II SA/Sz 554/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 października 2013 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję. Wnioskiem z dnia [...] r. S. W. zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów związanych z wyjazdem do Centrum Zdrowia Dziecka. Dodatkowo wyjaśnił, że wyjazd jest konieczny z uwagi na wizytę kontrolną (okulistyczną) jego córki D. W., a koszty obejmują wydatki na dojazd oraz pobyt wnioskodawcy oraz dwójki jego dzieci, bowiem jako jedyny opiekun drugiego dziecka – W. W. nie jest w stanie zapewnić mu opieki podczas swojej nieobecności. Po rozpoznaniu przedmiotowego wniosku decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej , działając z upoważnienia Wójta Gminy, odmówił S. W. przyznania pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego na pokrycie kosztów wyjazdu do Centrum Zdrowia Dziecka. Wskazane rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o trybie i terminie jego zaskarżenia w drodze odwołania zostało skierowane na podany przez stronę adres zamieszkania. Na znajdującym się w aktach administracyjnych zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje data doręczenia powyższej przesyłki [..] r. oraz podpis odbiorcy: "W.", natomiast poniżej podanych danych zamieszczono adnotację: "R. P. na prośbę adresata". Kwestionując decyzję organu pierwszej instancji S. W. złożył od niej odwołanie, które wpłynęło bezpośrednio do Samorządowego Kolegium w dniu [...] r. Kolegium przekazało złożony środek zaskarżenia organowi I instancji wraz z pismem przewodnim z dnia [...]r., w którym podało, że odwołanie zostało nadane listem poleconym w dacie [...] r. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium podkreśliło, że S. W. w dniu [...] r. wniósł odwołanie w terminie. Nie zgadzając się z przedmiotową decyzją S. W. złożył na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zarządzeniem z dnia [...]r. Sąd zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o wyjaśnienie kwestii: komu i kiedy doręczono decyzję organu I instancji z dnia [...] r., a także co oznacza zawarta na zwrotnym potwierdzeniu odbioru adnotacja: "R. P. na prośbę adresata". W odpowiedzi na powyższe wezwanie pracownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, powołując się na informacje uzyskane z Urzędu Pocztowego [...] wyjaśnił, że dokonana na zwrotce adnotacja: "R. P. na prośbę adresata" została dokonana przez doręczyciela decyzji i dotyczyła upoważnionej przez adresata przesyłki osoby wskazanej z imienia i nazwiska. W takiej sytuacji przesyłkę uważa się za doręczoną adresatowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem, stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), doprowadziła Sąd do uznania, że decyzja ta narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej ustawą "P.p.s.a." – sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy w rozumieniu powołanego artykułu wskazać należy prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji. Można przyjąć, że w tej kategorii podstawy uchylenia decyzji mieści się brak należytej staranności W.zany przez organ administracji publicznej w prowadzeniu sprawy, a wyrażający się w rozstrzyganiu o niej bez pełnej znajomości stanu faktycznego sprawy oraz materiału dowodowego występującego w sprawie (por. T. Woś, w: T. Woś red., Postępowanie sądowoadministracyjne Warszawa 2004 s. 240-241). W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że obowiązkiem organu administracji, jest zebranie i ocena materiału dowodowego, który pozwoliłby ustalić wszystkie okoliczności istotne w sprawie stosownie do art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej "K.p.a.". Następnie organ zobowiązany jest ocenić, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Ustalenia podjęte przez organ powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w której należy wyczerpująco poinformować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania sprawy stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. Organ odwoławczy przystępując do ponownego rozpatrzenia sprawy w pierwszej kolejności obowiązany jest do zbadania wymogów formalnych odwołania, tj. czy pochodzi od osoby uprawnionej oraz, czy zostało wniesione w terminie. Zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo uznało, że odwołanie wniesione przez S. W. złożone zostało w terminie. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że po zestawieniu daty wydania decyzji, potwierdzenia jej doręczenia oraz daty wniesienia odwołania, wątpliwe jest dochowanie przez stronę terminu do wniesienia odwołania. W szczególności organ nie wyjaśnił istotnych dla rozpoznania sprawy okoliczności związanych z ustaleniem komu i kiedy doręczono przesyłkę zawierającą decyzję organu I instancji. Stosownie do art. 129 § 1 i 2 K.p.a. odwołanie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie 14 dni, od dnia w którym została doręczona decyzja stronie, a jeżeli decyzja była ogłaszana od dnia, w którym ogłoszono decyzję stronie. Procedurę doręczeń decyzji administracyjnych regulują przepisy Działu I Rozdziału 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zasadą, wynikającą z art. 42 K.p.a. jest, że doręczenie następuje do rąk adresata. W razie nieobecności adresata doręczenia można dokonać za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 K.p.a.). W przedmiotowej sprawie, na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki widnieje data jej odbioru: "19.12.2012 r." oraz podpis odbiorcy: "W.". Analiza podpisu skarżącego widniejącego na pismach składanych w toku postępowania do organów administracji oraz porównanie tego podpisu z podpisem złożonym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji I instancji, w ocenie Sądu, budzi wątpliwości, co do jego autentyczności z uwagi na widoczne różnice w tym podpisie. Powyższe wątpliwości dodatkowo potwierdza znajdująca się na powyższej zwrotce adnotacja: "R. P. na prośbę adresata", których nie wyjaśniono w udzielonym na wezwanie Sądu piśmie pracownika organu I instancji z dnia [...] r. W piśmie tym jedynie wskazano, że adnotacja została dokonana przez doręczyciela, upoważnionego przez adresata przesyłki, a doręczoną w powyższy sposób korespondencję uznano za doręczoną adresatowi. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na treść art. 46 K.p.a., zgodnie z którym odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia (§ 1). Jeżeli odbierający pismo uchyla się od potwierdzenia doręczenia lub nie może tego uczynić, doręczający sam stwierdza datę doręczenia oraz wskazuje osobę, która odebrała pismo, i przyczynę braku jej podpisu (§ 2). Przytoczony przepis należy rozumieć w ten sposób, że samodzielne stwierdzenie przez doręczyciela daty odbioru oraz wskazanie osoby, która odebrała pismo może mieć miejsce w przypadku, gdy odbierający nie może się podpisać. W tej sytuacji doręczający jest obowiązany wskazać osobę, która odebrała pismo. Wskazanie osoby odbierającej pismo polega na podaniu imienia i nazwiska tej osoby oraz określeniu, czy jest to adresat (stosownie do art. 42), czy też jego dorosły domownik (np. żona, córka), albo sąsiad lub dozorca domu (stosownie do art. 43). Wówczas dodatkowo doręczający wskazuje przyczynę braku podpisu. W niniejszej sprawie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przy sformułowaniu: "podpis odbiorcy" widnieje nazwisko: "W.", czyli adresata przesyłki oraz imię i nazwisko innej osoby: "R. P." przy wskazaniu: "na prośbę adresata". W świetle zawartych w powołanym zwrotnym potwierdzeniu odbioru informacji, zdaniem Sądu, organ nie wyjaśnił jednoznacznie w jakim trybie nastąpiło doręczenie przesyłki, czy bezpośrednio adresatowi zgodnie z art. 42 K.p.a., czy też innej osobie stosownie do art. 43 K.p.a. Z treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że Kolegium uznało wniesione w dniu [...] r. (wg oświadczenia zawartego w piśmie Kolegium z dnia [...] r.) odwołanie od decyzji z dnia [...] r. za złożone w terminie. Organ odwoławczy nie wyjaśnił jednak, z jakiego powodu uznał pismo wniesione w dniu [...] r. za odwołanie i to wniesione w terminie. Przyjmując, że dane zawarte w aktach administracyjnych sprawy odzwierciedlają faktyczny przebieg postępowania, przy braku jakichkolwiek wyjaśnień organu odwoławczego w tym zakresie należałoby uznać, że decyzja organu II instancji dotknięta jest wadą nieważności, albowiem organ rozpatrzył merytorycznie odwołanie wniesione po upływie terminu do jego wniesienia. Sąd nie stwierdzając nieważności decyzji, lecz uchylając decyzję organu odwoławczego miał przede wszystkim na uwadze to, że organ nie wyjaśnił istotnej dla sprawy okoliczności, tj. komu i kiedy faktycznie doręczono decyzję organu I instancji, czy okoliczność ta miała wpływ na dochowanie 14-dniowego terminu do wniesienia przez skarżącego odwołania oraz z jakiego powodu uznał, że odwołanie wniesiono z zachowaniem terminu. Reasumując stwierdzić należało, że organ odwoławczy decyzję merytorycznie rozpoznającą sprawę wydał przedwcześnie, albowiem nie ustalił, czy formalnie odwołanie S. W. podlegało rozpatrzeniu. Kolegium nie przeprowadziło postępowania dowodowego, w sposób przewidziany w art. 77 § 1 K.p.a. w kierunku ustalenia komu faktycznie doręczono przesyłkę zawierającą decyzję organu I instancji, a w konsekwencji nie wyjaśniło prawidłowości doręczenia. W ocenie Sądu uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę Kolegium przeprowadzi postępowanie w kierunku wyjaśnienia komu, kiedy, w jakim trybie i terminie została doręczona korespondencja kierowana do S. W., zawierająca decyzję organu I instancji, a po dokonaniu tych ustaleń wyda stosowne rozstrzygnięcie w sprawie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.