II SA/Sz 547/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski/spr./, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi V. i D. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...], a także postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...]; II. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. przyznaje adwokatowi P. S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie kwotę [...] złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia (...(, wydanym z powołaniem się na art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t.: DzU z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.: DzU z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej zwanej: K.p.a.), po rozpatrzeniu sprawy V.N.-W. i D.N. dotyczącej samowolnego dobudowania ganku do budynku mieszkalnego położonego na terenie działki Nr (...( w miejscowości (...(, gm. C. - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D.P. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, ustalił wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz, w celu doprowadzenia istniejącego stanu do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, nałożył na strony obowiązek przedłożenia w terminie do 31 grudnia 2006 r.: – zaświadczenia burmistrza miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; – czterech egzemplarzy projektu budowlanego rozbudowanego budynku mieszkalnego o ganek wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi; – oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; – orzeczenia osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane stwierdzającego, że roboty budowlane wykonane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami i sztuką budowlaną. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu 20 czerwca 2006 r., podczas oględzin przeprowadzonych na terenie działki Nr (...( w miejscowości (...(, gm. C., stwierdzono, iż trwa rozbudowa budynku mieszkalnego znajdującego się na opisanej posesji. Przedmiotowy budynek został rozbudowany o ganek o wymiarach 4,30 x 5,70 m, którego ściany wykonano z cegły pełnej, a dach pokryto blachą. W trakcie wizji ustalono, iż strony dobudowały ganek w roku 2002, celem powiększenia lokalu mieszkalnego. Jedna jego część służy jako wejście do mieszkania, a druga – jako kotłownia. Prace budowlane wykonano bez wymaganej prawem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto organ przytoczył treść przepisów art. 29 i art. 48 ust. 1, 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane oraz wskazał, że niewykonanie w wyznaczonym terminie określonych obowiązków skutkować będzie wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę. W związku z niewykonaniem przez V.N.-W. i D.N. obowiązków nałożonych powyższym postanowieniem, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D.P. decyzją z dnia (...(, na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 i art. 52 ustawy - Prawo budowlane i art. 104 K.p.a., nakazał im rozbiórkę przedmiotowego ganku, jako wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., decyzją z dnia (...(, wydaną w postępowaniu odwoławczym z powołaniem się na art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 48 ust. 1 i art. 83 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem i argumentacją zawartą w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W ocenie organu drugiej instancji, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo. Organ ten wskazał również, że przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane nie dają możliwości uznaniowego ich stosowania. Uchybienie terminu wyznaczonego przez organ nadzoru budowlanego w oparciu o przepis art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego powoduje, iż strona traci przyznane jej prawo do legalizacji samowoli budowlanej. Wyznaczony termin jest bowiem terminem nieprzywracalnym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. V.W.-N. i D.N. wnieśli o uchylenie powyższej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali na swoją trudną sytuację finansową, problemy zdrowotne dzieci, fatalne warunki mieszkaniowe oraz przesłanki, jakimi kierowali się dokonując rozbudowy. Podnieśli, iż w chwili obecnej są w stanie skompletować wymaganą dokumentację w celu zalegalizowania budowy ganku, lecz nie stać ich na zapłacenie opłaty legalizacyjnej w kwocie (...(, o której mowa w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D.P. Nadmienili także, że miejscowość, w której zamieszkują, stanowi popegeerowską, liczącą około 40 rodzin, wioskę i znaczna liczba jej mieszkańców posiada ganki dobudowane bez pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Stanowisko skarżących poparł wyznaczony z urzędu ich pełnomocnik – adwokat P.S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uznał, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DzU Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny ma obowiązek badania zgodności zaskarżonych aktów organów administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich legalności, a więc z punktu widzenia ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU Nr 103, poz. 1270 ze zm.; dalej zwanej: P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga w rozpatrywanej sprawie jest uzasadniona, lecz z innych przyczyn niż w niej podane. Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D.P., Sąd uwzględnił bowiem wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt P 37/06, w którym orzeczono, że art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. "b" i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności przepisu, na podstawie którego wydana została zaskarżona decyzja stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145a K.p.a. Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D.P., skierowanym do skarżących postanowieniem z dnia (...(, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane, m.in. nałożył na nich obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie enumeratywnie wskazanych zaświadczeń i dokumentów, w tym zaświadczenia burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Niewypełnienie przez skarżących obowiązków nałożonych ww. postanowieniem stało się podstawą wydania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D.P., nakazującej stronom rozbiórkę ganku. Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., stwierdzając, że organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, w którego toku wydano postanowienie z (...(, utrzymał tę decyzję w mocy. W rozpatrywanej sprawie doszło zatem do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145a K.p.a., co stanowi wskazaną w art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b", w związku z art. 135 P.p.s.a. przesłankę do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także wydanego w granicach tej sprawy postanowienia z dnia (...( - opartego na zakwestionowanych przez Trybunał Konstytucyjny przepisach. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia wyroku (pkt II) orzeczono stosownie do przepisu art. 152 P.p.s.a. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt. III wyroku oparto na § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (DzU Nr 163, poz. 1348 ze zm.).