II SA/Sz 55/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka - Kuligowska Sędziowie: Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Protokolant Agata Banc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi E. C. i A. B. na postanowienie Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zawieszenia postępowania dotyczącego zmiany sposobu użytkowania poddasza I u c h y l a zaskarżone postanowienie, II z a s ą d z a od Wojewody na rzecz skarżących kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...], Nr [...], wydanym na podstawie art. 97 §1 pkt 4 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 71 ust. 2, art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 98, poz. 2016 ze zm.), zawiesił postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek E. C. i A. B. z dnia [...] w sprawie zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń na poddaszu na funkcję mieszkaniową w obrębie istniejącego lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...] - na działce nr [...] w obrębie [...]. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że w dniu [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął z urzędu postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń poddasza nieużytkowego na lokal mieszkalny przynależny do mieszkania nr [...] przy ul. [...] w [...]. Postępowanie to nie zostało zakończone. W takiej sytuacji wydanie jakiejkolwiek decyzji w prowadzonej sprawie, przed rozstrzygnięciem sprawy przez Inspektora Nadzoru Budowlanego , byłoby przedwczesne. E. C. i A. B., działając przez pełnomocnika, wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Rozpatrując zażalenie Wojewoda postanowieniem z dnia [...], Nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 i art. 105 Kpa, uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, iż dokonanie zgłoszenia obiektu po fakcie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części nie wywołuje skutków prawnych, co oznacza, że w takiej sytuacji mamy do czynienia z samowolą zmianą sposobu użytkowania, do której mają zastosowanie regulacje zawarte w art. 71a, a organ, do którego zgłoszenie wpłynęło nie ma obowiązku wykonania żadnych czynności. Postępowanie w sprawie takiej zmiany sposobu użytkowania prowadzi nadzór budowlany. Od powyższego postanowienia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożyli, działając przez pełnomocnika, E. C. i A. B., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący zarzucili organowi II instancji naruszenie: - art. 7 oraz art. 8 Kpa – poprzez nie podjęcie kroków mających na celu dokładne wyjaśnienie i załatwienie sprawy oraz nie kierowanie się w jej rozstrzyganiu ani interesem społecznym, ani słusznym interesem obywatela; - art. 144 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 Kpa – przez ich niewłaściwe zastosowanie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Rozpoznanie skargi w niniejszej sprawie wymaga w pierwszej kolejności udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy Wojewoda jako organ odwoławczy, rozpatrując zażalenie na postanowienie o zawieszeniu postępowania, mógł na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine Kpa uchylić zaskarżone postanowienie i jednocześnie umorzyć postępowanie pierwszej instancji. Na pytanie to należy udzielić odpowiedzi negatywnej. Z instytucji umorzenia postępowania organu pierwszej instancji organ odwoławczy może skorzystać w wyniku rozpoznania odwołania od decyzji, tylko bowiem decyzja rozstrzyga sprawę co do istoty albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji. Oznacza to, że tylko decyzją, a nie postanowieniem, można umorzyć postępowanie. Tak w sposób wyraźny stanowi art. 105 § 1 Kpa, do którego art. 144 Kpa nie ma zastosowania. Organ odwoławczy rozpatrujący zażalenie na postanowienie o zawieszeniu postępowania nie mógł zatem na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine Kpa swym postanowieniem o uchyleniu postanowienia organu pierwszej instancji jednocześnie umorzyć postępowanie pierwszej instancji. W przeciwnym razie organ odwoławczy orzeka o dwóch różnych przedmiotach, a mianowicie o przedmiocie proceduralnym i przedmiocie sprawy, chociaż w tym ostatnim przedmiocie w ogóle brak jest w takim wypadku rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji (por. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 1996 r. I SA 674/95, ONSA 1997, nr 2, poz. 94). W związku z powyższym, uwzględniając skargę, należało uchylić zaskarżone postanowienie jako wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie nastąpiło na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy.