II SA/Sz 541/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 grudnia 2008r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej wydania prawa jazdy I uchyla zaskarżoną decyzję, II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego W. W. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia (...( wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia (...( (błędnie wpisano rok 2006) w sprawie wydania W.J.W. prawa jazdy kat. ABCE, nr (...( – odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja ta stała się ostateczną w administracyjnym toku instancji. Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wniósł Prokurator Rejonowy S.– N. w S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia (...( (sprostowaną postanowieniem z dnia (...() i działając w trybie autokontroli przewidzianym w art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu skargi prokuratora : 1) uchyliło swoją decyzję z dnia (...( w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia (...( w sprawie wydania W.J.W. prawa jazdy kat. ABCE, nr (...(, 2) stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia (...( w sprawie wydania W.J.W. prawa jazdy kat. ABCE, nr (...(. Decyzja ta, poza obszernym uzasadnieniem zawierała pouczenie, że "strona niezadowolona z niniejszej decyzji może zwrócić się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w terminie 14 dni od doręczenia decyzji". Radca prawny działający w imieniu W.W. w dniu 18 kwietnia 2007r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia (...( wydanym na podstawie art. 134, 129 § 2 i 127 § 3 kpa stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia (...( na skutek rozpatrzenia skargi wniesionej przez W.W. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na naruszenie art. 7, 77 i 80 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a polegało na niewyjaśnieniu przez organ odwoławczy rozbieżności co do zamieszczonych na pierwszej i drugiej stronie dowodu doręczenia dat doręczenia decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia (...( (sprostowaną postanowieniem z dnia (...() działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 156 § 1 pkt 2 kpa, art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku W.W. o ponowne rozpatrzenie sprawy z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia (...( – utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzja ta stała się przedmiotem skargi W.W. wniesionej przez radcę prawnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Skarga oparta została na zarzucie rażącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego mającego istotny wpływ na wynik postępowania, a polegającego na rażącym naruszeniu : - art. 40 § 2 kpa poprzez niedoręczenie decyzji pełnomocnikowi strony, - art. 10 § 1 kpa poprzez uniemożliwienie pełnomocnikowi strony czynnego udziału w postępowaniu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia (...( i obciążenie organu kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego, według norm przypisanych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga została uwzględniona aczkolwiek z przyczyn zupełnie innych niż zostały w niej podniesione. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, ale nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną w niej podstawą prawną. Oznacza to obowiązek Sądu uwzględnienia na korzyść skarżącego stwierdzonych z urzędu istotnych naruszeń prawa. Taka sytuacja uzasadniająca wyjście poza granice skargi zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem zaskarżona decyzja wydana została z istotnym naruszeniem przepisów prawa procesowego. Mianowicie w dniu (...( Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wydało decyzję w trybie autokontroli określonym w art. 54 § 3 wskazanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w skrócie P.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że : "Organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargą w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy". Decyzja wydana w trybie cytowanego przepisu, pod względem jej zaskarżalności różni się od sytuacji opisanej w art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na skutek wydania przez zaskarżony organ decyzji uwzględniającej skargę w trybie omawianej autokontroli, sąd umarza postępowanie sądowo-administracyjne wywołane skargą jako bezprzedmiotowe (art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.), a stronie niezadowolonej z decyzji wydanej w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a. nie służy środek prawny wymieniony w art. 127 § 3 kpa, lecz skarga do sądu administracyjnego. Taki tok postępowania nie wynika co prawda wprost z żadnego przepisu prawa, ale wyinterpretowany został, z istoty instytucji autokontroli i ugruntowany zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie jeszcze na gruncie art. 38 ust. 2 ustawy z 11 maja 1995r. o NSA (vide uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 20 marca 2000r., OPS 16/99, ONSA 2000, nr 3, poz. 94) i w dalszym ciągu jest aktualny (vide: T. Woś, H. Krysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis tezy do art. 54 § 3). W tej sytuacji należało wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję poprzez jej uchylenie, bowiem w istniejącym stanie prawnym, gdy określony tryb zaskarżenia nie wynika wprost z przepisu lecz jest konsekwencją jego wykładni niezasadne byłoby stwierdzenie rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa prowadzącego do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Czyniąc powyższe rozważania Sąd dociekał, czy jest w jakikolwiek sposób związany poprzednim wyrokiem tutejszego Sądu. Nie ulega wątpliwości, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. kontrolując postanowienie SKO w S. z dnia (...( stwierdzające uchylenie terminu do wniesienia odwołania, nie zajmował się kwestią sposobu i trybu zaskarżenia decyzji wydanej w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a. Wynika to z zawartego w aktach administracyjnych uzasadnienia wyroku z dnia (...(. W takiej sytuacji skład sądu orzekającego w niniejszej sprawie uznał, że w świetle art. 153 P.p.s.a. nie zachodzi okoliczność związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania płynącymi z poprzedniego wyroku. Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd nie dokonał jej kontroli pod względem zasadności zarzutów skargi, skoro nie ta decyzja mogła być przedmiotem skargi, lecz decyzja z dnia (...(. Okoliczność, że w decyzji z dnia (...( zawarto błędne pouczenie, stosownie do art. 112 kpa nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Wobec treści art. 86 § 1 P.p.s.a., konsekwencją skorzystania przez stronę z zasady wyrażonej w art. 112 kpa jest możliwość wniesienia, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 P.p.s.a.). Na marginesie powyższych rozważań należy zwrócić uwagę Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w S. na niekompletne przedstawienie Sądowi akt administracyjnych sprawy (brak akt w zakresie wydania rozstrzygnięcia objętego postępowaniem nieważnościowym) oraz brak pełnomocnictwa udzielonego przez stronę radcy prawnemu w postępowaniu administracyjnym. Nadto, w kolejnych decyzjach wydawanych w sprawie są liczne pomyłki w datach, a brak jest w aktach przedstawionych sądowi postanowień o ich sprostowaniu. Przykładowo – w postanowieniu z (...( (numer nieczytelny) wydanym na podstawie art. 113 § 1 w związku z art. 144 kpa sprostowano błąd pisarki w decyzji z dnia X, a tymczasem w aktach administracyjnych nie ma decyzji z X natomiast jest decyzja z Y, a także decyzja z Z. Wydano dwa postanowienia w dniu (...( o sprostowaniu z urzędu błędów pisarskich, każde z tych postanowień posiada, odręcznie przerobiony numer (znak według nazewnictwa organu). Decyzja wydana w trybie autokontroli z (...( nosi ślady poprawiania roku na 2007, a w aktach znajduje się też kopia tej decyzji w której rok jej wydania poprawiono na 2006. Wszystko to wymaga uporządkowania i wydania stosownych postanowień w razie potrzeby. Reasumując, z tych względów należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylić zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 152 tej ustawy orzec o jej niewykonalności do czasu uprawomocnienia się wyroku. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów zostało oparte o przepis art.200, art. 205 § 2 tejże ustawy.