II SA/Sz 551/10
PostanowienieWSA w Szczecinie2010-09-01
Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że skarżący nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej poniesienie kosztów postępowania. Przedłożone dowody nie potwierdziły deklarowanej trudnej sytuacji materialnej, a oświadczenia dotyczące dochodów i wydatków były niepełne, co obciążało skarżącego jako stronę wnioskującą o pomoc.Stan faktyczny
Skarżący K. D. złożył skargę na decyzję Wojewody dotyczącą rozłożenia na raty spłaty należności z tytułu refundacji kosztów wyposażenia stanowiska pracy. Jednocześnie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na trudną sytuację materialną rodziny. Wnioskodawca przedstawił szereg dokumentów dotyczących dochodów, wydatków, kredytów i posiadanych nieruchomości, jednak sąd uznał, że nie potwierdzają one jego twierdzeń o niemożności poniesienia kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 września 2010 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 1 września 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty spłaty należności z tytułu otrzymanej refundacji kosztów wyposażenia stanowiska pracy p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy
K. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą rozłożenia na raty spłaty należności z tytułu otrzymanej refundacji kosztów wyposażenia stanowiska pracy.
W dniu [...]r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek wskazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, ponieważ mieszka z żoną i dwiema studiującymi córkami, a comiesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł brutto miesięcznie i składa się z wynagrodzenia na pracę żony oraz dochodów uzyskiwanych przez córki w czasie wakacji (staż i 2 miesięczna umowa zlecenia). Wnioskodawca oświadczył, że obie córki studiują na płatnych uczelniach a miesięczny koszt czesnego za obie córki wynosi [...]zł, do czego należy doliczyć koszty dojazdów do [...], a także koszty materiałów edukacyjnych. Ponadto, skarżący spłaca kredyt, a po opłaceniu rachunków za dostawę mediów, studiów córek, na utrzymanie rodziny pozostaje ok. [...]zł na osobę. Skarżący podał, że jest współwłaścicielem domu o pow. [...] i współwłaścicielem nieruchomości rolnej o pow. [...], oraz samochodu osobowego [...]., nie ma żadnych oszczędności. Do wniosku K. D. dołączył m. in. kserokopię zeznania o wysokości dochodu osiągniętego w [...]r. z działalności gospodarczej, dowody uiszczenia w dniu [...]r. trzech rat czesnego za córkę K. w łącznej kwocie [...]zł, kserokopie faktur za dostawę wody, gazu, energii elektrycznej, oraz wywóz nieczystości stałych dotyczące domu w którym mieszka.
W dniu [...]r. skarżący uiścił wpis od skargi w kwocie [...]zł.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia [...]r. wnioskodawca i Jego żona oświadczyli, że kredyty w [...]zaciągnęli na założenie i prowadzenie działalności gospodarczej skarżącego i przedłożyli dwie umowy na kredyty konsumpcyjne zaciągnięte przez żonę skarżącego we [...]r. (na kwotę [...]zł) i [...]r. (na kwotę [...]zł), wyciągi z rachunków bankowych skarżącego i Jego żony, zaświadczenie o dochodach żony, dowód wpłaty czesnego w kwocie [...]zł za córkę K. w dniu [...]r., umowę najmu lokalu użytkowego, kserokopie decyzji w sprawie podatku od dwóch nieruchomości gruntowych.
Stosownie do art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. (art. 246 § 1 powołanej wyżej ustawy).
Instytucja prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które ze względu na trudną sytuację materialną, nie mogą ponieść kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Strona wnosząc skargę musi liczyć się z kosztami i gromadzić środki na ten cel z dochodów bieżąco uzyskiwanych, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające, może zwrócić się o pomoc państwa.
Ze skargi i akt sprawy wynika, że wnioskodawca prowadzi restaurację w [...]w wynajętym lokalu użytkowym, za który płaci czynsz najmu w kwocie [...]zł miesięcznie gotówką, ponosi także koszty utrzymania tego lokalu, w którym zatrudnia [...]osób. Z wyciągów z rachunku bankowego skarżącego wynika, że wpłaca on na swoje konto gotówką ok. [...]zł miesięcznie. Pomimo tego skarżący utrzymuje, że nie osiąga żadnych dochodów z działalności gospodarczej, a rodzina utrzymuje się w zasadzie z wynagrodzenia za pracę żony. Z przedłożonych dowodów wynika, że comiesięczne koszty utrzymania domu skarżącego wynoszą ok. [...]zł i że jest on jedynym właścicielem działki na której dom został posadowiony, nie zaś współwłaścicielem w ¼ części. Z umowy o kredyt hipoteczny zawartej w dniu [...]r. na [...]lat przez żonę skarżącego wynika, że kredyt ten jest zabezpieczony hipoteką kaucyjną ustanowioną na spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu położonym przy ul. [...] w [...]. Wnioskodawca nie podał by jego żona lokal taki posiadała ani, że kredyt został w całości spłacony, a mieszkanie sprzedane. Pomimo deklarowanej bardzo trudnej sytuacji materialnej skarżący pobudował dom który jeszcze nie został oddany do użytkowania i opłaca czesne dwóch córek na płatnych studiach, które miesięcznie wynosi ok. [...]zł, ponosi inne wydatki nie znajdujące pokrycia w deklarowanych dochodach.
Oceniając zasadność złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, że przedłożone dowody nie potwierdzają, by skarżący rzeczywiście znajdował się w bardzo trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej poniesienie kosztów postępowania z własnych środków finansowych. Skarżący oświadczył, że jego czteroosobowa rodzina w zasadzie utrzymuje się z dochodów żony wynoszących ok. [...]zł netto miesięcznie, ponieważ prowadzona przez niego restauracja [...] nie przynosi dochodu. Pomimo tego nadal prowadzi działalność w wynajętym lokalu, spłaca dwa kredyty, opłaca czesne córek. W piśmie z dnia [...] r. adresowanym do organu I instancji skarżący zadeklarował, że jest w stanie spłacać kwotę podlegającą zwrotowi w ratach po [...]zł miesięcznie.
Reasumując stwierdzić należy, że oświadczenie o sytuacji majątkowej, rodzinnej i uzyskiwanych dochodach nie jest pełne i nie pozwala na ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy. Ze złożonego wniosku oraz przedłożonych dowodów nie sposób ustalić, jakie są rzeczywiste dochody skarżącego, ani ile wynoszą wszystkie ponoszone przez niego wydatki. Tymczasem to na osobie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie wykazał, że jest taką osobą.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt. 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło