II SA/Sz 55/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA – Joanna Wojciechowska po rozpatrzeniu w Wydziale II w dniu 19 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "W." S. z o. o. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. nr [...] oraz poprzedzejącej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania zaskarżonej decyzji "W." S. z o. o. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca"), pismem z dnia 2 grudnia 2016 r. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W uzasadnieniu skargi Skarżąca zamieściła wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji do czasu rozpoznania skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Wniosek Skarżąca oparła o art. 61 § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Ponadto Skarżąca odwołała się do orzecznictwa sądów administracyjnych w zakresie charakteru decyzji, które podlegają wykonaniu. Wskazała także, że w przedmiotowej sprawie istnieje wysokie ryzyko utraty przez nią płynności finansowej i wyrządzenia jej znacznej i nieodwracalnej szkody na skutek ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i prowadzenie ewentualnego postępowania egzekucyjnego spowoduje, iż Skarżąca może zostać pozbawiona środków finansowych. Dodała również, że przeciwko Skarżącej prowadzone są inne postępowania dotyczące kar pieniężnych oraz liczne postępowania egzekucyjne. Wraz ze skargą Skarżąca złożyła formularz PPPr oraz kopie zawiadomień o zajęciu wierzytelności wystawionych przez organy celne w latach 2015 i 2016, upomnień oraz tytułów wykonawczych. Ponadto w toku postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy Skarżąca złożyła kopię rocznego zeznania podatkowego za okres od 1 października 2014 r. do 31 grudnia 2015 r. CIT – 8 złożonych do właściwego urzędu skarbowego; kopie deklaracji VAT – 7k złożonych za I i III kwartał 2016 r.; historie rachunku bankowego nr [...] za okres od 1 lipca 2016 r. do 31 lipca 2016 r., od 1 sierpnia 2016 r. do 31 sierpnia 2016 r., od 1 września 2016 r. do 30 września 2016 r.; kopię bilansu na dzień 31 grudnia 2015 r. oraz rachunku zysków i strat za okres od 1 października 2014 r. do 31 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a., wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, jak stanowi art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydawanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samem sprawy. Wskazana instytucja ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w razie stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu, Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, a użycie przez ustawodawcę zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Wystąpienie z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu wiąże się z obowiązkiem takiego jego sformułowania, by powołane w nim okoliczności wskazywały na spełnienie przynajmniej jednej z dwóch przesłanek wymienionych w przepisie, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienia NSA: z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 363/14, z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07; z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt I FZ 148/09; z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt II FZ 536/10; z dnia 1 marca 2011 r., sygn. akt II FZ 17/11, orzeczenia są dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229). Wobec tego, iż Skarżąca uzasadniając swój wniosek powołała się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody materialnej, ryzyko utraty płynności finansowej oraz ewentualną egzekucję należności, Sąd podkreśla, iż nawet trudna sytuacja finansowa osoby prawnej nie powoduje sama przez się ziszczenia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w omawianym przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a. Za wstrzymaniem wykonania aktu nie mogą przemawiać same obiektywne, przedstawione przez Skarżącą trudności, pojawiające się w prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem w postępowaniu o udzielenie ochrony tymczasowej badany jest wpływ wykonania zaskarżonego aktu na sytuację majątkową strony, a nie wpływ na tą sytuację jakichkolwiek innych czynników (por. postanowienie NSA z dnia 21 marca 2013 r. o sygn. akt I FZ 15/13, orzeczenie jest dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd stoi na stanowisku, że badanie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej nie sprowadza się tylko do oceny kondycji finansowej Skarżącej. Nawiązując natomiast do zamieszczonego w skardze wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz załączonych: formularza i dodatkowych dokumentów, ocena nie jest tożsama z oceną dokonywaną przy badaniu tego wniosku. Jeżeli zatem uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu sprowadza się do kwestii związanych ze stanem majątkowym strony, to nie wystarczy tylko wykazanie, że jej sytuacja materialna jest zła, ale niezbędne jest jeszcze uprawdopodobnienie, że brak zastosowania ochrony tymczasowej w tym konkretnym przypadku spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w jej sferze majątkowej (por. postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2015 r. o sygn. akt II GZ 651/15, orzeczenie jest dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd wskazuje również, iż nie jest wystarczające wykazanie, że na skutek wykonania tego aktu dojdzie do egzekucji kwoty zobowiązania, czy też wykonanie aktu wywoła szczególnie niekorzystne dla Skarżącej konsekwencje. W celu ustalenia, czy w stanie faktycznym sprawy rzeczywiście może dojść do wyrządzenia szkody majątkowej i że szkoda ta będzie znaczna, konieczne jest odniesienie kwoty zobowiązania do stanu majątkowego wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II FZ 718/13, orzeczenie jest dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zawarte w uzasadnieniu wniosku twierdzenia powinny znajdować odzwierciedlenie w odpowiednich dokumentach źródłowych. Brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku i nie poparcie go odpowiednimi dowodami uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA: z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 120/04 i z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, orzeczenia są dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie Skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Skarżąca jedynie ogólnikowo stwierdziła, że w przedmiotowej sprawie istnieje wysokie ryzyko utraty przez nią płynności finansowej oraz wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody na skutek ewentualnego wykonania decyzji. Przedłożone przez Skarżącą dokumenty – bilans na dzień 31 grudnia 2015 r. i rachunek zysków i strat za okres od 1 października 2014 r. do 31 grudnia 2015 r. nie świadczą o utracie przez Skarżącą płynności finansowej. Z ich analizy wynika, że Skarżąca uzyskała w podanym okresie przychód z podstawowej działalności w kwocie [...] zł. Koszty podstawowej działalności operacyjnej kształtowały się natomiast na poziomie [...] zł, w tym amortyzacja ([...] zł), zużycia materiałów i energii ([...] zł), usługi obce ([...] zł), podatki i opłaty ([...] zł), wynagrodzenia ([...] zł), ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia ([...] zł), pozostałe koszty rodzajowe ([...] zł). Mając zatem na uwadze koszty operacyjne ponoszone przez Skarżącą, które doprowadziły do straty, należy zauważyć, że Skarżąca nie podjęła próby ograniczenia ponoszonych kosztów, mimo tego, że jak wskazuje toczą się wobec niej liczne postępowania. Nie można zgodzić się z poglądem, że miarodajnym kryterium badania jej zdolności płatniczej jest powstała strata. Przyznanie racji takiemu stanowisku oznaczałoby właśnie, że Skarżąca wszystkie posiadane środki może inwestować w dalszą działalność, nie wykazując (poprzez np. odpowiednie dostosowanie wielkości obciążeń z tytułu usług obcych, czy wynagrodzeń) żadnego dochodu i w rezultacie nie mogąc zapłacić wynikającego z zaskarżonej decyzji zobowiązania do zapłaty kary. Podkreślenia wymaga, że wykazywana przez Skarżącą strata nie jest równoznaczna z brakiem środków finansowych, ani też nie jest wskaźnikiem jednoznacznie obrazującym sytuację finansową podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Strata jest bowiem wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami, spowodowanym np. nakładami inwestycyjnymi, czy odpisami amortyzacyjnymi i nie jest równoznaczna z fiaskiem prowadzonej działalności gospodarczej (por. postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt I GZ 92/11). Ponadto przedłożone przez Skarżącą deklaracje podatkowe CIT-8 i VAT -7k (za dwa kwartały) oraz wyciągi z rachunku bankowego nie umożliwiają ustalenia relacji pomiędzy kwotą za uiszczoną karę, a dochodami Skarżącej. Na podkreślenie zasługuje, iż Skarżąca wskazała, iż nie posiada żadnych środków finansowych na rachunku bankowym nr [...] (oświadczając w formularzu PPPr, że jest to jej jedyny rachunek bankowy). Jednakże po skierowaniu do Skarżącej wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, dokonała ona wpłaty kwoty [...] zł za pośrednictwem rachunku bankowego nr [...] (w ciężar rachunku Skarżącej). Tym samym Skarżąca dysponuje środkami finansowymi i źródłami, z których te środki pochodzą, o których nie informowała w złożonych dokumentach. Podkreślić należy, że skutki finansowe dla zobowiązanego do zapłaty wymierzonej kary pieniężnej są normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Skutki tej egzekucji są oczywiste i prowadzą do zmniejszenia majątku. Warto wskazać, iż w orzecznictwie odnoszącym się do problematyki wstrzymywania aktów nakładających obowiązek ponoszenia wydatków pieniężnych podnosi się, iż rodzaj nałożonego obowiązku, nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne z natury rzeczy przecież odwracalnego. Stanowisko takie zostało przedstawione w postanowieniu NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. o sygn. akt. GZ 138/04, w którym dodatkowo wskazano, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi, istnieje oczywista możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Z kolei w postanowieniu z dnia 7 października 2011 r. o sygn. akt II GSK 2001/11, NSA zauważył, iż każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, orzeczenia są dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym Sąd nie może przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje wysokie ryzyko utraty płynności finansowej Skarżącej oraz wyrządzenie znacznej i nieodwracalnej szkody. Stwierdzenie zaś, że w stosunku do Skarżącej toczy się szereg postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej nie świadczy w żaden sposób o jej rzeczywistej sytuacji majątkowej. Podsumowując, Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2012 r. o sygn. akt II GZ 455/12 (orzeczenie jest dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl)., zgodnie z którym, postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności wydawane jest wyjątkowo, na wniosek skarżącego i nie stosuje się w odniesieniu do niego treści art. 49 P.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku nieuzasadnienia lub niedostatecznego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności przewodniczący nie ma obowiązku wzywania strony do jego uzupełnienia lub poprawienia, a inicjatywa dowodowa i odpowiedzialność za skuteczność złożonego wniosku spoczywa w całości na wnioskodawcy. Sąd w tej kwestii nie jest także zobligowany do dokonywania jakichkolwiek ustaleń z urzędu. Mając na uwadze wskazane okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowił jak w sentencji.