II SA/Sz 555/10
WyrokWSA w Szczecinie2010-10-13
Skład orzekający: Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Iwona Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne o wymeldowanie osoby może być wszczęte na wniosek osoby nieposiadającej interesu prawnego w sprawie?Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne o wymeldowanie osoby powinno być wszczęte na wniosek strony legitymowanej procesowo, posiadającej interes prawny w sprawie. Właściciel lub zarządca lokalu nie posiada interesu prawnego w sprawie wymeldowania, a jedynie interes faktyczny, co nie uprawnia go do bycia stroną postępowania. Wszczęcie postępowania na wniosek osoby nieposiadającej interesu prawnego jest wadliwe i skutkuje koniecznością uchylenia decyzji oraz umorzenia postępowania.Stan faktyczny
E.K. złożyła wniosek o wymeldowanie W.K. z lokalu położonego w miejscowości [...]. Wójt Gminy odmówił wymeldowania, uznając, że W.K. nie opuścił lokalu dobrowolnie. Wojewoda uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, wskazując, że wniosek został złożony przez osobę nieposiadającą interesu prawnego. W.K. przebywał w zakładzie karnym i pod dozorem policji, co nie stanowiło dobrowolnego opuszczenia lokalu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 października 2010 r. sprawy ze skargi E. K.-M. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, wszczętego na wniosek E.K. z dnia [...], Wójt Gminy [...] w dniu [...], orzekł o odmowie wymeldowania W.K. z pobytu stałego z lokalu położonego w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że W.K. nie spełnił przesłanki opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Od decyzji tej odwołała się E.K..
Wojewoda [...] decyzją numer [...], z dnia [...], po rozpatrzeniu odwołania uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie.
Organ ustalił, iż w swoim wniosku o wymeldowanie W.K. z pobytu stałego z lokalu położonego w m. [...], E.K. zawarła informację, że W.K. nie mieszka już w miejscu stałego zameldowania.
Z akt sprawy wynika, że przed organem gminy, na wniosek E.K., toczyło się już postępowanie w sprawie o wymeldowanie W.K.
z pobytu stałego z lokalu położonego w m. [...]. Postępowanie to zakończyło się wydaniem przez Wójta Gminy [...] decyzji znak [...] z dnia [...], orzekającej o odmowie wymeldowania W.K. z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu. Decyzja ta stała się ostateczna na skutek utrzymania jej przez Wojewodę [...] w dniu [...].
W myśl przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej, nie może ponownie wydać rozstrzygnięcia co do istoty we wszczętej przed tym organem nowej sprawie, jeżeli nie zmieniły się istotne elementy poprzednio wydanej decyzji, to znaczy jeżeli: 1) nadal występują te same strony lub ich następcy prawni, 2) nie zmieniła się podstawa prawna decyzji, 3) brak jest podstaw do wydania decyzji o innej sentencji niż ta, która została już wydana.
Fakt, że nie uległ zmianie choćby jeden z istotnych elementów" poprzednio wydanej decyzji świadczy o tym, że mamy do czynienia ze sprawą administracyjną, która była już przedmiotem postępowania procesowego, a zatem każde prowadzone
w tej sprawie nowe postępowanie będzie bezprzedmiotowe.
Badając tożsamość przedmiotowej sprawy z wcześniejszą sprawą
o wymeldowanie W.K., w której organ gminy wydał decyzję, organ odwoławczy stwierdził, iż w tej sprawie nie uległ zmianie krąg stron postępowania oraz podstawa prawna decyzji organu gminy z dnia [...].
Zdaniem Wojewody [...], kluczowe dla sposobu rozpatrzenia odwołania E.K. ma zatem ustalenie, czy od dnia [...] zaistniała nowa okoliczność faktyczna, która nakazuje uznać, iż W.K. spełnia przesłankę opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Dokładna analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że od daty wydania przez Wojewodę [...] decyzji utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] - orzekającej o odmowie wymeldowania W.K. z pobytu stałego z lokalu nr [...], nie powstały nowe fakty, które uzasadniałyby wydanie decyzji zgodnie z żądaniem E.K., a zatem co do istoty o treści innej niż decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...].
W ocenie organu odwoławczego, z dowodów zgromadzonych przez organ gminy wynika, że W.K. nie opuścił przedmiotowego lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ww. ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub
z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Aby zakończyć postępowanie w badanej sprawie poprzez wydanie decyzji co do istoty sprawy niezbędne jest ustalenie, że W.K. opuścił przedmiotowy lokal w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W świetle przepisu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.
Dokonując analizy dowodów zebranych przez organ gminy Wojewoda Zachodniopomorski ustalił jednoznacznie - oprócz faktu opuszczenia spornego lokalu przez W.K. - także charakter tego zachowania. W orzecznictwie sądu administracyjnego utrwalony został bowiem pogląd, że o opuszczeniu lokalu,
w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, można mówić wówczas, gdy osoba rzeczywiście opuściła lokal i gdy zrobiła to z własnej woli. Sąd administracyjny wskazał, iż nie jest dobrowolnym opuszczeniem lokalu takie opuszczenie, do którego strona została zmuszona, a także podjęcie przez stronę przewidzianych prawem środków w celu obrony swych praw do przebywania w tym lokalu, albo jeżeli fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu jest oczywisty lub został stwierdzony w postępowaniu karnym.
Z akt sprawy wynika, że W.K. w okresie [...] odbywał karę pozbawienia wolności.
Zdaniem Wojewody, bezsporne jest, że fakt przebywania W.K.
w zakładzie karnym w tym okresie nie pozwalał zakwalifikować związanej z tym nieobecności w przedmiotowym lokalu jako opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu mającego tu zastosowanie przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W rozpatrywanej sprawie faktem jest, że w dniu [...] W.K. opuścił zakład kamy i że w dniu [...] został tymczasowo aresztowany. W dniu [...] Prokurator Rejonowy
w [...] uchylił środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania, zastosowany wobec W.K., i między innymi, zobowiązał go do przebywania w [...] /dowód: postanowienie Prokuratora Rejonowego w [...] z dnia [...] sygn. akt [...]. Z treści pisma Prokuratora Rejonowego w [...] z dnia [...] sygn. akt [...] wynika, że po opuszczeniu aresztu w [...] W.K. zamieszkał
u brata w [...], w związku z zastosowaniem wobec niego środka zapobiegawczego w postaci dozoru Policji. Prokurator podał informację, że jeden
z obowiązków wynikających z dozoru dotyczy przebywania W.K. poza miejscowością [...].
W ocenie organu odwoławczego, nie budzi wątpliwości, że fakt przebywania W.K. w [...] wynika wyłącznie z postanowienia organu ścigania, nie zaś z woli strony. Kluczowe w rozpatrywanej sprawie pozostaje zatem ustalenie, czy W.K. opuścił lokal nr [...], w miejscowości [...] w okresie [...]. Z dowodów zgromadzonych w sprawie, a mianowicie protokołu oględzin lokalu z dnia [...], zeznania D.K., W.K., I.K.. z dnia [...], P.K. z dnia [...] oraz B.B. z dnia [...] wynika, że W.K.
w badanym okresie nie utracił zamiaru powrotu do miejsca stałego zameldowania.
Na uwagę zasługują przede wszystkim zeznania W.K. z dnia [...]. W tym dniu odwołująca się zeznała do protokołu, iż nie wpuszczała W.K. do przedmiotowego lokalu od chwili opuszczenia przez niego zakładu karnego, i że dopiero w dniu [...] wszedł on wbrew jej woli w posiadanie tego lokalu. Świadkowie: [...] potwierdzili fakt, że W.K. od momentu opuszczeniu zakładu karnego w dniu [...] miał utrudniony dostęp do lokalu, w którym jest zameldowany.
Z pisma Prokuratora Rejonowego w [...] z dnia [...] a także
z zeznań świadków wynika, że W.K. został ponownie zatrzymany w dniu [...] w miejscowości [...].
Mając na uwadze przedstawione fakty i okoliczności, Wojewoda [...] stwierdził, że fakt braku powrotu W.K. do przedmiotowego lokalu od razu po opuszczeniu przez niego zakładu karnego, jak i fakt jego obecnego przebywania w [...], nie uzasadnia stwierdzenia, że opuścił on lokal w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Nie budzi bowiem wątpliwości organu II instancji, że jeżeli nawet dochodzi do nieprzebywania W.K. poza miejscem jego stałego zameldowania, to nie wynika to z jego woli. Do takiego wniosku prowadzi analiza akt sprawy.
Podsumowując poczynione ustalenia organ II instancji stwierdził, że skoro sprawa o wymeldowanie W.K. została już rozpatrzona przez organ gminy w formie decyzji i od daty jej wydania nie uległ zmianie stan faktyczny sprawy, to brak jest podstawy procesowej by niniejszą sprawę zakończyć decyzją merytoryczną co do istoty sprawy.
Powyższa decyzja została zaskarżona przez E.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez wydanie merytorycznej decyzji o wymeldowaniu W.K. z jej nieruchomości położonej w [...]. Zarzuciła decyzji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, iż skoro w dniu [...] toczyło się już postępowanie o wymeldowanie W.K., to
w tej sprawie należy wydać postanowienie o umorzeniu, gdy tymczasem pomimo, że
w tej sprawie występują te same strony, to jednak są odmienne okoliczności sprawy
i jest podstawa prawna do wydania odmiennej decyzji.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż w dacie wydawania poprzedniej decyzji W.K. przebywał w zakładzie karnym, gdzie odbywał prawomocny wyrok za znęcanie się nad rodziną. Po zwolnieniu z zakładu w dniu [...], nie mieszkał w spornym lokalu i przebywał poza miejscowością [...]. Dopiero w dniu
[...] pojawił się w [...] i stosując groźby, usiłował przemocą zmusić domowników do określonego zachowania. Został jednak aresztowany, a następnie areszt zmieniono na dozór policyjny i zakaz przebywania nie tylko w spornej nieruchomości, ale również w miejscowości [...]. Są to niewątpliwie nowe okoliczności, gdyż W.K. nie przebywa już w zakładzie karnym, a na wolności. Ma przyznaną od skarżącej rentę mieszkaniową na podstawie orzeczenia Sądu Rejonowego w [...]. Zdaniem skarżącej, W.K. nie może przebywać i być zameldowanym w lokalu, w którym zagraża realnie życiu mieszkańców.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).
Rozpoznając sprawę pod kątem kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z przyczyn w niej podniesionych.
W niniejszej sprawie, w pierwszej kolejności należało rozważyć, czy postępowanie zostało wszczęte z zachowaniem reguły wynikającej z art. 61 Kodeksu postępowania administracyjnego, zwanego dalej "Kpa", zgodnie z którą postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W sytuacji, gdy przepisy szczególne nie regulują sposobu wszczęcia postępowania, ustalenie w tym zakresie następuje w wyniku wykładni przepisów materialnoprawnych. Można przyjąć, że inicjatywa wszczęcia postępowania należy do organu administracji, gdy celem postępowania głównego jest ustalenie sytuacji prawnej jednostki w zakresie ciążących na niej obowiązków, ograniczenia lub cofnięcia uprawnień. Natomiast inicjatywa należy do strony, gdy chodzi o ustalenie sytuacji prawnej jednostki w zakresie jej interesu prawnego, zgodnie z zasadą, że jednostka rozporządza swoim prawem. Zgodnie
z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o ewidencji ludności", "organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się".
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte z wniosku E.K. o wymeldowanie W.K. z lokalu położonego
w miejscowości [...]. Przemawia za tym wstęp decyzji, samo rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, który orzekł "o odmowie wymeldowania W.K. z pobytu stałego z lokalu położonego w miejscowości [...]" oraz treść uzasadnienia decyzji.
W tym stanie rzeczy należało ocenić, czy wniosek o wszczęcie postępowania złożyła osoba mająca legitymację procesową strony w rozumieniu art. 28 Kpa. Wszczęcie postępowania na wniosek nie legitymowanej osoby jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania (por. B. Adamiak J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. C.H. Beck W-wa 2003 str. 332 ).
Dopełnienie obowiązku meldunkowego jest niezależne od tytułu prawnego do lokalu, a zatem fakt zameldowania nie rodzi po stronie podmiotu tej czynności tytułu prawnego do lokalu, jeśli takowego nie posiadał, zaś wymeldowanie osoby posiadającej tytuł prawny do lokalu tytułu takiego nie pozbawia (podobnie wyroki WSA: w Poznaniu z dnia 2 lipca 2009 r. sygn. akt III SA/Po 507/08, Wspólnota 2009/34/38; w Krakowie z dnia 21 stycznia 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 474/08, LEX nr 531008).
Kwestię istoty obowiązku meldunkowego w sposób ostateczny i jednoznaczny zinterpretował Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia z dnia 27 maja 2002 r.
w sprawie o sygn. K 20/21, stwierdzającym niekonstytucyjność art. 9 ust. 2 ustawy
z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz.993 z późn. zm.). W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał wyjaśnił, że "obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Celem obowiązku meldunkowego jest bowiem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności. Należy podkreślić, iż ewidencja ludności polegająca na rejestracji danych o miejscu pobytu (adresie) osób służy także ochronie interesów samych zainteresowanych (np. dzięki zameldowaniu można odnaleźć osobę w przypadku dziedziczenia przez nią majątku) oraz ochronie praw osób trzecich (np. wierzycieli w przypadku "przeprowadzki" dłużnika). Oznacza to, że obowiązek meldunkowy uznać należy w świetle Konstytucji za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku publicznego, mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki" .
Konsekwencję takiego sposobu rozumienia istoty obowiązku meldunkowego stanowi konieczność innego, niż prezentowane na ogół przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, spojrzenia na uprawnienia procesowe właściciela lokalu
w postępowaniu administracyjnym w sprawie o zameldowanie lub wymeldowanie
z pobytu czasowego albo stałego. Zdaniem Sądu, skoro ewidencja ludności, jak wywiódł to w cytowanym wyroku Trybunał Konstytucyjny, służy zbieraniu "informacji
w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego, a zatem nie stanowi formy kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu", to w pełni zgodzić się trzeba z prezentowanym w orzecznictwie od kilku lat poglądem, że właściciel lokalu (zarządca nieruchomości, w której lokal mieszkalny jest położony) nie ma interesu prawnego w sprawie o zameldowanie lub wymeldowanie, a posiada jedynie interes faktyczny, co nie jest wystarczające do przyznania mu przymiotu strony postępowania administracyjnego w tym przedmiocie.
Zgodnie bowiem z art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Interes prawny, w ujęciu tego przepisu, wynika ze stosunku prawnego, a nie
z rozstrzygnięcia organu administracji publicznej akceptującego udział danego podmiotu w postępowaniu jako strony.
Źródłem tak rozumianego interesu prawnego jest przepis prawa odnoszący się wprost do sytuacji danego podmiotu, a zatem interes prawny występuje wówczas, gdy istnieje przepis prawa materialnego stanowiący podstawę ustalenia prawa lub obowiązku tego podmiotu.
W przepisach ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie ma normy prawnej, która - w przedmiocie postępowań związanych z realizacją obowiązku meldunkowego innego podmiotu - stanowiłaby podstawę prawną uprawnienia lub obowiązku właściciela lub innej osoby posiadającej tytuł prawny do lokalu. Badając przymiot strony skarżącej podkreślić należy, że zameldowanie ma charakter rejestrowy (ewidencyjny), co wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 30.12.2008 r., sygn. II OSK 1758/07, LEX 51994).
Dotyczy to również wymeldowania, czyli w istocie usunięcia z ewidencji ludności osoby zarejestrowanej pod określonym adresem, które w niniejszej sprawie stanowi rozstrzygnięcie właściwego organu dokonane w drodze decyzji administracyjnej,
w odróżnieniu od zameldowania, następującego w formie czynności materialno-technicznej .
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 stycznia 2009 r. w sprawie
sygn. akt II OSK 1803/07 (LEX nr 515981) również tak kwestię tę rozstrzygnął, stwierdzając: "Właściciel dla ochrony swoich prywatnych interesów prawnych ma drogę postępowania cywilnego, która służy mu np. do doprowadzenia do usunięcia określonej osoby z lokalu (eksmisji), ta jednak okoliczność nie może być wykorzystywana do powoływania się na istnienie interesu prawnego właściciela w sprawie o odmowę zameldowania lub wymeldowanie, w której załatwieniu ma on wyłącznie interes faktyczny. Nie powinien więc być traktowany jako podmiot wnioskujący o wszczęcie postępowania administracyjnego (strona), którego przedmiotem jest wymeldowanie, a jedynie jako inicjujący postępowanie właściwego organu, które toczyć się powinno z urzędu, a nie na wniosek. Na wniosek podmiotu, który zgłasza wniosek o zameldowanie, toczy się postępowanie administracyjne kończące się orzeczeniem o odmowie zameldowania. Także i w tym postępowaniu nie ma prawa uczestniczyć właściciel (współwłaściciel) nieruchomości, jako że nie ma on w sprawie interesu prawnego. Nie powinien być dopuszczony do udziału w postępowaniu jako strona".
Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie w pełni pogląd ten podziela.
W konsekwencji przyjąć należy, że decyzja organu pierwszej instancji była wadliwa z uwagi na to, że wydana została w wyniku rozpoznania wniosku osoby nie będącej stroną. Postępowanie w sprawie o wymeldowanie może być, co prawda, prowadzone z urzędu, jednak wadliwe wszczęcie postępowania na wniosek osoby nielegitymującej się interesem prawnym nie zostało konwalidowane dalszymi czynnościami organu, który objęte decyzją oświadczenie woli skierował do wnioskodawczyni.
Obowiązkiem organu II instancji było zatem stwierdzenie, że wnosząca odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 Kpa i następnie uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania przed tym organem na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa. Wojewoda [...] wydał takie rozstrzygnięcie, jednakże z przyczyn całkowicie innych, bowiem po dokonaniu merytorycznego rozpatrzenia sprawy (dokonał oceny zgromadzonych przez organ I instancji dowodów i wyciągnął wniosek, iż nie można mówić o dobrowolnym opuszczeniu przez W.K. lokalu nr [...], w miejscowości [...]) organ odwoławczy uznał, iż zachodzi tożsamość spraw z wcześniej rozpoznawaną sprawą wymeldowania W.K., zakończoną decyzją ostateczną z dnia [...].
Istnienie tożsamości sprawy zachodzi w przypadku występowania tych samych podmiotów w sprawie, tego samego stanu prawnego w nie zmienionym stanie faktycznym sprawy oraz tego samego przedmiotu, rozumianego jako interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów (wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 1998 r. sygn. akt IV SA 1061/96 LEX 45166 ). Błędne ustalenia w tym zakresie po uprzednim merytorycznym rozpoznaniu sprawy stanowią naruszenie art.138 § 1 pkt 2 w związku z art.105 Kpa.
Naruszenie art. 61 Kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności
i dowodach osobistych, a także naruszenie art.138 było więc tego rodzaju, że mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dalszą sytuację prawną W.K., a zatem obowiązkiem Sądu było na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylić zaskarżoną decyzję.
Na podstawie art. 135 ww. ustawy Sąd w wyroku uchylił również decyzję organu pierwszej instancji, z uwagi na wszczęcie i prowadzenie postępowania w oparciu o wniosek osoby nie uprawnionej, czyli naruszenie przepisu art. 61 Kpa w zw. z art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Zawarte w pkt II wyroku orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji oparte zostało na art. 152 w/w ustawy. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji winien zastosować ocenę prawną wyrażoną w niniejszym rozstrzygnięciu i ponadto rozważyć także, czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania z urzędu o wymeldowanie W.K. z przedmiotowego lokalu, o ile bowiem takie podstawy wystąpią, postępowanie organu I instancji nie może być uznane za bezprzedmiotowe /wyrok NSA z dnia 29 września 1987 r. sygn.akt IV SA 220/87 – LEX 9950/.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło