II SA/Sz 540/15
WyrokWSA w Szczecinie2017-08-17
Skład orzekający: Maria Mysiak, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić zastosowania przepisu prawa, powołując się na jego niezgodność z Konstytucją RP, lub czy sąd administracyjny jest zobowiązany do wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego na wniosek strony?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest uprawniony do kwestionowania konstytucyjności przepisów prawa ani do odmowy ich stosowania. Sąd administracyjny nie jest związany wnioskiem strony o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, a jego obowiązek wystąpienia powstaje jedynie w przypadku powzięcia własnych uzasadnionych wątpliwości co do zgodności stosowanego przepisu z Konstytucją, od których zależy rozstrzygnięcie sprawy.Stan faktyczny
Skarżący R. S. domagał się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. o przyznaniu dodatku mieszkaniowego. Skarżący kwestionował sposób obliczenia dochodu (brutto zamiast netto) oraz wysokość ryczałtu za brak ciepłej wody. Ponadto, skarżący wnosił o wystąpienie przez sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniami dotyczącymi zgodności przepisów z Konstytucją RP, w tym kwestii liczenia dochodu brutto, przymusu adwokackiego i dwuinstancyjności postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.),, Protokolant sekretarz sądowy Alicja Poznańska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata A. N. kwotę [...] złotych zawierającą kwotę należnego podatku od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 7 ust.1 i 1a ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), Prezydent Miasta S. przyznał R. S. dodatek mieszkaniowy na okres 6 miesięcy, tj. od 1 grudnia 2014 r. do 31 maja 2015 r., w wysokości
[...] zł miesięcznie, w tym [...] zł ryczałtu na zakup opału.
R. S. złożył odwołanie od powyższej decyzji. Wniósł o przyznanie dodatku mieszkaniowego w wyższej wysokości i przyjęcie do obliczania ryczałtu
na zakup opału równowartości 30 kilowatogodzin energii elektrycznej. Nadto podnosił, że przyjęte przez organ dochody winny być liczone netto, a nie brutto.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną
na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a.) w związku z art. 2 – art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania R. S., utrzymało w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że dochód gospodarstwa domowego R. S. wyniósł [...] zł miesięcznie. Najniższa emerytura wynosiła [...] zł i była niższa
od średniego miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego na osobę. Organ odwoławczy, w oparciu o materiał dowodowy sprawy i przepisy ustawy
o dodatkach mieszkaniowych wskazał, że wydatki gospodarstwa na lokal wyniosły [...] zł, zaś wydatki poniesione przez stronę w wysokości 20% dochodów gospodarstwa domowego w rozumieniu art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, stanowią kwotę [...] zł. Według organu, w tej sytuacji słusznie przyznano R. S. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie. Kolegium wskazało, że szczegółowe wyliczenie dochodu stanowi załącznik do decyzji tego organu.
Kolegium wyjaśniło, że ustawa o dodatkach mieszkaniowych nie przyznaje kompetencji organom administracji publicznej i organom odwoławczym do swobodnego uznania w przedmiocie odmowy lub przyznania dodatku mieszkaniowego. Zdaniem organu, nie mogły tym samym zostać uwzględnione argumenty strony, w toku obecnie toczącego się postępowania, z uwagi na brak podstawy prawnej.
Wobec podniesionej przez stronę kwestii ryczałtu za brak ciepłej wody, organ wskazał, iż z materiału dowodowego sprawy wynika, że lokal położony w S. przy ul. [...], nie jest wyposażony w instalację cw, dlatego też doliczono ryczałt w wysokości [...] zł.
Organ odwoławczy uznał, że dochód gospodarstwa wnioskodawcy został obliczony prawidłowo, gdyż z art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wynika, iż do wyliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się dochód brutto. Dodał, że decyzja dotycząca przyznania dodatku mieszkaniowego ma charakter związany.
R. S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., wnosząc o jej uchylenie, przywrócenie kwoty pieniężnej równoważącej opłatę za 30 kWh za brak centralnej ciepłej wody oraz przyjęcie dochodów netto, a nie brutto przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego, którego wysokość ma istotne znaczenie dochodowe dla egzystencji skarżącego.
Zdaniem Skarżącego, zmniejszenie z 30 kWh na 20 kWh, ekwiwalentu kwoty pieniężnej równoważącej opłatę za brak centralnej ciepłej wody, dokonano
rażąco bezprawnie, z naruszeniem art. 92 ust. 1 Konstytucji RP oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych.
Ponadto w skardze Skarżący zawarł wnioski, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z następującymi pytaniami prawnymi:
1) czy liczenie brutto dochodu do udziału w kosztach utrzymania mieszkania, przy obliczaniu wysokości dodatku mieszkaniowego, jest zgodne z Konstytucją RP;
2) czy przepisy ustaw, rozporządzeń i inne, np. uchwały Naczelnej Rady Adwokackiej, które umożliwiają adwokatom (to samo dotyczy radców prawnych), wydawanie opinii prawnych, kończących postępowanie sądowe i zamykanie stronie drogę do wniesienia środka odwoławczego od orzeczeń kończących postępowanie przed sądem pierwszej instancji, są zgodne z Konstytucją RP;
3) czy art. 9 ust. 1 pkt 2 i art. 9 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, są zgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP;
4) czy przymus adwokacki, w sądowym postępowaniu odwoławczym od orzeczeń kończących postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, jako sądem pierwszej instancji, jest zgodny z Konstytucją RP, tj. czy art. 175 i art. 194 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, są zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi, że "strona w postępowaniu sądowym ma prawo wnieść środek zaskarżenia od orzeczeń sądu pierwszej instancji bez przymusu adwokackiego oraz że sądownictwo jest co najmniej dwuinstancyjne";
5) czy rozpatrywanie spraw przez sądy administracyjne tylko z uwzględnieniem kryterium zgodności z prawem jest zgodne z Konstytucją RP, a w szczególności
z "zasadami i prawem Demokratycznego Państwa Prawa".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2017 r., pełnomocnik skarżącego, będący adwokatem wyznaczonym z urzędu na zasadzie prawa pomocy, podtrzymał skargę
w całości oraz wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej
z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości, ani w części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium legalności działalności organu administracji publicznej, nie potwierdziła zasadności wniesionej skargi.
Przedmiot sprawy objętej skargą dotyczy decyzji wydanej w przedmiocie przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego na okres sześciu miesięcy,
tj. od 1 grudnia 2014 r. do 31 maja 2015 r., w wysokości [...] zł miesięcznie.
Obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach, uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz., 966 ze zm.). Z kolei wykaz i wysokość wydatków za zajmowany lokal, stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego zawiera rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817, zwane dalej: "rozporządzeniem").
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ww. ustawy, dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje:
1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych;
2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje
im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego;
3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych;
4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego
i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem;
5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym
na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny.
Stosownie do art. 3 ust. 1 ww. ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8.
Jak wynika z art. 3 ust. 2 ustawy o dodatku mieszkaniowym, przy wydawaniu decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego uwzględnia się kwotę najniższej emerytury obowiązującą w dniu złożenia wniosku, ogłaszaną przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", na podstawie art. 94 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r.
Nr 153, poz. 1227 ze zm.).
W myśl art. 6 ust. 1 ustawy o dodatku mieszkaniowym, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą,
z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości:
1) 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym;
2) 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym;
3) 10% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 5-osobowym i większym.
Jeżeli średni miesięczny dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1, jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 20% dochodów gospodarstwa domowego w gospodarstwie jednoosobowym (art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o dodatku mieszkaniowym).
W świetle okoliczności sprawy ustalonych przez organ i niekwestionowanych przez skarżącego, prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe, zajmuje lokal
o powierzchni 22,74 m2, łączne dochody gospodarstwa domowego za trzy miesiące poprzedzające złożenie wniosku wyniosły [...] zł brutto, a łączna kwota wydatków na mieszkanie za ostatni miesiąc poprzedzający złożenie wniosku wyniosła [...] zł. Średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wyniósł [...] zł. Wydatki poniesione przez stronę w wysokości 20% dochodów gospodarstwa domowego wyniosły [...] zł.
W ocenie Sądu, organy prawidłowo i zgodnie z regułami procedury administracyjnej, wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego ustaliły stan faktyczny sprawy. Zgromadzono kompletny materiał dowodowy w zakresie niezbędnym do rozpoznania wniosku. Organy wyjaśniły wszystkie niezbędne dla istoty sprawy okoliczności, nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów (art. 7, art. 77 § 1i art. 80 k.p.a.). Organy prawidłowo ustaliły dochód skarżącego na podstawie zaświadczenia z dnia 26 listopada 2014 r. o wysokości wypłacanej emerytury wojskowej, jak i wysokość jego wydatków, opierając się na danych z dokumentów przedłożonych przez skarżącego wraz z wnioskiem o przyznanie dodatku mieszkaniowego.
W takiej sytuacji, Sąd przyjmuje ustalony w sprawie przez organy stan faktyczny za podstawę własnych rozważań prawnych na gruncie dokonania oceny prawidłowości a stosowania podstaw materialnoprawnych wskazanych w zaskarżonej decyzji.
Zarzuty skargi, wskazują na wydanie przez organ decyzji w oparciu o przepisy, które w ocenie skarżącego, są niezgodne z Konstytucją RP. Sąd zauważa zatem, że do czasu uznania przez Trybunał Konstytucyjny, że dana regulacja prawna stoi w sprzeczności z postanowieniami Konstytucji, obowiązuje zasada domniemania konstytucyjności niezakwestionowanych przez Trybunał przepisów. Należy zatem podkreślić, że rozpatrujący sprawę organ administracji publicznej nie jest uprawniony do wnoszenia do Trybunału Konstytucyjnego pytań prawnych w sprawie zgodności określonych aktów normatywnych z Konstytucją. Organ ten nie może również odmówić zastosowania obowiązujących przepisów prawa. Jednocześnie, w sytuacjach, w których wykładnia danego przepisu może prowadzić do różnych wniosków, organ winien podążyć za tym kierunkiem, który w sposób najpełniejszy będzie realizował zasady konstytucyjne. Przy tym jednak, organ nie może samodzielnie odstąpić od zastosowania przepisu, który nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, powołując się tylko na jego własną lub strony negatywną ocenę.
Zdaniem Sądu, organ odwoławczy słusznie wskazał, że decyzje w sprawach dodatków mieszkaniowych nie mają charakteru uznaniowego. Przepisy ustawy
o dodatkach mieszkaniowych oraz aktu wykonawczego do tej ustawy w sposób ścisły, jasny i szczegółowy wskazują na kryteria, zasady i sposób przyznawania tego świadczenia. Prawo do dodatku mieszkaniowego uzależnione jest od łącznego spełnienia określonych w przepisach wymogów, a mianowicie wnioskodawca musi posiadać tytuł prawny do zajmowanego lokalu, musi ponosić wydatki związane z jego zajmowaniem, osiągać niskie dochody, zajmować mieszkanie o określonej powierzchni.
W ocenie Sądu, nie budzą wątpliwości ustalenia organów, że Skarżący spełnia przesłanki do otrzymana dodatku mieszkaniowego. W tym zakresie stanowisko organów i Skarżącego są zbieżne. Skarżący posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu, ponosi wydatki związane z jego zajmowaniem, należy do kręgu osób wskazanych w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Skarżący kwestionuje natomiast obliczenie dochodu z uwzględnieniem kwoty brutto jego dochodu, co uważa za naruszające przepisy prawa, które stanowiły podstawę rozstrzygnięć w niniejszej sprawie oraz jest niegodne z Konstytucją RP.
Sąd stwierdza, iż prawidłowo organy przyjęły do obliczenia dodatku mieszkaniowego, że dochód skarżącego stanowi wysokość otrzymywanej przez niego emerytury brutto, co znalazło swoje konsekwencje w ustalonym średnim miesięcznym dochodzie jednoosobowego gospodarstwa skarżącego ([...] zł) oraz w obliczeniu wydatków gospodarstwa domowego ([...] zł) z uwzględnieniem wskaźnika 20 % uzyskiwanego dochodu zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Sąd wskazuje, że ustawa o dodatkach mieszkaniowych zawiera własne, autonomiczne regulacje dotyczące ustalania dochodu i progów dochodowych uzależniających prawo do tego świadczenia pieniężnego. Zgodnie z art. 3 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy, za dochód uznaje się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. W art. 3 ust. 3 zdanie drugie ustawy wymieniono dochody, które ustawodawca wyłączył od wliczania do dochodu ustalanego na potrzeby sprawy o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego, dodatku energetycznego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r.
Katalog świadczeń, które podlegają odliczeniu od dochodu, zawarty
we wskazanym przepisie jest zamknięty. Wobec tego jego zakres nie może być poszerzony w sposób uznaniowy. Organ nie ma w tym zakresie żadnej możliwości odstępstwa, polegającego na przyjęciu takich składników do obliczenia kryterium dochodowego, którego są według skarżącego słuszne i zgodne z jego interesem życiowym. Dla potrzeb rozpoznania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie mogą być odliczone od dochodu jego składniki w postaci podatku dochodowego oraz składek ZUS, skoro ustawodawca wyraźnie, bezsprzecznie operuje pojęciem dochodu brutto. W takiej sytuacji, zdaniem Sądu, wysokość dodatku mieszkaniowego obliczona przez organ zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, uwzględniająca dochód brutto skarżącego i progi dochodowe, wydatki gospodarstwa została obliczona przez organ w sposób prawidłowy. Zarzut skargi w powołanym zakresie nie zasługiwał na uwzględnienie.
Skarżący zakwestionował również, jako rażąco sprzeczne z art. 92 Konstytucji RP oraz z przepisami wykonawczymi do ustawy o dodatku mieszkaniowym, ustalenie wysokości przyznanego mu dodatku mieszkaniowego z doliczeniem przez organ równowartości ryczałtu na zakup opału (lokal mieszkalny nie jest wyposażony
w instalację ciepłej wody), uwzględniającego równowartość 20 kilowatogodzin zużytej energii elektrycznej (§ 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych - Dz. U. Nr 156, poz. 1817), co w konsekwencji skutkowało ustaleniem jednostkowej jego równowartości w wysokości [...] zł.
Sąd podkreśla, że decyzja wydawana w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, jak słusznie zauważył organ odwoławczy jest przeciwieństwem decyzji uznaniowej, albowiem jest decyzją związaną, co powoduje, że nie pozostawia organowi administracji publicznej tzw. "luzu decyzyjnego" w kwestii wyboru konsekwencji stosowania normy prawa materialnego. Wskazana w § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia wartość kilowatogodziny za brak ciepłej wody, jest bezwzględnie wiążąca dla organu. Z uwagi na wiążącą treść ww. przepisu rozporządzenia oraz charakter decyzji w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, podnoszona przez skarżącego kwestia rażąco bezprawnego zmniejszenia stawki z 30 kWh na 20 kWh, nie znajduje oparcia w obiektywnym porządku prawnym, a więc nie mogła mieć znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Tak więc również ww. zarzut skargi nie znajduje potwierdzenia w dokonanej przez Sąd kontroli zaskarżonej decyzji, co czyni ten zarzut bezzasadnym.
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja organu spełnia wymóg zgodności wydania z przepisami administracyjnego prawa procesowego oraz prawa materialnego, a zatem była prawidłowa. Sąd nie będąc związany zarzutami, wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, w granicach rozpoznawanej sprawy nie dopatrzył się tego rodzaju naruszeń prawa, które miałby skutkować uwzględnieniem skargi.
Wobec podnoszonych przez skarżącego twierdzeń o niekonstytucyjności powołanych w skardze przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wniosków, aby Sąd wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego ze wskazanymi pytaniami prawnymi, skład orzekający
w niniejszej sprawie stwierdził, że nie dostrzega potrzeby wystąpienia z pytaniami
do Trybunału Konstytucyjnego w trybie art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r.
o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1157 ze zm.). Podstawą
do przedstawienia przez sąd pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego muszą być uzasadnione wątpliwości sądu, a nie skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2004 r., OSK 971/04, dostępny w Internecie).
W ocenie Sądu, zarówno przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak i art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym czy art. 33 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym nie dają podstaw do uznania, że wniosek strony postępowania sądowego o zwrócenie się przez sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego jest dla tego sądu wiążący. Wskazany wyżej przepis ustawy o Trybunale Konstytucyjnym określa przesłanki, których łączne spełnienie aktualizuje obowiązek sądu zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją. Pierwszą z nich, wyrażoną wprost w powołanym przepisie ustawy jest to, aby od odpowiedzi na pytanie prawne zależało rozstrzygnięcie sprawy zawisłej przed sądem. Drugą przesłanką przedstawienia przez sąd Trybunałowi pytania prawnego, o którym mowa w art. 3 cytowanej ustawy, jest powzięcie przez sąd wątpliwości, co do zgodności stosowanego przez ten sąd przepisu z Konstytucją. Przesłanka ta nie jest wprawdzie sformułowana wprost w treści powyższego przepisu, lecz wynika z istoty instytucji przedstawiania pytań prawnych. Przedstawianie pytań prawnych dotyczących konstytucyjności przepisów prawa stosowanych przez sąd w celu rozstrzygnięcia danej sprawy, ma sens w przypadku, gdy sąd poweźmie wątpliwości co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją i da temu wyraz w uzasadnieniu pytania prawnego.
W niniejszej sprawie, Sąd tego typu wątpliwości nie powziął, brak jest podstaw do wystąpienia z pytaniem co do zgodności wskazanych powyżej przepisów
z Konstytucją RP.
Sąd nie znalazł również podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o zbadanie zgodności z Konstytucją, ustanowionej przez ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasady przymusu adwokacko-radcowskiego przy wnoszeniu skargi kasacyjnej od orzeczeń kończących postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym jak i zgodności z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę "wydawania opinii prawnych kończących postępowanie sądowe", czy też kryterium sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności organów administracji publicznej. Jak już bowiem wspomniano powyżej, stosownie do postanowień art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. W ocenie Sądu, podniesione przez Skarżącego kwestie nie mają żadnego wpływu na rozstrzygnięcie prowadzonej przed tut. Sądem sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił na podstawie
art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – j.t. ze zm.), o czym orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu orzeczono, jak w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 250 ww. ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 461).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło