II SA/Sz 556/21

WyrokWSA w Szczecinie2021-09-23

Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Patrycja Joanna Suwaj, Krzysztof Szydłowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę jest prawidłowa, gdy organ nie zweryfikował praw współwłaścicieli nieruchomości oraz nie ustalił charakteru istniejącego budynku na działce?
Ratio decidendi
Decyzja organu o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę została uchylona, ponieważ organ nie wyjaśnił, czy inwestorka dysponuje nieruchomością na cele budowlane także w imieniu współwłaścicieli, co jest konieczne przy współwłasności. Ponadto organ nie ustalił charakteru istniejącego budynku na działce, co mogło mieć wpływ na ocenę zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Stan faktyczny
Inwestorka J. G. złożyła wniosek o pozwolenie na budowę budynków usług turystyki na działce będącej współwłasnością, jednak nie przedstawiła zgody współwłaścicieli. Organ I instancji odmówił zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia, wskazując na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz brak prawidłowego pozwolenia na istniejący budynek na działce. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, kwestionując ważność dokumentu potwierdzającego pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego i proceduralnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 września 2021 r. sprawy ze skargi J. G. i R. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz solidarnie na rzecz skarżących J. G. i R. G. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygn. akt II SA/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E Decyzja z [...] r. Starosta [...] (dalej: "Starosta") po rozpatrzeniu wniosku o pozwolenie na budowę z [...] r. odmówił J. G. (dalej powoływana także jako: "skarżąca", "inwestorka") zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Uzasadniając powyższą decyzją Starosta wyjaśnił, że obszar objętej wnioskiem działki nr [...] w m. M. , obręb M., zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej Mielna Nr [...], w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części Gminy M. w obrębie ewidencyjnym Chłopy i Mielenko (Dz. Urz. Woj. Z. z 2017r., poz. 3445) zlokalizowany jest na terenie elementarnym oznaczonym symbolem [...] - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz usługowej. W ustaleniach ogólnych planu, zgodnie z jego § 7 ust. 2 pkt 4, na terenach MN/U wyklucza się występowanie samodzielnie funkcji usługowej. Ustalono, iż przedstawiony przez inwestorkę projekt budowlany dotyczy powstania jedynie zespołu budynków usług turystyki. Uznano zatem, że takie zamierzenie jest niezgodne z obowiązującym na terenie inwestycji planem zagospodarowania przestrzennego. Organ nadmienił także w uzasadnieniu decyzji, że w toku postępowania, w dniu [...] r., dokonał oględzin nieruchomości. Ujawniły one istnienie budynku na weryfikowanej działce. Na podstawie art. 81c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm. - dalej; "Prawo budowalne") wezwano inwestorkę do uzupełnienia wniosku poprzez dostarczenie dokumentów potwierdzających uzyskanie pozwolenia na budowę / zgłoszenia zamiaru budowy dla obiektu znajdującego się na działce nr [...]. W odpowiedzi strona wyjaśniła, że przedłożono do Starostwa stosowne zgłoszenie w terminie między [...] Organ po sprawdzeniu ewidencji zgłoszeń oraz wydanych pozwoleń w latach [...] ustalił, że zgłoszenie lub wniosek dotyczące budowy istniejącego budynku nigdy nie zostało złożone w Starostwie co oznacza, iż budynek ten został wybudowany bez wymaganego prawem zgłoszenia lub pozwolenia na budowę. Ponadto projektant nie wykazał na projekcie zagospodarowania terenu istniejącego na działce budynku oraz nie uwzględnił go w obliczaniu parametrów i wskaźników zabudowy działki. Kolejnym pismem, z [...] r., pełnomocnik inwestorki wskazał, że dla działki nr [...] Starosta wydał uprzednio decyzję o pozwoleniu na budowę. Na poparcie powyższego przekazał kopię "decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] r." Przedłożony przez pełnomocnika inwestorki dokument uznano za "nieakt", wskazując, iż nie ma on cech decyzji administracyjnej. Takie stanowisko poparto w szczególności ustaleniami organu dotyczącymi braku przeprowadzenia postępowania administracyjnego, w którym miała zapaść powyższa decyzja i brakiem jej odnotowania w rejestrze wydanych decyzji prowadzonym przez Starostę oraz pismem Prokuratury Rejonowej w K. z [...] Od powyższej decyzji, w ustawowym terminie, odwołanie wnieśli reprezentowani przez radcę prawnego J. i R. G.. W piśmie tym zarzucono organowi I instancji nieprawidłową ocenę materiału dowodowego i naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Prawa budowlanego. Wskazano na nieuzasadnione pominięcie okoliczności, iż na działce nr [...] został już zaprojektowany obiekt o charakterze jednorodzinnym objęty decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. Powyższe w ocenie odwołujących stanowi o wypełnieniu warunku określonego w miejscowym planie. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Wojewoda (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy") orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Uzasadniając swoje rozstrzygniecie Wojewoda stwierdził, iż J. G. wnioskiem z [...]. wystąpiła o udzielenie pozwolenia na budowę o pozwolenie na budowę budynków usług turystyki na działce nr [...] obręb M. gm. M.. Do wniosku dołączyła m.in. projekt budowlany uzupełniony w trakcie postępowania prowadzonego przez organ I instancji oraz wyjaśnienia, które w jej ocenie potwierdzają zgodność przyjętych rozwiązań projektowych z miejscowym planem. Wskazano też, że zgodnie z przedłożonym projektem zamiarem inwestora jest budowa na działce nr [...] obręb M. gm. M. dwudziestu wolnostojących budynków usług turystyki (parterowych z poddaszem użytkowym, niepodpiwniczonych) z instalacjami: elektryczną, wodociągową oraz kanalizacyjną oznaczonych numerami: [...] Ponadto na terenie działki przewidziano wykonanie powierzchni utwardzonej oraz miejsc parkingowych, dojazdów i dojść do projektowanych budynków. W opisach do projektów zagospodarowania terenu, w bilansie terenu, oprócz nowoprojektowanych obiektów uwzględniono powierzchnię pod zabudowę budynkiem mieszkalnym o powierzchni [...] Organ odwoławczy stwierdził także, iż w trakcie postępowania prowadzonego przez organ I instancji, przy piśmie z [...]., przedłożono kopię "decyzji Starosty [...] z [...] r. nr [...] znak sprawy [...]" zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Jolancie i R. G. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr [...] w obrębie M., a także kopie stron tytułowych projektu budowlanego i projektu zagospodarowania terenu oraz fragmentu opisu w celu wykazania, że inwestor dysponuje już pozwoleniem na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] przeznaczonej pod zabudowę budynkami usług turystyki. Cytując odpowiednie zapisy planu miejscowego organ odwoławczy potwierdził ustalenia Starosty, iż działka nr [...], na której przewidziano budowę budynków znajduje się na terenie oznaczonym o przeznaczeniu: tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz usługowej, dla którego ustalenia szczegółowe zawarto w § 45 planu miejscowego. Przy czym dla przedmiotowego terenu mają również zastosowanie ustalenia ogólne zawarte w Rozdziale 2 powyższej uchwały. Zgodnie z jej § 7 ust. 2 pkt. 4 na terenach MN/U wyklucza się występowanie samodzielnie funkcji usługowej. Na tej podstawie przyjęto, że na analizowanym terenie zabudowa usługowa możliwa jest do realizacji tylko łącznie z zabudową mieszkaniową jednorodzinną. W ocenie organu odwoławczego inwestor nie spełnił powyższego warunku, gdyż przedłożony przy piśmie z [...]. dokument oznaczony jako "decyzja Starosty [...] z [...] r. nr [...] znak [...]", został wydany w wyniku działań podejmowanych przez Ł. D. i nie jest aktem administracyjnym. Uzasadniając powyższe stanowisko organ uznał w szczególności, że z przekazanych przez organ I instancji dokumentów i wyjaśnień wynika, że w archiwum zakładowym Starostwa nie znaleziono akt sprawy potwierdzających przeprowadzenie postępowania w sprawie wydania przez Starostę K. J. i R. G. w dniu [...] r. decyzji nr i [...] o numerze sprawy [...] Pod numerem znak [...] w archiwum znajdują się akta sprawy dotyczące innego postępowania - pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego typu Akord IV wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną: zewnętrzną instalacją wodociągową, zewnętrzną instalacją kanalizacji sanitarnej, zewnętrzna załącznikową instalacją elektryczną wraz z częściową rozbiórką obiektu gospodarczego na działce nr [...] w obrębie M. gm. M., dla której wydano decyzję o pozwoleniu na budowę nr [...] z [...] r. W ocenie Wojewody, z przedłożonych przez organ I instancji oświadczeń i dokumentów wynika też, że w sprawie z wniosku J. i R. G. nie toczyło się postępowanie administracyjne. W dostępnej w zasobach Starostwa Powiatowego w K. decyzji o pozwoleniu na budowę oznaczonej znakiem [...] jest bowiem mowa o innej lokalizacji i innym przedsięwzięciu budowlanym. Zdaniem organu odwoławczego samo istnienie dokumentu opatrzonego datą, sygnaturą sprawy i numerem decyzji nie świadczy o tym, że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja administracyjna, w sytuacji gdy brak jest cech konstytutywnych dla istnienia decyzji. Nadmieniono, iż informacja o wniosku i decyzji nr [...] z [...]. dla inwestora - J. G. znajduje się pod pozycją [...] w wydziałowym (wewnętrznym) rejestrze wniosków o pozwolenia na budowę/rozbiórkę z [...]. W rejestrze tym wskazano m.in. rodzaj zamierzenia inwestycyjnego (budynek mieszkalny jednorodzinny), numer działki geodezyjnej ([...] numer sprawy - [...] oraz numer [...] Jednakże w zasobie archiwum zakładowego Starostwa Powiatowego w K. nie występuje dokumentacja o takim numerze sprawy. Również w systemie e-Dok (elektroniczny obieg dokumentów), obsługującym pracę Starostwa nie zarejestrowano wniosku oraz decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr [...] w obrębie M. gmina M. Także w Rejestrze Wydanych Decyzji i Zgłoszeń prowadzonym na podstawie art. 82 lit. b Prawa budowlanego brak jest informacji o wniosku i wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę zamierzenia budowlanego - budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr [...] w obrębie M. gmina M.. Wreszcie z uzyskanych przez organ odwoławczy informacji wynika, że również Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu koszalińskiego nie otrzymał od Starosty "decyzji z [...] r. nr [...] znak sprawy [...]". Powyższe okoliczności, w ocenie Wojewody, wskazują, że decyzja Starosty [...] z [...] r. nr [...] znak sprawy [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca państwu Jolancie i R. G. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr [...] w obrębie M. stanowi czynność prawną nieistniejącą czyli tzw. nieakt. Została bowiem wydana z pominięciem procedury i stwarza jedynie pozory czynności prawnej. Tym samym przedkładany przez inwestorów dokument nie uprawnia ich do budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] a objęte wnioskiem o pozwolenie na budowę z 1 czerwca 2020 r. budynki usług turystyki to jedyne obiekty przewidziane do realizacji na działce nr [...]. Po doręczeniu powyższej decyzji, pismem z dnia [...] roku J. i R. G. reprezentowani przez radcę prawnego wnieśli skargę zarzucając skarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie: - art. 35 ust. 1, 3, i 4 Prawa budowalnego w zw. z art. 71 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i art. 107 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż nie istnieje możliwość zatwierdzenia projektu budowalnego i wydania pozwolenia na budowę, albowiem projekt skarżących narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego poprzez nieprzewidzenie zabudowy o charakterze mieszanym, tj. mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej, a decyzja z dnia [...], na której skarżący opierają swoje stanowisko, iż spełnili wskazany warunek jest decyzją nieistniejąca, - 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie swobody oceny dowodów poprzez pominiecie przy ocenie dowodów decyzji z dnia [...] r., projektu budowlanego, który został zaopatrzony w pieczątki organu I instancji oraz wpisów do systemu wewnętrznego organu I instancji w sytuacji, gdy dowody te wskazują na fakt prowadzenia postępowania i wydania skutecznej prawnie decyzji. Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżących wniósł o: 1/ uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji; 2/ zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie odnosząc się do poszczególnych zarzutów oraz podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem [...], innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również podkreślić, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy dostrzec, iż z wnioskiem o pozwolenie na budowę wystąpiła jednoosobowo inwestorka. Do wniosku dołączyła oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nadmieniła jednak, iż owa nieruchomość jest przedmiotem współwłasności. Nie wskazała przy tym ani na charakter owej współwłasności (łączna lub w częściach ułamkowych) ani na ewentualną wysokość posiadanego udziału. Organ administracji nie weryfikował też czy inwestorka jest uprawniona do dysponowania nieruchomością na cele budowalnego także w imieniu współwłaściciela lub współwłaścicieli. Tymczasem dysponowanie nieruchomością na cele budowlane stanowi co do zasady czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu. W odniesieniu do nieruchomości, która objęta jest współwłasnością, oznacza to konieczność przedstawienia przez inwestora zgody pozostałych współwłaścicieli nieruchomości (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt. II OSK [...], dostępny: [...]). Powyższa kwestia winna była zostać zbadana i wyjaśniona przez organ I instancji przed przystąpieniem do rozstrzygania w sprawie. Wprawdzie wobec dalszych działań skarżącej w postaci wspólnego wniesienia odwołania oraz skargi, można z pewną dozą prawdopodobieństwa wnioskować, iż nieruchomość objęta wnioskiem jest objęta współwłasnością inwestorki z R. G., niemniej jednak nawet w takim przypadku nie jest jasne czy są oni wyłącznymi właścicielami działki nr [...]. Obowiązek przedstawienia w postępowaniu legalizacyjnym oświadczenia o prawie dysponowania gruntem na cele budowlane jest obowiązkiem strony (art. 34 ust. 4 pkt 2 Prawa budowalnego). Tym samym, skoro z oświadczenia złożonego wraz z wnioskiem wynikało, że nieruchomość jest przedmiotem współwłasności, organ winien był wezwać wnioskodawczynię do wskazania współwłaściciela lub współwłaścicieli i przedłożenia stosownej zgody na dysponowanie nieruchomością w celach budowlanych. Brak takiego działania należy ocenić jako istotne naruszenie art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm. – dalej: "k.p.a"). Nie sposób też pomijać okoliczności, iż decyzja wydana przez organ I instancji została skierowana wyłącznie do wnioskodawczyni (J. G.) i doręczona jej pełnomocnikowi. Pełnomocnik dołączył do akt sprawy pełnomocnictwo udzielone wspólnie przez J. i R. G., niemniej jednak w swoim piśmie z [...] roku, poprzedzającym decyzję Starosty wskazywał, że działa w imieniu swojej mocodawczyni - J. G., nie artykułując woli działania w imieniu R. G.. Tymczasem odwołanie od decyzji zostało wniesione przez pełnomocnika wskazującego, iż działa w imieniu zarówno J. G. jak i R. G. a organ odwoławczy rozpatrzył powyższe odwołanie jako pochodzące od obu powyższych osób i do nich skierował swoje rozstrzygniecie. Nie wyjaśnił przy tym, z jakiej przyczyny określił przy rozstrzyganiu inny krąg stron postępowania niż przyjęty w toku postępowania organu I instancji i wynikający wniosku inicjującego postępowanie. Przechodząc natomiast do oceny zarzutów skargi, Sąd stwierdził, że w badanej sprawie poza sporem jest to, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ustanowionego uchwałą Rady Miejskiej Mielna Nr [...] z dnia 30 czerwca 2017 r., w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części Gminy M. w obrębie ewidencyjnym Chłopy i Mielenko (Dz. Urz. Woj. Z. z 2017r., poz. 3445), obszar działki nr [...] w m. Mielenko, obręb M. zlokalizowany jest na terenie elementarnym oznaczonym symbolem [...] - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz usługowej. Zgodnie zaś z jego § 7 ust. 2 pkt 4, na terenach MN/U wyklucza się występowanie samodzielnie funkcji usługowej. Bezsporną jest okoliczność, iż uwidocznionym w badanym wniosku o pozwolenie na budowę zamiarem inwestorki jest budowa na działce nr [...] dwudziestu wolnostojących budynków usług turystyki (parterowych z poddaszem użytkowym, niepodpiwniczonych) z instalacjami: elektryczną, wodociągową oraz kanalizacyjną. Ponadto na terenie działki przewidziano wykonanie powierzchni utwardzonej oraz miejsc parkingowych, dojazdów i dojść do projektowanych budynków. Jak trafnie zauważył Wojewoda, w opisach do projektów zagospodarowania terenu, w bilansie terenu, oprócz nowoprojektowanych obiektów uwzględniono powierzchnię pod zabudowę budynkiem mieszkalnym o powierzchni [...] Na potwierdzenie prawa do budowy takiego budynku mieszkalnego inwestorka w trakcie postępowania prowadzonego przez organ I instancji przedłożyła kopię dokumentu pn. "decyzja Starosty [...] z [...] r. nr [...] znak sprawy [...]" mającego dowodzić zatwierdzenia projektu budowlanego i uzyskanie przez Jolantę i R. G. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr [...]. Istnienie w obrocie prawnym takiej decyzji o pozwoleniu na budowę jest natomiast kwestionowane przez organy administracji, które opierając się na własnych ustaleniach oraz na stanowisku prokuratora przyjmowały w toku postępowania, iż okazywany przez Skarżących dokument stanowi tzw. nieakt. Sąd dostrzega w tym miejscu, iż w przypadku okazywana przez skarżących kopia dokumentu nie tylko nie jest opatrzona klauzulą ostateczności, ale ma dotyczyć udzielenia pozwolenia na budowę dla J. i R. G.. Tymczasem eksponowany przez pełnomocnika skarżących wpis do wydziałowego (wewnętrznego) rejestru wniosków o pozwolenie na budowę z [...]r. pod pozycją [...] wskazuje, iż o pozwolenie na budowę miała wnioskować jednoosobowo J. G.. Niezależnie zatem od okoliczności podnoszonych przez organy mających dowodzić braku mocy obowiązującej dokumentu okazywanego przez Skarżących jako wykonalnego pozwolenia na budowę, taki wpis do rejestru nie daje się jednoznacznie powiązać z okazywanym dokumentem. Kluczowe znacznie dla rozstrzygnięcia zapadłego w niniejszym postępowaniu sądowym ma jednak inna okoliczność. Otóż zarówno skarżący jak i organy skupiły się na istnieniu w obrocie prawnym pozwolenia na budowę na działce nr [...] budynku mieszkalnego przyjmując, iż istnienie w obrocie prawnym takiej decyzji przesądza o tym czy po realizacji nieruchomość będzie posiadała wyłączną funkcję usługową. Tymczasem poza zakresem rozważań organów pozostała inna, istotna dla oceny dopuszczalności zatwierdzenia projektu budowalnego okoliczność, a mianowicie, iż zarówno z oświadczeń inwestorki jaki i oględzin działki nr [...] wynika, że w dacie rozpatrywania wniosku na nieruchomości znajdował się już wzniesiony budynek. W piśmie z [...] r. Skarżąca oświadczała, iż budynek istniejący na działce numer [...] został wybudowany na podstawie zgłoszenia, "jest wybudowany do 35 m˛ i nie wymagał pozwolenia na budowę". Skarżąca wyjaśniała wówczas także, że w Starostwie Powiatowym w K. zostało dokonane zgłoszenie budowy niewymagającej pozwolenia na budowę, a termin rozpoczęcia robót budowlanych określony był w zgłoszeniu na [...] roku. Według powyższego oświadczenia, inwestorka nie posiada dokumentów dotyczących wniesienia przedmiotowego zgłoszenia i nie pamięta czy zostały one wysłane pocztą czy zostały złożone przez ówczesnego pełnomocnika, jednakże wyrażała przekonanie, iż od powyższego zgłoszenia nie został wniesiony sprzeciw w przeciągu miesiąca, zatem przystąpiono "do budowy budynku na zgłoszenie do 35m, który obecnie znajduje się na działce [...]". Organ nie poczynił żadnych ustaleń co do charakteru powyższego budynku, w szczególności czy nie ustalił czy jest to budynek mieszkalny. Tymczasem wyjaśnienie powyższej kwestii mogło mieć o tyle znacznie dla sprawy, iż jeśli powyższy budynek ma charakter mieszkalny, dodatkowa realizacja planowanej inwestycji na objętej wnioskiem działce oznaczałaby, iż po jej zakończeniu nieruchomość będzie pełniła dopuszczone planem funkcje zarówno mieszkalne jak i usługowe. W toku dalszego postępowania, po stosownym uzupełnieniu przez inwestorkę oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowalne oraz wyjaśnieniu czy zabiega o pozwolenie na budowę jednoosobowo czy wspólnie z innymi osobami, organ powinien poddać odpowiedniej weryfikacji charakter istniejącego aktualnie na nieruchomości budynku oraz zamiar jego pozostawienia na działce po realizacji planowanej inwestycji. Sąd zauważa, iż dotychczas organ I instancji ustalił wprawdzie, iż nie wniesiono do niego zgłoszenia w powyższym przedmiocie, jednakże stwierdziwszy istnienie budynku nie zweryfikował czy organ nadzoru budowalnego badał legalność jego powstania. Należy zauważyć, iż nawet wzniesienie budynku bez pozwolenia na budowę (względnie bez wymaganego prawem zgłoszenia) nie oznacza, iż może być on pomijany w toku postępowania o pozwolenie na budowę. Budynek taki, może bowiem zostać po przeprowadzeniu odpowiedniego postępowania zalegalizowany. Innymi słowy samo stwierdzenie braku zgłoszenia istniejącego budynku nie dawało podstaw do automatycznego pomijania faktu jego istnienia przy ocenie funkcji działki po jej dodatkowym zabudowaniu. Odpowiedniego działania organu wymagał także stwierdzony w toku postępowania brak wykazania istniejącego budynku w projekcie budowalnym. Nie jest bowiem jasne z jakich przyczyn został on pominięty przez projektanta. Również powyższa kwestia winna zostać wyjaśniona przed wydaniem decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowalnego. Niezależnie od powyższego Sąd wskazuje, jeśli w toku badania charakteru istniejącego budynku organ poweźmie wątpliwości co do legalności jego powstania, winien powiadomić o swoich ustaleniach organ nadzoru budowalnego, celem weryfikacji powyższej okoliczności i doprowadzenia nieruchomości do stanu zgodnego z prawem. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło