II SA/Sz 550/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi M. W.-Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oddala skargę W dniu [...] r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...], funkcjonariusze Kontrolnej Grupy Mobilnej Wydziału Zwalczania Przestępczości Izby Celnej w [...] dokonali kontroli samochodu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] należącego do pani M. W.-Ł. Z przeprowadzonej kontroli został sporządzony protokół z dnia [...] r. oraz protokół przesłuchania osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia z dnia [...] r. Z ww. protokołu kontroli wynika, że funkcjonariusze celni stwierdzili wykonywanie przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Do ww. protokołu przesłuchania osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia pan J. K. podał, że jest zatrudniony na umowę zlecenie w Firmie A. na stanowisku kierowcy oraz, że jedzie z [...] z Firmy A. z transportem odpadów rybnych ze szprotów. Oświadczył ponadto, że nie był świadomy, że powinien mieć w samochodzie wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne oraz że od szefowej otrzymał wyłącznie winietę. Pismem z dnia [...]r.organ I instancji zwrócił się do Starostwa Powiatowego w [...] z wnioskiem o udzielenie informacji czy przedsiębiorca: Firma A. posiada licencję na wykonywanie transportu drogowego lub zaświadczenie na wykonywanie przewozu na potrzeby własne oraz o poinformowanie, czy samochód marki [...] o nr rejestracyjnym [...] został zgłoszony do ww. dokumentów. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. skierowanym do przedsiębiorcy: Firmy A., organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. W dniu [...] r. do Urzędu Celnego w [...] wpłynęło pismo Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...] r. w którym poinformowano, że w dniu [...] r. ww. przedsiębiorca nie posiadał zaświadczenia na wykonywanie przewozu na potrzeby własne oraz nie składał wniosku o wydanie licencji na przewóz drogowy. Ponadto poinformowano, że zaświadczenie na wykonywanie przewozu na potrzeby własne dla ww. przedsiębiorcy zostało wydane w dniu [...] r. Pismem z dnia [...] r.. organ I instancji wezwał Stronę do nadesłania umowy o pracę zawartej z panem J. K. Postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji poinformował Stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania. W piśmie z dnia [...] r. została zawarta informacja, że umowa z panem J. K. miała zostać spisana w dniu [...] r. lecz nie została spisana z powodu jego nieobecności w pracy. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. na podstawie art. 87 ust. 1, 92 ust. 1 i 93 ust. 1 ustawy z 6.09.2001r. o transporcie drogowym Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na panią M. W.-Ł. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą: Firma A., karę pieniężną w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez licencji. Pismem z dnia [...] r. pani M. W.-Ł. wniosła odwołanie od ww. decyzji, w którym zwróciła się z prośbą o anulowanie kary. Jednocześnie Strona wyjaśniła, że odnalazła kierowcę, który w dniu [...] r. prowadził jej samochód i uzyskała podpis na umowie-zlecenia. W ocenie Strony z zaskarżonej decyzji wynika, że bez tej umowy zlecenia transport wykonywany w dniu [...] r. nie może być uznany za transport wykonywany na potrzeby własne. Ponadto Odwołująca się wyjaśniła, że w dniu kontroli jej samochodem marki [...] były przewożone jej odpady rybne. Do ww. odwołania zostały dołączone kserokopie: umowy zlecenia nr [...] zawartej w dniu [...] r. pomiędzy panią M. W.-Ł., a panem J. K. oraz dokumentu handlowego przy przewozie ubocznych produktów zwierzęcych W dniu [...] r. do Izby Celnej w [...] wpłynęło pismo Strony z dnia [...] r. w którym zwróciła się z prośbą o potraktowanie jej pisma z dnia [...] r. jako odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] r. oraz o nałożenie kary w wysokości [...] zł, jaką planował organ celny w pierwotnej wersji i od której odstąpił. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] r. W dniu [...] r. wpłynęła skarga pani M. W.-Ł. reprezentowanej przez radcę prawnego M. W., z dnia [...] r. na decyzję Dyrektora Izby Celnej nr [...] z dnia [...] r. Pełnomocnik Strony zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] r. oraz decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] r. i wniósł o ich uchylenie. Kolejno, powołując się na postanowienie WSA z dnia [...] r. sygn. akt [...] pełnomocnik Strony wniósł o wstrzymanie wykonania powyższych decyzji przez organ, ewentualnie przez sąd z uwagi na fakt, iż egzekucja kary spowoduje utratę płynności finansowej Strony. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności : - art. 5 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 17 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007r. Nr 125 poz. 874) poprzez uznanie, że wykonywanie transportu drogowego, nie stanowiącego działalności gospodarczej wymaga uzyskania licencji o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy; - art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U,. z 2007r. Nr 155 poz. 1095) poprzez uznanie, że jednorazowy przewóz drogowy wykonany przez skarżącą miał charakter zarobkowy (który to charakter implikuje konieczność posiadania licencji), - art. 4 pkt 3 a ustawy o transporcie drogowym poprzez uznanie, że skarżąca wykonywała pomocniczy w stosunku do jej działalności gospodarczej przejazd drogowy niespełniający warunków z art. 4 pkt 4 ustawy (samochód nie był prowadzony przez skarżącą jako przedsiębiorcę ani przez jej pracownika) bez uwzględnienia, że przepis ten dotyczy transportu drogowego wykonywanego w ramach podjętej działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy; - art. 4 pkt 17 ustawy o transporcie drogowym poprzez nieuwzględnienie, iż licencja uprawnia do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego, której to działalności skarżąca – zajmująca się przetwórstwem ryb – ani nie podjęła ani nie wykonywała. Zaskarżonej decyzji zarzucił także naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności: - art. 138 § 2 kpa poprzez nie uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] roku oraz nie przekazanie do ponownego rozpatrzenia mimo, że rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego; z protokołu kontroli z dnia [...] roku wynika bowiem, że funkcjonariusze celni stwierdzili wykonywanie przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, tymczasem u podstaw decyzji Naczelnika Urzędu Celnego legł zarzut wykonywania transportu drogowego bez licencji. W obszernej odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna. W myśl art. 4 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, (Dz. U. z 2007 r. NR 125, poz. 874, dalej zwanej ustawą) pod pojęciem krajowego transportu drogowego należy rozumieć "podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy". Zgodnie zaś z art. 4 pkt 3 i 4 transport drogowy to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy przy czym obejmuję również: a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej niespełniającej warunków, o których mowa w pkt 4. Art. 4 pkt 4 definiuje zaś niezarobkowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne jako każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej i spełniającej łącznie warunki przedstawione w art. 4 pkt 4 lit. a,b,c,d. Jak wynika z art. 4 pkt 4 lit. a ustawy "pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników". Podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego (art. 5 ustawy). Sąd nie podziela zarzutów skargi o tym, że wykonywanie transportu drogowego, nie stanowiącego działalności gospodarczej nie wymaga uzyskania licencji o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy. Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z [...] r., sygn. akt [...], że cyt. "z powołanych – wyżej przepisów nie można wyprowadzić wniosku, że wykonywanie transportu drogowego bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność w zakresie transportu drogowego o cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej". Podmiot wykonujący transport zawsze mógłby uniknąć odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy, dotyczących obowiązku posiadanie odpowiedniej licencji, powołując się na incydentalny charakter podjętej czynności. W związku z tym należy przyjąć, że wykonywanie transportu drogowego podlegające karze pieniężnej musi być rozumiane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z zastrzeżeniem, że nie musi być ono wykonywane w sposób ciągły. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego celem przewozu wykonywanego w dniu [...] r. było przewiezienie odpadów rybnych z Firmy A. Przewóz drogowy był więc przewozem wykonywanym pomocniczo w stosunku do prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej. Przewóz drogowy nie spełniał też warunku określonego w art. 4 pkt 4 lit. a ustawy, gdyż kierowca nie był pracownikiem skarżącej, czyli nie był to przewóz kwalifikowany jako przewóz na potrzeby własne (art. 4 pkt 4 ustawy). Wspomniany przewóz pomocniczy definiowany jest w art. 4 pkt 3 lit. a ustawy i jest to transport drogowy. Ten z kolei wymaga w myśl art. 5 ust. 1 ustawy uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. W ocenie sądu nie doszło też do naruszenia art. 2 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej poprzez uznanie, że jednorazowy przewóz drogowy wykonywany przez skarżącą miał charakter zarobkowy. Przepis ten nie był podstawą ustaleń przyjętych przez organy administracji publicznej ani też nie było podstawą prawną do wymierzania kary za wykonywanie transportu drogowego bez licencji. Podstawą zarzutu wobec skarżącej nie było to, że przewóz nosi charakter zarobkowy, lecz to, że strona wykonywała przejazd drogowy zdefiniowany jako transport drogowy w art. 4 pkt 3 lit. a ustawy. W ocenie Sądu w sprawie nie zachodziła potrzeba wydania decyzji kasatoryjnej w oparciu o art. 138 § 2 kpa gdyż organ pierwszej instancji przeprowadził pełne postępowanie dowodowe i zebrał wystarczający materiał dowodowy, aby wydać decyzję o wymierzeniu kary pieniężnej. Zdaniem Sądu nie są też zasadne zarzuty dotyczące naruszenia art. 4 pkt 3 a i art. 4 pkt 17 ustawy. Skarżąca co prawda nie prowadziła działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego ale była zobowiązana do uzyskania licencji na wykonywanie transportu drogowego, który miał miejsce w dniu [...] r. nawet jeżeli był to przewóz jednorazowy. W tej materii Sąd podziela utrwalony już pogląd w orzecznictwie sądów administracyjnych, że z przepisów art. 4 pkt 1 – 3 oraz art. 92 ust. 1 i 4 ustawy nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko, wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu (wyrok NSA z [...] r., sygn. akt [...]). Przyjęcie innej interpretacji prowadziłoby do łatwego omijania przepisów ustawy i w praktyce nikt nie występowałby o wydanie licencji w zakresie transportu drogowego gdyż działania faktyczne dot. transportu nie podlegałyby sankcji. Warunkiem przyjęcia, że określony podmiot jest zobowiązany do uzyskania licencji na wykonywanie transportu drogowego nie jest prowadzenie przez ten podmiot działalności gospodarczej w zakresie transportu. Taki obowiązek spoczywa też na przedsiębiorcach prowadzących działalności gospodarczą w innym zakresie jeżeli jest to związane z wykonywaniem transportu drogowego pomocniczo w stosunku do podstawnej działalności gospodarczej jak to miał miejsce w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu organy prawidłowo zastosowały art. 87 ust. 1 i 92 ustawy. Nadto zdaniem Sądu nie zachodziły też okoliczności zawarte w art. 92 a ust. 4 i 93 ust. 7 ustawy wyłączające odpowiedzialność skarżącej z tytułu powstałego naruszenia przepisów ustawy. Warto tu zaznaczyć, że skarżąca w dniu kontroli nie posiadała nawet zaświadczenia na przewóz drogowy na potrzeby własne. Mając powyższe uwagi na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.