II SA/Sz 553/09

WyrokWSA w Szczecinie2009-10-29

Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Grzegorz Jankowski, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny podlega zaliczeniu do dochodu przy ustalaniu prawa do zasiłku okresowego na podstawie ustawy o pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Zasiłek pielęgnacyjny podlega zaliczeniu do dochodu przy ustalaniu prawa do zasiłku okresowego, ponieważ nie jest wymieniony w zamkniętym katalogu świadczeń wyłączonych z dochodu zgodnie z art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. W związku z tym, jeśli dochód wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym przekracza kryterium dochodowe, odmowa przyznania zasiłku okresowego jest prawidłowa.
Stan faktyczny
J. K. złożył wniosek o przyznanie zasiłku okresowego. Dyrektor MOPS odmówił przyznania pomocy, uznając, że dochód skarżącego, w tym zasiłek pielęgnacyjny, przekracza kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił, że zasiłek pielęgnacyjny, będący formą wsparcia dla osób niespełniających kryteriów dochodowych, został nieprawidłowo wliczony do dochodu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata D. S. kwotę tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.),, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 października 2009r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego I oddala skargę, II zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata D. S. kwotę [...] zawierającą należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 8 i 38 ustawy z 12.03.2004r. o pomocy społecznej po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z [...]r. w sprawie odmowy przyznania zasiłku okresowego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Sąd ustalił, że [...] J. K. wystąpił do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. o przyznanie zasiłku okresowego. Dyrektor MOPS decyzją z [...]r. odmówił stronie przyznania wnioskowanej pomocy z uwagi na niespełnienie warunku dot. kryterium dochodowego. W odwołaniu od powyższej decyzji J. K. podniósł, że nie zgadza się z zaliczeniem do dochodu zasiłku pielęgnacyjnego. J. K. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i nie pracuje zawodowo. Z uwagi na stan zdrowia przyznany ma zasiłek stały w wysokości [...] zł miesięcznie oraz otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł miesięcznie. Łączny dochód odwołującego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wynosił [...] zł i był równy ustawowemu kryterium dochodowemu. Kolegium podzieliło zdanie organu pierwszej instancji o tym, że J. K. nie spełniał przesłanek do przyznania wnioskowanej pomocy. Stosownie do art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek okresowy przysługuje w szczególności z uwagi na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdza, że jak wynika z akt dochód J. K. równy jest ustawowemu kryterium dochodowemu i wobec tego nie został spełniony warunek do otrzymania przedmiotowego zasiłku. Nadto SKO przytacza treść art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej i analizuje co uważa się za dochód oraz jakich składników otrzymywanych świadczeń nie wlicza się do dochodu. Zdaniem Kolegium zasiłek pielęgnacyjny został prawidłowo zaliczony do dochodu strony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący stwierdził, że skoro zasiłek pielęgnacyjny jest formą wsparcia zapisaną w ustawie o świadczeniach rodzinnych o który mogą się ubiegać osoby niespełniające kryteriów dochodowych to zasiłek pielęgnacyjny został nieprawidłowo zaliczony do dochodu. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny nie może oprzeć tej kontroli o kryterium słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenie przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 p.p.s.a.). Takie wady i uchybienia nie wystąpiły w niniejszej sprawie. Zgodnie z przepisem art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego. Zasiłek ten przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej oraz rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Przyznanie prawa do zasiłku okresowego wymaga zatem spełnienia obok innych przesłanek wymienionych w art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, przesłanki kryterium dochodowego wskazanego w art. 8 ust. 1 tej ustawy. Przepis art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej zawiera legalną definicję dochodu. Zgodnie z jego treścią : za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenia wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszony o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Przepis art. 8 ust. 4 tej ustawy określa, jakich świadczeń do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 art. 8 się nie wlicza. Nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłku przedemerytalnego w [...]r. Wskazać należy, że zgodnie z treścią obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenia Rady Ministrów z 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. nr 135, poz. 950) kryterium dochodowe, o którym mowa w powołanym art. 8 ust. 1 ustawy dla osoby samotnie gospodarującej wynosiło 477 zł. Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego, pobierany przez niego zasiłek pielęgnacyjny podlegał zaliczeniu do dochodu, co w sposób jednoznaczny wynika z treści wyżej cytowanego art. 8 ust. 3 ustawy. Zasiłek pielęgnacyjny, jak trafnie wskazał organ II instancji, nie jest wymieniony w ust. 4 art. 8 ustawy o pomocy społecznej, wśród świadczeń, które nie podlegają wliczeniu do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 art. 8 tej ustawy. Określony w ust. 4 art. 8 katalog wyłączeń ma charakter zamknięty. Sąd nie może w tej sytuacji poszerzać zamkniętego katalogu gdyż przejął by rolę ustawodawcy a tego mu czynić nie wolno. W świetle powyższego decyzje zaskarżonej treści należy uznać za prawidłowe. W niczym bowiem nie naruszają one prawa. Z tych przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie kosztów tytułem nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu sądowym orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło