. Skarżący projekt ponownie złożyli w dniu [...]. Postanowieniem z dnia [...]. Starostwo wezwało skarżących do uzupełnienia projektu - zgodnie z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu decyzji Wojewody z dnia. Skarżący uzupełnili projekt, co skutkowało wydaniem przez Starostwo decyzji nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.
Powyższe oznacza, że przedmiotem rozpoznania organów I i II instancji w sprawie niniejszej był ten sam projekt, którego dotyczyła decyzja Wojewody z dnia [...] uzupełniony o wymagane przez Wojewodę elementy.
W konsekwencji Wojewoda oceniając ponownie ten sam projekt, uzupełniony o wymagane przez niego elementy, dostrzegł uchybienia, których nie stwierdził rozpoznając projekt po raz pierwszy.
Powyższe budzi niepokój skarżących, którzy obawiają się, że jeżeli uzupełnią projekt o wymagane w decyzji z dnia [...] elementy, Wojewoda rozpoznając odwołanie wskaże kolejne jego zdaniem istniejące uchybienia.
Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wykazała, aby akt ten naruszał przepisy postępowania administracyjnego oraz przepisy prawa materialnego w sposób istotny, uzasadniający jego uchylenie.
Przede wszystkim podkreślić trzeba, że w przypadku decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. kontrola jej legalności w pierwszej kolejności wymaga zbadania, czy organ odwoławczy nie naruszył tego przepisu.
Stosownie do art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy "może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy".
Z powyższego wynika, że decyzja o charakterze kasacyjnym może być wydana przez organ odwoławczy tylko w przypadku zaistnienia warunków ściśle określonych w tym przepisie. W ocenie Sądu, analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji dokonana w kontekście zebranego w sprawie materiału potwierdza trafność ustaleń organu odwoławczego i wyprowadzonych z nich ocen prawnych skutkujących stwierdzeniem, że rozstrzygnięcie merytoryczne organu pierwszej instancji zapadło przedwcześnie, ponieważ w sprawie nie zostały wyjaśnione okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia, zaś konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy mający istotny wpływ na to rozstrzygnięcie uzasadnia uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
Wbrew wywodom skargi, powtórzonym w piśmie procesowym wniesionym przez pełnomocnika skarżących, rozstrzygnięcie spornej sprawy nie wymagało i nie wymaga "cofnięcia się do końca [...] kiedy to skarżący złożyli wniosek o pozwolenie na budowę, którego nie uzyskali, gdyż na skutek odwołania sąsiadki, Wojewoda uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Jak wynika to bowiem z twierdzeń strony skarżącej oraz z akt administracyjnych A. i D. C. złożyli w dniu [...] nowy wniosek o pozwolenie na budowę. W związku z tym organ pierwszej instancji zawiadomieniem z dnia [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie (k. 3 akt administracyjnych). Tak więc postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną poddaną obecnie kontroli sądowej nie może być oceniana jako kontynuacja wcześniejszego postępowania, ponieważ pierwotny wniosek został cofnięty przez inwestorów, a przedmiotem analiz i ocen prawnych organów orzekających obu instancji mogły być i były materiały złożone wraz z nowym wnioskiem z dnia[...]. Dlatego za bezprzedmiotowe uznać trzeba te zarzuty skargi, które dotyczą dostrzeżenia przez organ odwoławczy takich braków decyzji pierwszoinstancyjnej, które nie były dostrzeżona przy poprzednim rozpatrzeniu sprawy.
Z ustaleń zaskarżonej decyzji, w tym zakresie nie kwestionowanych skargą, wynika, że decyzja organu pierwszej instancji dotyczy rozbudowy i przebudowy budynku jednorodzinnego w zabudowie szeregowej – składającego się z czterech segmentów. Wniosek skarżących odnosi się do segmentu środkowego, drugi środkowy segment stanowi własność O. G. tj. strony, która wniosła odwołanie.
W świetle uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazać trzeba, że zasadniczymi powodami wydania przez Wojewodę decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. były :
1. niezgodność przedłożonego przez inwestorów projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w zakresie :
- ilości zaprojektowanych miejsc parkingowych,
- niezgodności z rejestrem gruntów przyjętej powierzchni działki przy obliczaniu wskaźnika intensywności zabudowy,
2. brak sprawdzenia projektu w zakresie zgodności z przepisami o bezpieczeństwie konstrukcji,
3. braku zgody sąsiada na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane tj. na wykonanie prac budowlanych w przestrzeni jego działki z uwagi na projektowaną rozbudowę i nadbudowę części ściany wspólnej zlokalizowanej między działkami [...] (własności skarżących) (należącej do O. G.).
W ocenie Sądu zarówno dostrzeżone przez organ odwoławczy wady decyzji o pozwoleniu na budowę jak i zamieszczone w uzasadnieniu decyzji wskazówki tego organu co do kierunku w jakim ponowne rozpatrzenie sprawy powinno się toczyć nie naruszają przepisów prawa materialnego oraz przepisów proceduralnych. Znajdują one swoje oparcie po pierwsze, w art. 33 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, określającym jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę, a po drugie i najistotniejsze, pozostają w zgodzie z art. 34 ust. 1 – 3 określającym wymagania jakie powinien spełniać projekt budowlany oraz z art. 35 ust. 1 dotyczącym zakresu sprawdzenia przez właściwy organ projektu budowlanego przed wydaniem decyzji.
Z art. 35 ust. 1 w brzmieniu na dzień wydania decyzji, wynika, że właściwy organ przed wydaniem decyzji o pozwolenie na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego sprawdza jego zgodność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli dla danego terenu obowiązuje, a także z wymaganiami ochrony środowiska, zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 16, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, wykonania – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień sporządzenia projektu – lub jego sprawdzenia – zaświadczeniem, o którym mowa w art. 20 ust. 7.
Zarówno skarga, jak i pismo procesowe pełnomocnika skarżących, nie przytaczają przekonywających argumentów, w świetle których należałoby za niezasadne i niezgodne z prawem uznać stanowisko organu drugiej instancji stwierdzające nieprzedłożenie przez inwestorów zgody sąsiadki na wykonanie robót budowlanych w obrębie ściany wspólnej, łączącej segmenty skarżących i O.G.
Skarżący, jak wynika to z akt administracyjnych, złożyli wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co formalnie czyni zadość obowiązkowi zakreślonemu w art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, przy założeniu braku ingerencji w nieruchomość sąsiednią. Jednakże w obliczu twierdzeń O.G. zawartych w odwołaniu, że nie wyraziła zgody na nadbudowę i rozbudowę wymagającą ingerencji w ścianę wspólną łączącą segment skarżących z jej segmentem oraz wobec niepodważonych ustaleń co do wynikającej z projektu budowlanego konieczności wykonania robót budowlanych w granicach tej ściany oczywiste jest, że samo oświadczenie skarżących jest niewystarczające do wykazania przez nich, że faktycznie posiadają – co do elementów wspólnych nieruchomości – prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Trudno jest zgodzić się ze stanowiskiem pełnomocnika skarżących, który minimalizuje znaczenie kwestii braku zgody właściciela nieruchomości sąsiedniej, sprowadzając omawianą kwestię do uregulowanego w prawie cywilnym zagadnienia wejścia na teren sąsiedni. Tymczasem, jak wynika to z ustaleń organu drugiej instancji, planowana przebudowa i rozbudowa obejmuje przedłużenie (dobudowę) ściany na granicy z sąsiednią nieruchomością wzwyż na około oraz o około wzdłuż, podwyższenia i zmianę formy i kształtu dachu co z kolei może wymagać naruszenia wspólnej więźby dachowej, rynny, wykonania blacharki, komina i pokrycia dachowego. Związane z taką rozbudową roboty budowlane, to nie jest- zdaniem Sądu – wyłącznie kwestia ewentualnego wejścia na teren sąsiedni. W realiach niniejszej sprawy nie chodzi bowiem o dostęp do nieruchomości inwestora od strony nieruchomości sąsiedniej, lecz chodzi o roboty budowlane na ścianie wspólnej łączącej oba segmenty. Wykonanie robót budowlanych na ścianie wspólnej, jak również w obrębie wspólnej więźby dachowej czy komina wymaga zatem zgody na te roboty O. G. będącej właścicielką nieruchomości sąsiedniej, co trafnie wskazał Wojewoda w zaskarżonej decyzji. Już z tego tylko powodu decyzja organu I instancji wydana mimo braku wymaganej zgody O. G. nie mogła zostać uznana za zgodną z ustawą Prawo budowlane.
Okoliczność, że uprawniony projektant, a taki w rozumieniu art. 35 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, sporządził przedłożony przez inwestorów projekt budowlany, ponosi odpowiedzialność zawodową za zgodność projektu z prawem i normami technicznymi – wbrew temu co wywiódł pełnomocnik skarżących w uzupełnieniu skargi – nie zwalnia właściwego organu administracji architektoniczno – budowlanej od kontroli tego projektu pod względem jego zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (art. 35 ust.1 pkt 2), a także kompletności, (art. 35 ust. 1 pkt 3). Nie można podzielić poglądu pełnomocnika skarżących, że uprawniony autor projektu bierze odpowiedzialność za projekt, a zatem nie ma podstaw do wydania decyzji odmownej ze względu na wady konstrukcyjne projektu budowlanego. Taka upraszczana wykładnia art. 35 ust. 1 nie znajduje racjonalnego uzasadnienia w istocie przepisów określających zakres kompetencji organu rozpatrującego wniosek o pozwolenie na budowę. Z całości uregulowania art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego wynika ratio legis obowiązków tego organu, które mocą woli ustawodawcy koncentruje się na udzielaniu pozwolenia na budowę obiektów bezpiecznych dla zdrowia i życia ludzkiego oraz dla środowiska naturalnego.
Chodzi o to między innymi aby już na etapie poprzedzającym roboty budowlane wyeliminować dostrzegalne niebezpieczeństwo realizacji obiektów wadliwych, zagrożonych katastrofą budowlaną lub co najmniej pogorszeniem możliwości użytkowania nieruchomości sąsiedniej, albo uchybiających przepisom mającym na celu ochronę środowiska naturalnego. Organ zatwierdzający projekt budowlany i wydający pozwolenie na budowę w przypadku podniesienia przez stronę nieprawidłowości dotyczących projektu budowlanego, w tym projektu zagospodarowania działki budowlanej, nie może zasłonić się twierdzeniem, iż projekt został sporządzony, a następnie sprawdzony przez uprawnione osoby. W żadnym przypadku sporządzenie czy zatwierdzenie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia potwierdzone przez odpowiednią korporację zawodową nie wyłączają prawa a przede wszystkim obowiązku organu decyzyjnego do dokonania kontroli ani nie wyłączają jego kompetencji w zakresie zbadania zgodności zatwierdzanego projektu z prawem. Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażone w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia, [...] stwierdzające, że: "błędne uzasadnienia orzeczeń organów obu instancji sprowadzają się do uznania, że w przypadku przedłożenia przez inwestora projektu budowlanego wraz z uzgodnieniami oraz oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane organ nie jest władny do badania tychże dokumentów , a zobowiązany jest do udzielenia pozwolenia budowlanego. Takie rozumienie przepisu art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie odpowiada jego rzeczywistej intencji i treści. Zdaniem Sądu organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę tylko i wyłącznie wtedy, gdy dokonał sprawdzenia elementów określonych w art. 35 ust. 1 pkt 1-4 ustawy Prawo-budowlane i prawidłowo cenił spełnienie wymagań w nich określonych. Zatem, tak jak stanowi to art. 35 ust. 1 zdanie pierwsze tej ustawy-przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego-właściwy organ nie tylko ma uprawnienie, ale i obowiązek dokonania wskazanych w przepisie sprawdzeń." Zatwierdzenie projektu budowlanego w decyzji musi być poprzedzone jego wnikliwą kontrolą przeprowadzoną przez organ administracji architektonicznio-budolanej.
Tak rozumując Sąd nie dopatrzył się, podnoszonego przez pełnomocnika skarżących naruszenia prawa z powodu sporządzenia projektu budowlanego przez uprawnionego projektanta, w stanowisku organu odwoławczego stwierdzającym niezbędność uzupełnienia projektu architektoniczno – budowlanego w zakresie szczegółowo opisanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W szczególności wskazana w zaskarżonej decyzji potrzeba sprawdzenia projektu budowlanego w zakresie zgodności z przepisami o bezpieczeństwie konstrukcji, zwłaszcza w zakresie wymaganym § 206 ust. 1 w związku z § 204 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ocenie Sądu, z przyczyn wskazanych wyżej nie można zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w uzupełnieniu skargi, że przedmiotem oceny organu administracji budowlanej powinien być fakt sporządzenia ekspertyzy technicznej a nie jej treść merytoryczna. Uwadze skarżących w tym przypadku uchodzi, że stwierdzony zaskarżoną decyzją brak wykazania w projekcie , że planowana przebudowa i nadbudowa nie naruszy stateczności konstrukcji budynku przyległego stanowiącego własność O.G. oraz brak w projekcie rozwiązań dotyczących ingerencji we wspólną więźbę dachową, we wspólne przykrycie dachu oraz wspólny komin, a w konsekwencji orzeczona konieczność uzupełnienia projektu budowlanego w tym zakresie stanowi konsekwencję przestrzegania przez organ odwoławczy określonej w art. 5 ust. 3 ustawy Prawo budowlane zasady ochrony interesów osób trzecich.
Nie popełnił także Wojewoda błędu stwierdzając, że powierzchnia działki przyjęta w projekcie do obliczenia wskaźnika zabudowy działki [...] jest nieprawidłowa, gdyż nie odpowiada powierzchni [...] wynikającej z materiału dowodowego (m.in. z rejestru gruntów). Nie można zgodzić się ze skarżącymi wywodzącymi, że błąd ten nie ma znaczenia w sprawie, gdyż – jak podnieśli w skardze i w piśmie ją uzupełniajacym – przyjęcie do obliczeń prawidłowej powierzchni działki nie prowadzi do stwierdzenia, że projektowana rozbudowa, przekroczy wskaźniki zabudowy (maksymalny i intensywności) dopuszczalne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Rozumowanie skarżących jest na tę okoliczność niepełne i dlatego chybione, skoro według organu odwoławczego projekt nie tylko przyjmuje błędną powierzchnię działki[...], ale także nie uwzględnia w pełni już istniejącej zabudowy, gdyż pomija usytuowany na tej działce budynek gospodarczy, co skarżący pomijają.
Co do niezgodności liczby miejsc parkingowych przyjętych w projekcie z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to argumentacja skarżących, że w wyniku projektowanej rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego na działce [...] nie powstaną odrębne lokale mieszkalne, a zatem zgodnie z m.p.z.p. przewidziane na tej działce miejsca parkingowe (dla działki[...]) odpowiadają prawu, pozostaje w sprzeczności z ustaleniem organu odwoławczego, że w efekcie rozbudowy "na działce [...] powstaną dwa niezależne mieszkania posiadające odrębne wejścia (brak wewnętrznej klatki schodowej)". W ocenie Sądu, na gruncie niniejszej sprawy co najmniej przedwczesne są wywody pełnomocnika skarżących dotyczące prawnej definicji pojęcia mieszkanie, lokal mieszkalny. Pojęcie "mieszkanie" zawarte zostało w treści Uchwały Rady Miejskiej w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości, będącej aktem normatywnym zawierającym między innymi przepisy dotyczące wymaganej na tym terenie ilości miejsc parkingowych. Podkreślenia wymaga, że w aktach organu I instancji brak jest wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego jednostkę planistyczną, na terenie której usytuowana jest nieruchomość objęta przebudową i rozbudową, zaś organ I instancji uchylił się od wyjaśnienia na jakiej podstawie faktycznej i prawnej przyjął, że przedłożony projekt budowlany "został uzupełniony o prawidłową lokalizację miejsc parkingowych" i jak rozumie określenie: "dwa miejsca parkingowe na jedno mieszkanie" zaś - jak trafnie wykazał to organ odwoławczy - okoliczność ta powinna być wyjaśniona w toku postępowania przed organem pierwszej instancji. Stanowisko Wojewody w tej kwestii znajduje swoje racjonalne uzasadnienie w wynikającym z projektu budowlanego fakcie braku w obiekcie projektowanym klatki schodowej oraz zaprojektowania odrębnych wejść, co – w przekonaniu organu - wskazuje – na potrzebę urządzenia dla tych mieszkań, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miejsc parkingowych, a ponadto na konieczność wyznaczenia dwóch następnych miejsc parkingowych, skoro inwestor na terenie działki [...] zamierza urządzić miejsca parkingowe dla budynku usytuowanego na należącej do niego sąsiedniej działki[...].
Wyjaśnić też trzeba, że powołanie się przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji na § 12 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. (Dz. U. Nr 120, poz. 1133 ze zm.), które zostało - jak trafnie zarzuca to pełnomocnik skarżących w uzupełnieniu skargi – uchylone nie miało jednak żadnego ujemnego wpływu na wynik sprawy, skoro rozporządzenie to zostało zastąpione wydanym na podstawie art. 34 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, które weszło w życie z dniem 29 kwietnia 2012 r. Nowe rozporządzenie, obowiązujące w dacie zaskarżonej decyzji w § 12 ust. 1 pkt 2 lit. b) zawiera regulację identyczną jak zawarta w odnośnym przepisie rozporządzenia uchylonego.
W tym stanie sprawy Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza art. 138 § 2 Kpa, bowiem sprawa wymaga wyjaśnienia szeregu okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia, a zatem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.
Z tych względów należało na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalić skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło