II SA/Sz 546/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 listopada 2012 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń alimentacyjnych oddala skargę Decyzją z dnia [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta, którą zobowiązano dłużnika alimentacyjnego A. M. do zwrotu należności z tytułu wypłaconych N. M. świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...]Prezydent Miasta, działając na podstawie art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.) oraz art. 2 pkt 10 w związku z art. 12 ust. 1 i art. 9, art. 10, art. 20 ust. 2 oraz art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 7 stycznia 2009 r. Nr 1, poz. 7 z późn. zm.) przyznał N. M. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na okres od dnia [...]r. w kwocie po [...]zł miesięcznie. Następnie z uwagi na zmianę wysokości alimentów organ I instancji w dniu [...]. wydał decyzję nr [...]w której orzekł o zmianie decyzji i podwyższył wartość świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej N. M. z kwoty [...]zł do kwoty [...]zł poczynając od dnia [...]. Decyzją z dnia [...]r. organ I instancji na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 2 pkt 10 i art. 27 ust. 2 w związku z art. 25 i art. 27 ust. 1 i 7 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zobowiązał A. M. do zwrotu należności z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej N. M. świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od [...]r. w kwocie [...]zł wraz z odsetkami w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu organ przywołał brzmienie art. 27 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz przedstawił dokładne wyliczenie wypłaconych kwot. Nadto wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami w okresie w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego komornik sądowy przekazuje wyegzekwowane od dłużnika kwoty zaliczone na poczet alimentów organowi właściwemu wierzyciela do wysokości wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami. W oparciu o powyższe komornik sądowy nie przekazał do organu właściwego wierzyciela żadnej kwoty, w związku z czym, do spłaty pozostała należność we wskazanej kwocie wraz z odsetkami ustawowymi naliczanymi od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W odwołaniu od powyższej decyzji A. M. wniósł o umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie. W ocenie skarżącego działania organu są celowe, aby pognębić jego osobę, ponieważ aktualnie nie pracuje i nie posiada żadnych dochodów. Powołując liczne orzeczenia sądowe A. M. podniósł, że państwo w swej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny, a do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych prawo mają rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, a zwłaszcza wielodzietne i niepełne. Rozpoznając sprawę na skutek wniesionego odwołania opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie Kolegium zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym prawem i brak jest podstaw do jej uchylenia lub zmiany. Przepis art. 27 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a do wydania decyzji na jego podstawie organ administracyjny jest zobligowany. Powyższe wynika z faktu, iż ustawodawca posługuje się zwrotem "organ właściwy wierzyciela wydaje", co oznacza, że po zakończeniu okresu świadczeniowego powstaje po stronie organu właściwego wierzyciela prawny obowiązek wydania decyzji w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Nie zgadzając się z powyższą decyzją Kolegium, A. M. zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze wniósł o umorzenie postępowania administracyjnego oraz umorzenie zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżący podniósł, iż utracił możliwość zarobkowania, w związku z czym nie jest w stanie zwrócić żądanych pieniędzy, możliwości takiej nie ma również jego córka. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zajęte w sprawie i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł , co następuje : Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 j.t.) doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna. W myśl art. 27 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2009 r. nr 1 ze zm. zwanej dalej "ustawą") dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Odsetki zaś są naliczane, zgodnie z art. 27 ust. 1a ustawy, od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący nie wywiązywał się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego względem jego dziecka N. M. Orzekające w sprawie organy prawidłowo uznały, że w sprawie znajduje zastosowanie cytowany przepis art. 27 ust. 1 ustawy. Wobec tego, że dotychczas do wierzyciela nie wpłynęła od zobowiązanego żadna kwota pieniędzy a prowadzone postępowanie egzekucyjne dotyczące świadczeń alimentacyjnych okazało się bezskuteczne, zobowiązano skarżącego do zwrotu przedmiotowym należności. Mając powyższe na względzie, w świetle przywołanego przepisu art. 27 ust. 1 i 2 ustawy organ pierwszej instancji zobowiązany był do wydania decyzji nakładającej na dłużnika alimentacyjnego tj. skarżącego A. M. obowiązek zwrotu – organowi właściwemu wierzyciela – należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej łącznie z ustawowymi odsetkami. Podkreślić należy, że powołany w podstawie prawnej decyzji przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący i zwrot należności nie jest uzależniony od sytuacji dochodowej, rodzinnej czy zdrowotnej dłużnika alimentacyjnego, który w każdym przypadku ma obowiązek zwrócić organowi wypłacone za niego świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Dłużnik alimentacyjny może jednak, powołując się na swoją sytuację dochodową lub rodzinną, ubiegać się o umorzenie całości lub części należności, odroczenie terminu płatności lub o rozłożenie jej na raty (art. 30 ust. 2 i 3 ustawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy aby załatwić wniosek skarżącego zawarty w skardze a dotyczący umorzenia należności. Wskazać należy, że z wnioskiem o umorzenie spornej należności lub rozłożenie jej na raty skarżący może zwrócić się do właściwego organu. Zatem organ w prowadzonym postępowaniu zobowiązany jest ustalić jedynie, czy została wydana decyzja ostateczna o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego i czy zostały wypłacone świadczenia. W razie poczynienia w tym zakresie pozytywnych ustaleń, organ ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot przez dłużnika alimentacyjnego wypłaconych świadczeń na rzecz osoby uprawnionej do tych świadczeń. Materiał dowodowy zebrany przez organy w niniejszej sprawie uzasadnia stanowisko organów. Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.