II SA/Sz 553/09

PostanowienieWSA w Szczecinie2009-06-05

Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która z mocy ustawy jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, można przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od tych kosztów?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która na mocy ustawy jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym (np. w sprawach z zakresu pomocy społecznej), nie może uzyskać dodatkowego zwolnienia od tych kosztów na podstawie postanowienia sądu. Obowiązek wykazania niemożności poniesienia kosztów jest warunkiem przyznania prawa pomocy, a skoro taki obowiązek nie istnieje z mocy ustawy, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w tej części jest bezzasadny. Niemniej jednak, prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może być przyznane, jeśli sytuacja materialna strony to uzasadnia.
Stan faktyczny
J. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania zasiłku okresowego. W trakcie postępowania skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżący uzasadnił wniosek swoją trudną sytuacją materialną. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
I. odmówić zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego p o s t a n a w i a: I. odmówić zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić adwokata J. K. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania zasiłku okresowego. W dniu [...] r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że mieszka sam w mieszkaniu o pow. 42 m2, utrzymuje się z zasiłku stałego i zasiłku pielęgnacyjnego w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie, nie ma żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). Ponieważ przedmiotem niniejszej sprawy jest zasiłek okresowy, zastosowanie ma art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skarżący jest w niniejszej sprawie zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych z mocy ustawy, a obowiązek uiszczenia kosztów jest jedną z koniecznych przesłanek przyznania zwolnienia od tego obowiązku na mocy postanowienia sądu. Ponieważ na skarżącym obowiązek ten nie ciąży, nie jest możliwe wykazanie, iż nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych w zakresie całkowitym lub częściowym bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Dlatego na podstawie art. 246 § 1 wniosek w tej części jako bezzasadny należało oddalić. Na podstawie art. 262 cytowanej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Mając na uwadze wysokość dochodów wnioskodawcy, a także Jego sytuację materialną należy uznać, że zachodzą przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata na podstawie art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło