II SA/Sz 553/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami p o s t a n a w i a: 1/ zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2/ ustanowić adwokata. A. C. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. w sprawie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami kat. [...] Skarżący wezwany do uiszczenia wpisu od ww. skargi w kwocie [...] zł złożył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródła utrzymania do którego załączył kserokopie następujących dokumentów: zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości dochodu żony J. C. w roku podatkowym [...], RMUA skarżącego za miesiąc [...] r., pisma Prezydenta Miasta w sprawie udzielenia bonifikaty od opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, upomnienia w przedmiocie zapłaty podatku od nieruchomości, decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za rok [...] na łączną kwotę [...] zł, blankietu rachunku za wywóz odpadów na kwotę [...] zł za dwa miesiące, faktury za wodę i ścieki na kwotę [...] zł za dwa miesiące, zaświadczenia ZOZ NORMAN podającego, że córka S. C. wymaga stałego nadzoru terapeutycznego i specjalistycznej terapii, której koszt wynosi [...] zł tygodniowo, orzeczenia o niepełnosprawności S. C., orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych zespołowych S. C. Mając na uwadze, że wniosek o przyznanie prawa pomocy winien być złożony na urzędowym formularzu, wezwaniem z dnia 25 czerwca 2012 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego na podstawie art. 258 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do uzupełnienia w terminie 7 dni, od dnia doręczenia wezwania, braków formalnych wniosku poprzez wypełnienie, podpisanie i odesłanie załączonego formularza. Jednocześnie referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do złożenia w terminie 7 dni, od daty doręczenia niniejszego pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy : - kserokopii umowy o pracę na zlecenie wraz z podaną kwotą wynagrodzenia, - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych miesięcznie za prąd i innych niezbędnych wydatków poniesionych w okresie ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów z posiadanego konta bankowego skarżącego i jego żony za okres ostatnich trzech miesięcy. W zakreślonym terminie A. C. przesłał formularz PPF, w którym wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że zamieszkuje razem z żoną i niepełnosprawną córką. Uzyskuje dochód z tytułu wykonywanej na umowę zlecenie pracy w wysokości ok. [...] zł, dochód w takiej wysokości ma również żona z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Rodzina znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Córka jest dzieckiem z dziecięcym porażeniem mózgowym, nie chodzi, nie mówi, wymaga nieustannej opieki. Posiadany majątek to dom o powierzchni p,,,[ m2. Miesięczny dochód rodziny wynosi ok. [...] zł i składa się na niego wynagrodzenie skarżącego w wysokości ok. [...] zł oraz kwota ok. [...] zł otrzymywana z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Dodatkowo skarżący przedłożył zaświadczenie z Spółka A., że jest zatrudniony na umowę zlecenie, a otrzymywane wynagrodzenie wynosi średnio [...] zł netto, wyciągi z konta bankowego swojego i żony, kserokopię decyzji Prezydenta Miasta przyznającą zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego, decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne na córkę w wysokości [...] zł w okresie [...] r., decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł miesięcznie oraz decyzji przyznającej pomoc finansową realizowaną w ramach rządowego programu wspierania osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne w kwocie [...] zł miesięcznie w okresie od [...] r. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). Podnieść należy, iż co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy, jako instytucja o charakterze wyjątkowym, winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r.0(sygn. akt FZ 478/04), opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. Oceniając sytuację materialną skarżącego referendarz sądowy uznał, że w obecnej sytuacji rodzinnej i finansowej, zarówno uiszczenie kosztów sądowych związanych z zawisłym postępowaniem sądowym w sprawie, jak i poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika procesowego, stanowi dla skarżącego nadmierne obciążenie, ponieważ wykazał, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Niewątpliwie bowiem skarżący wraz z rodziną znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. A. C. uzyskuje miesięczny dochód z tytułu umowy o pracę na zlecenie w wysokości ok. [...] zł, żona z uwagi na niepełnosprawność córki wymagającej stałej opieki i rehabilitacji nie pracuje i otrzymuje różne świadczenia na dziecko w łącznej wysokości ok. [...] zł. Miesięczne koszty utrzymania domu to kwota ok. [...] zł, jednakże należy mieć na uwadze wydatki ponoszone w związku z niepełnosprawnym dzieckiem takie jak koszty rehabilitacji, zakup paliwa. Mając na względzie wskazane informacje odnośnie sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącego należało uznać, że zapłata kosztów sądowych wymaganych w przedmiotowej sprawie oraz kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika przekracza jego możliwości finansowe, a tym samym zaistniały przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy na podstawie art. 245 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a.